Blisko 3,4 miliona Polaków zastrzegło numer PESEL w ciągu zaledwie półtora miesiąca, wynika z ustaleń Radia Zet. Tak gwałtownej fali nie było jeszcze nigdy. Impulsem okazała się seria cyberataków na firmy obsługujące przychodnie, systemy księgowe i aplikacje finansowe, w których wyciekły dane milionów obywateli. Dobra wiadomość jest taka, że zastrzeżenie numeru zajmuje dosłownie kilka sekund. Gorsza: przed częścią oszustw wciąż nie chroni.
★ Najważniejsze informacje
- 📈 Od połowy sierpnia do końca września PESEL zastrzegło blisko 3,4 mln osób. To wzrost o około 40 procent w półtora miesiąca.
- 🔓 Fala ruszyła po cyberataku na firmę MyDr, w wyniku którego mogły wyciec dane nawet 19 milionów Polaków.
- 📱 Najłatwiej zastrzec PESEL w aplikacji mObywatel, w sekcji „Usługi” wystarczy wybrać opcję „zastrzeż PESEL”.
- 🏦 Od czerwca 2024 roku banki muszą sprawdzać status numeru, więc na zastrzeżony PESEL nikt nie weźmie kredytu ani pożyczki.
- ⚠️ Zastrzeżenie nie chroni przed wszystkim. Oszuści wciąż mogą wykorzystać dane przy zakupach z odroczoną płatnością czy wynajmie.
Skąd ta lawina zastrzeżeń
Jeszcze 12 sierpnia, w dniu, w którym Polska usłyszała o ataku na firmę MyDr, zastrzeżony numer PESEL miało 8 618 900 osób. Do końca września liczba ta urosła o kolejne 3,4 miliona, do około 12 milionów. Oznacza to wzrost o blisko 40 procent w zaledwie sześć tygodni. Dla porównania wcześniej podobny przyrost zajmował wiele miesięcy.
Bezpośrednim impulsem był atak na MyDr, firmę obsługującą systemy informatyczne lekarzy i przychodni w całej Polsce. Według oficjalnych komunikatów w niepowołane ręce mogły trafić dane nawet 19 milionów obywateli. Każdy może sprawdzić na stronie bezpiecznedane.gov.pl, czy jego informacje znalazły się wśród wykradzionych. Na tym jednak nie koniec, bo pod koniec września ofiarami cyberprzestępców padły kolejne firmy z branży medycznej: Enel-Med oraz Qbusoft, producent oprogramowania do zarządzania dokumentacją medyczną. Wcześniej wycieki potwierdziły też Fakturownia i Revolut.
Jak zastrzec PESEL w kilka sekund
Najprostsza droga prowadzi przez aplikację mObywatel. Wystarczy ją pobrać, zalogować się i w sekcji „Usługi” wybrać opcję „zastrzeż PESEL”. Cała operacja zajmuje dosłownie kilka sekund, a w tym samym miejscu można zastrzeżenie w każdej chwili cofnąć, na przykład na czas wizyty w banku. Kto nie korzysta ze smartfona, może załatwić sprawę na stronie mobywatel.gov.pl albo osobiście w dowolnym urzędzie miasta lub gminy. Miejsce zameldowania nie ma znaczenia.
Zobacz również:
POLSKA · 02.10.2026Złota jesień zacznie się żegnać etapami. Najpierw wrócą deszcze, chwilę później poczujemy wyraźne ochłodzeniePrzed czym chroni zastrzeżony PESEL, a przed czym nie
| ✅ Zastrzeżenie chroni przed | ❌ Zastrzeżenie nie chroni przed |
|---|---|
| wyłudzeniem kredytu na nasze dane | zakupami z odroczonym terminem płatności |
| zaciągnięciem pożyczki przez oszusta | wypożyczeniem samochodu na nasze dane |
| zobowiązaniami sprawdzanymi przez banki i instytucje pożyczkowe | wynajmem mieszkania z wykorzystaniem skradzionych danych |
Od 1 czerwca 2024 roku banki i instytucje udzielające kredytów oraz pożyczek mają obowiązek sprawdzić status numeru PESEL przed podpisaniem umowy. Jeżeli numer jest zastrzeżony, zaciągnięcie zobowiązania jest niemożliwe. To realna tarcza, bo właśnie wyłudzone kredyty są najczęstszym i najbardziej dotkliwym skutkiem kradzieży tożsamości.
Warto jednak pamiętać, że zastrzeżenie nie załatwia wszystkiego. Przestępcy wciąż mogą próbować robić zakupy z odroczoną płatnością, wypożyczyć samochód czy wynająć mieszkanie, posługując się cudzymi danymi. Komenda Główna Policji zwraca też uwagę, że większość danych osobowych oszuści pozyskują z internetu samodzielnie, głównie metodą phishingu, podszywając się pod firmy kurierskie, urzędy czy operatorów telekomunikacyjnych. Czujność przy klikaniu w linki z SMS-ów i maili pozostaje więc niezbędna.
Najczęstsze pytania
Czy zastrzeżenie numeru PESEL coś kosztuje?
Nie, usługa jest całkowicie bezpłatna, niezależnie od tego, czy korzystamy z aplikacji mObywatel, strony mobywatel.gov.pl czy wizyty w urzędzie. Zastrzeżenie można też w każdej chwili bezpłatnie cofnąć i ponownie włączyć.
Czy z zastrzeżonym numerem PESEL można iść do lekarza lub apteki?
Tak, zastrzeżenie nie wpływa na korzystanie z opieki zdrowotnej, realizację recept ani na codzienne sprawy urzędowe. Blokada dotyczy wyłącznie czynności takich jak zaciąganie kredytów i pożyczek, przy których instytucje finansowe muszą sprawdzić status numeru.
Jak sprawdzić, czy moje dane wyciekły?
Na rządowej stronie bezpiecznedane.gov.pl można bezpłatnie zweryfikować, czy nasze dane znalazły się wśród informacji wykradzionych w ostatnich cyberatakach. Jeśli tak się stało, warto jak najszybciej zastrzec PESEL i uważnie obserwować swoje konta bankowe.
