Dzień Ojca w Polsce obchodzimy 23 czerwca, ale mało kto wie, skąd wzięło się to święto i dlaczego akurat ta data. W tym artykule wyjaśniamy, kto wymyślił Dzień Ojca, jak wyglądały pierwsze obchody w Stanach Zjednoczonych oraz w jaki sposób – zupełnie inną drogą niż na świecie – święto trafiło do Polski.
Najważniejsze informacje
- Pomysłodawczynią Dnia Ojca była Amerykanka Sonora Smart Dodd, a pierwsze obchody odbyły się 19 czerwca 1910 roku w Spokane w stanie Waszyngton.
- W USA święto stało się oficjalnym dniem federalnym dopiero w 1972 roku, za prezydentury Richarda Nixona.
- W Stanach Zjednoczonych Dzień Ojca przypada w trzecią niedzielę czerwca.
- W Polsce święto obchodzimy 23 czerwca od 1965 roku, a jego historia potoczyła się zupełnie niezależnie od amerykańskiej.
Kto wymyślił Dzień Ojca?
Powszechnie autorstwo święta przypisuje się Amerykance Sonorze Smart Dodd (1882-1978) ze Spokane w stanie Waszyngton. Pomysł narodził się w 1909 roku, gdy Sonora słuchała w kościele kazania z okazji Dnia Matki. Pomyślała wtedy, że również ojcowie zasługują na własne święto – tym bardziej że sama wychowywała się pod opieką ojca.
Jej ojciec, William Jackson Smart, był weteranem wojny secesyjnej. Po śmierci żony samotnie wychował szóstkę dzieci, w tym nastoletnią wówczas Sonorę. To właśnie z myślą o nim córka chciała ustanowić dzień poświęcony ojcom. Pierwotnie proponowała, by święto wypadło 5 czerwca, w dniu urodzin ojca – jednak duchowni potrzebowali więcej czasu na przygotowanie, dlatego obchody przesunięto na trzecią niedzielę miesiąca.
Pierwsze obchody – Spokane, 19 czerwca 1910
Pierwszy w historii Dzień Ojca świętowano 19 czerwca 1910 roku w Spokane. Sonora Smart Dodd przekonała do swojej idei lokalne stowarzyszenie duchownych oraz miejscowy oddział YMCA. Tego dnia w kościołach w całym mieście wygłaszano kazania o znaczeniu i obowiązkach ojcostwa.
Pomysł szybko podchwyciły media i kolejne społeczności w różnych zakątkach kraju. W latach 20. XX wieku Dzień Ojca był już dość powszechnie obchodzony w Stanach Zjednoczonych, choć wciąż nie miał oficjalnego statusu.
Jak Dzień Ojca stał się świętem oficjalnym?
Droga do oficjalnego uznania święta w USA była długa. W 1966 roku prezydent Lyndon B. Johnson wydał proklamację wyznaczającą obchody Dnia Ojca na trzecią niedzielę czerwca. Dopiero jednak w 1972 roku prezydent Richard Nixon podpisał ustawę, która na stałe ustanowiła Dzień Ojca świętem federalnym. Od tego czasu Amerykanie każdego roku świętują go właśnie w trzecią niedzielę czerwca.
Jak święto trafiło do Polski? 23 czerwca od 1965 roku
Polska historia Dnia Ojca potoczyła się własnym torem i nie była kopią amerykańskiej tradycji. W czerwcu 1965 roku na łamach łódzkiego „Expressu Ilustrowanego” pojawiła się dyskusja na temat ustanowienia święta ojców. Dziennikarz gazety zwrócił się m.in. do mieszkającego w Łodzi poety Jana Sztaudyngera, który zaproponował datę 23 czerwca – argumentując, że to najkrótsza noc w roku, a więc szczególnie odpowiednia na takie święto.
23 czerwca 1965 roku „Express Ilustrowany” ogłosił obchody Dnia Ojca i odtąd co roku przypominał o święcie. Z czasem dołączyły do niego inne tytuły prasowe, a data 23 czerwca przyjęła się na stałe. Co ciekawe, w przeciwieństwie do USA, w Polsce data święta jest zawsze taka sama, niezależnie od dnia tygodnia.
Dzień Ojca na świecie – różne daty
W różnych krajach Dzień Ojca obchodzony jest w różnych terminach. Oto kilka przykładów:
- USA, Wielka Brytania, Kanada: trzecia niedziela czerwca.
- Włochy, Hiszpania, Portugalia: 19 marca, w dniu św. Józefa – patrona ojców.
- Niemcy: w dniu Wniebowstąpienia Pańskiego (ruchome święto przypadające wiosną).
- Polska i Nikaragua: 23 czerwca – to jedyne dwa kraje na świecie świętujące dokładnie tego dnia.
Dzień Ojca dziś
Współcześnie Dzień Ojca to przede wszystkim okazja, by docenić tatę i spędzić z nim czas. Choć święto nie jest dniem wolnym od pracy, towarzyszą mu życzenia, drobne upominki i rodzinne spotkania. Jeśli szukasz pomysłu na uczczenie tego dnia, sprawdź nasze zestawienie gotowych życzeń na Dzień Ojca oraz poradnik, co kupić na Dzień Ojca. Warto też wiedzieć, że młodzi Polacy częściej zapominają o święcie taty niż o Dniu Matki – tym bardziej warto pielęgnować tę tradycję.