środa, 22 maja, 2024
Godzinnik.pl Polska Reakcja mózgu na dotyk zmienia się w zależności od kontekstu. Dotyk bliskiej...

Reakcja mózgu na dotyk zmienia się w zależności od kontekstu. Dotyk bliskiej osoby ma wpływ na wydzielanie hormonu oksytocyny

Reakcja mózgu na dotyk zmienia się w zależności od kontekstu. Dotyk bliskiej osoby ma wpływ na wydzielanie hormonu oksytocyny

Dotyk jest dominującym kanałem wzmacniania więzi międzyludzkich i przywiązania emocjonalnego. Choć mechanizmy neurologiczne wspierające tę rolę dotyku nie są w pełni poznane, to zgodnie z badaniami szwedzkich naukowców dotyk bliskiej osoby wpływa na wydzielanie oksytocyny u kobiet. To hormon miłości i zaufania, odpowiedzialny za tworzenie i utrzymywanie więzi społecznych. Jego poziom był jednak zależny od kontekstu badania, m.in. tego, kim była osoba dotykająca, podobnie jak reakcja na ten dotyk zachodząca w mózgu. Naukowcy sprawdzą teraz, czy te zależności zachodzą również u mężczyzn w odniesieniu do siostrzanego hormonu – wazopresyny argininowej.

– Chcieliśmy się dowiedzieć, czy dotyk bliskiej osoby może zmienić poziom oksytocyny wytwarzanej przez organizm. Dotychczas nie wiedzieliśmy, czy można to sprawić, przeprowadzając w laboratorium eksperyment polegający na dotyku. Chcieliśmy także zbadać, w jaki sposób hormony i mózg mogą współdziałać w elastyczny sposób, aby dostosować się do okoliczności. Chodzi na przykład o to, z jakimi osobami mamy interakcje teraz lub mieliśmy w przeszłości. Naszym celem było sprawdzenie, czy w wyniku współdziałania procesów w mózgu i hormonów możliwe jest dostosowanie się do danej sytuacji. Nie mieliśmy bezpośredniej wiedzy na temat oksytocyny wytwarzanej przez organizm człowieka, którą nazywa się oksytocyną endogenną. Mieliśmy pewne informacje z pozostałych źródeł poświęconych człowiekowi i z literatury dotyczącej zwierząt, a obecne badanie przeprowadziliśmy, aby dowiedzieć się, jak wygląda to u ludzi – informuje w rozmowie z agencją Newseria Innowacje India Morrison z Uniwersytetu Linköping.

Badaniu zostały poddane 42 kobiety w wieku 18–40 lat, które nie stosowały środków antykoncepcyjnych zawierających estrogen, co do którego istniało podejrzenie, że może zaburzać wytwarzanie oksytocyny. Uczestniczki pozostawały w heteroseksualnym związku uczuciowym z mężczyzną przez co najmniej rok. Kobiety przychodziły do ośrodka badawczego ze swoimi partnerami i były poddawane badaniu rezonansem magnetycznym, a w trakcie poszczególnych etapów badania pobierano im krew i sprawdzano poziom oksytocyny.

W pierwszej części eksperymentu były one dotykane podczas dwóch sesji siedmiominutowych. W pierwszej wersji osobą dotykającą ramienia i dłoni kobiety był jej partner, a zadaniem kobiety było określenie za każdym razem stopnia odczuwanej przyjemności. W drugiej wersji tę samą czynność powtarzała obca osoba płci męskiej, którą uczestniczki poznały dopiero w dniu badania. Połowa uczestniczek najpierw miała kontakt ze swoim partnerem, a druga połowa z obcą osobą. Pozwoliło to porównać i stwierdzić, czy jest różnica między sytuacją, kiedy jako pierwszy ramienia kobiety dotykał jej partner, a sytuacją, kiedy najpierw był to obcy mężczyzna, a partner dopiero jako drugi. Uczestniczki zostały też zapytane po zakończeniu eksperymentu, jak się czuły w kontakcie z obcym mężczyzną, czy wzbudzał on strach, zaufanie, a także czy był atrakcyjny.

– Kobiety stwierdziły, że nie wzbudzał on strachu, nie był ani atrakcyjny, ani nieatrakcyjny, czyli był pośrodku skali. Było to dla nas istotne, ponieważ nie chcieliśmy skrajnych reakcji w żadną stronę, ani zbyt pozytywnych, ani negatywnych – wyjaśnia India Morrison.

Naukowcy z Uniwersytetu Linköping i Uniwersytetu Skövde odkryli, że kiedy partner dotykał kobiety jako pierwszy, poziom oksytocyny u pań wzrastał, a następnie spadał, by ponownie wzrosnąć, gdy nieznajomy zrobił to samo. Jednak kiedy nieznajomy dotknął jej pierwszy, poziom oksytocyny się nie zmienił, a kiedy potem jej partner pogłaskał ją po ramieniu, nastąpił tylko niewielki wzrost. Zmiany poziomu oksytocyny były powiązane z aktywnością obszarów mózgu ważnych dla kontekstualizacji wydarzeń. Potwierdza to obserwacje poczynione podczas badań na zwierzętach.

– U gatunków poza człowiekiem, które są poddawane badaniom laboratoryjnym, oksytocyna wpływa na przywiązanie i nawiązywanie więzi w zakresie ich możliwości rozpoznawania innych osobników, co pozwala im odróżnić daną jednostkę od pozostałych, a także wyboru osobników, z którymi spędzają czas lub łączą się w pary, a także na sposób przetwarzania przez mózg sygnałów społecznych, takich jak wokalizacja, jeśli na przykład młode wydaje odgłosy, ponieważ zostało samo, może to wpływać na postrzeganie go przez inne zwierzęta – zmienia się mimika i inne formy wyrażania emocji – wyjaśnia badaczka z Uniwersytetu Linköping.

U ludzi oksytocyna uczestniczy w regulacji działania układu sercowo-naczyniowego i wywołuje zmiany w naczyniach krwionośnych i mięśniach. U kobiet hormon ten wpływa na zmiany zachodzące podczas porodu i karmienia piersią, na przykład za rytm skurczów i wydzielanie mleka. W szerszym ujęciu oksytocyna odpowiada za przywiązanie i nawiązywanie więzi w grupie. Z uwagi na to znaczenie naukowcy postanowili zbadać korelację zmysłu dotyku z emocjami wynikającymi z więzi społecznych.

Zwykle w innych kontekstach niż działanie oksytocyny mówi się o określonych obszarach w mózgu, które reagują na dotyk, ale w ostatnim dziesięcioleciu zaczęto wyróżniać poszczególne rodzaje dotyku. Być może zmysł dotyku, który służy znalezieniu kluczy w kieszeni lub którego używamy do oceny miękkości tkaniny, różni się od dotyku bliskiej osoby lub przytulenia. Być może da się wyróżnić odrębny rodzaj dotyku emocjonalnego, który występuje częściej w sytuacjach społecznych – mówi India Morrison. – Od początków neurobiologii zajmowaliśmy się badaniem zmysłu dotyku, który służy nam do znajdowania kluczy w kieszeni i rozróżniania bodźców dotykowych. Dopiero niedawno zaczęliśmy rozpatrywać bardziej emocjonalne rodzaje dotyku związane z uczuciami. Można stwierdzić, że w zależności od rodzaju bodźców dotyku obserwuje się reakcję różnych obszarów mózgu – jest wiele elementów wspólnych, ale także wiele różnic.

Szwedzcy naukowcy chcą się teraz skupić na tym, czy podobne obserwacje uda się poczynić u mężczyzn. Zwrócą jednak uwagę na powiązanie z innym hormonem: wazopresyną, który odpowiada m.in. za erekcję i ejakulację oraz jest uznawany za siostrzany wobec oksytocyny. 

Źródło: Newseria

NAJNOWSZE INFORMACJE

Walka o klimat wymaga większego zaangażowania ze strony firm. Już za chwilę będą musiały rzetelnie informować o swoich zielonych działaniach

Według ONZ postępujący kryzys klimatyczny, pandemia COVID-19 i rosnąca liczba konfliktów cofnęły świat w realizacji 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju. Dlatego niezbędne jest m.in. większe zaangażowanie biznesu, bez którego niewiele da się zdziałać....

Metawersum ogromną szansą dla Polski. Liderami wdrożeń są na razie największe przedsiębiorstwa

Sektor bankowy jest pierwszym, jaki w Polsce poczynił warte odnotowania inwestycje w obecność w metawersie. Zdaniem ekspertów w najbliższych latach to właśnie duże firmy będą liderami wdrożeń,...

Tylko 20 proc. oświetlenia w gminach jest po modernizacji. Motywacją do inwestycji są znaczące oszczędności energii

Średnio co piąta latarnia uliczna należąca do gmin jest zmodernizowana – wynika z danych Signify Poland. Większość z pozostałych 80 proc. to energochłonne oświetlenie sodowe....

Siedzący tryb życia sprzyja garbieniu się. Polacy opracowali koszulkę pomagającą zachować prawidłową postawę ciała

Na dolegliwości związane z kręgosłupem cierpi nawet 85 proc. populacji. Z wyników badania stanu zdrowia Polaków przeprowadzonych przez GUS wynika, że choroby kręgosłupa stanowią drugą...

Polskie samorządy chcą wdrażać rozwiązania z użyciem sztucznej inteligencji. Wyzwaniem jest brak świadomości, jak zacząć i gdzie można ją zastosować

Robotyzacja i sztuczna inteligencja w biznesie zapoczątkowały już nowy etap rewolucji technologicznej, która nie ominie też sektora publicznego i samorządowego. Jej wdrożenie w urzędach może przynieść duże korzyści m.in. w postaci...

Organizacje społeczne przestrzegają przed wycofywaniem się z Zielonego Ładu. Koszty poniesie i rolnictwo, i całe społeczeństwo

W ubiegłym tygodniu 140 organizacji społecznych z całej Europy, również z Polski, wystosowało apel do unijnych instytucji przestrzegający przed skutkami odchodzenia od Zielonego Ładu. W...

Polska walczy o utrzymanie pozycji hubu logistycznego w Europie. Będzie to możliwe dzięki inwestycjom w infrastrukturę transportową

Polska stała się już hubem logistyczno-transportowym w środkowej części Europy. Mamy  też dominującą pozycję w tranzycie Wschód – Zachód. Aby utrzymać tę pozycję, konieczne są...

Jedynie 20 proc. zużywanych w kraju surowców mineralnych pochodzi z Polski. Rozwiązaniem może być recykling części metali

Polska posiada głównie dwa surowce strategiczne, które samodzielnie przetwarza na większą skalę – węgiel koksowy i miedź.  Nie mamy własnych źródeł i złóż pierwiastków ziem...

O TYM SIĘ MÓWI

Gdzie mieszka Wojciech Cejrowski?

Mało jest ludzi tak kontrowersyjnych, a jednocześnie posiadających tak dużą grupę fanów w Polsce, jak słynny twórca...

Małgorzata Leon – kim jest ta znana polska pisarka?

Małgorzata Leon: Biografia Wczesne Życie i Edukacja Małgorzata Leon, z domu Gronkowska, urodziła się w Toruniu. Dokładna data urodzenia nie jest znana, ale wiadomo, że jest...

Edyta Jankiewicz wiek, kim jest, gdzie mieszka, dzieci

Są osoby, które z dnia na dzień zyskują popularność przez swoich bliskich, którzy osiągnęli sukces. Doskonałym tego przykładem jest Edyta Jankiewicz. Kobieta...