środa, 18 listopada, 2026
Godzinnik.pl Polska Wirujący słup pyłu przeszedł przez Wielkopolskę. Nagranie obiegło sieć, eksperci tłumaczą, czym...

Wirujący słup pyłu przeszedł przez Wielkopolskę. Nagranie obiegło sieć, eksperci tłumaczą, czym jest gustnado

Data publikacji:

Wirujący słup pyłu przeszedł przez Wielkopolskę. Nagranie obiegło sieć, eksperci tłumaczą, czym jest gustnado
Gustnado tworzy się na czele nadciągającej burzy (zdjęcie ilustracyjne). Fot. Marek Piwnicki / Unsplash

Mieszkanka Wielkopolski nagrała zjawisko, które na pierwszy rzut oka mogło wywołać dreszcze: tuż nad ziemią wirował potężny słup pyłu, przypominający miniaturową trąbę powietrzną. Film błyskawicznie trafił do Sieci Obserwatorów Burz i rozgrzał internet. Eksperci uspokajają jednak, że to nie tornado, lecz gustnado, czyli krótkotrwały wir powstający na czele burzy. Wyjaśniamy, jak dochodzi do takiego widowiska i czy trzeba się go bać.

★ Najważniejsze informacje w skrócie

  • 🌪️ Wirujący pył nad Wielkopolską. Zjawisko zaobserwowano w okolicach Smolic, nagranie wykonała mieszkanka regionu.
  • ⛈️ To gustnado, nie trąba powietrzna. Tak oceniają eksperci z Sieci Obserwatorów Burz.
  • 💨 Wir powstaje na czele burzy, tam gdzie chłodne powietrze z burzy zderza się z ciepłym powietrzem przed nią.
  • 🕐 Zjawisko trwa krótko i jest znacznie słabsze od tornada, choć potrafi wyglądać spektakularnie.
  • 📸 Nad regionem pojawiły się też wały szkwałowe i efektowna chmura szelfowa na czele frontu.

„Wielkopolska ma dziś na co patrzeć”

Wszystko rozegrało się w środę w okolicach Smolic w Wielkopolsce. Gdy nad region nadciągał front atmosferyczny, niebo przybrało wyjątkowo dramatyczny wygląd: pojawiły się wały szkwałowe oraz rozciągnięta na horyzoncie chmura szelfowa. „Wielkopolska ma dziś na co patrzeć” – relacjonowała na bieżąco Sieć Obserwatorów Burz.

Największe wrażenie zrobiło jednak nagranie przesłane przez panią Agnieszkę Szulczewską. „Na filmie widać uniesiony i obracający się przy ziemi pył” – opisali obserwatorzy, dodając, że wir był najprawdopodobniej związany z gustnadem. Materiał szybko zaczął krążyć po profilach pogodowych, a komentujący prześcigali się w porównaniach do amerykańskich tornad.

Jak powstaje gustnado?

Mechanizm tego zjawiska jest dość prosty. Każda dojrzała burza wyrzuca przed siebie masę chłodnego powietrza, które opada ku ziemi i rozlewa się po okolicy niczym fala. Gdy ten chłodny podmuch zderza się z ciepłym, wilgotnym powietrzem zalegającym przed burzą, na granicy obu mas potrafi dojść do zawirowania tuż przy gruncie. Jeśli podłoże jest suche, wir zasysa pył, piasek i drobne szczątki, stając się widoczny gołym okiem.

Specjaliści opisali to precyzyjnie: zjawisko następuje wskutek zawirowania przyziemnego powietrza na odpływie chłodnego powietrza z burzy przy styku z jeszcze ciepłym powietrzem przed burzą. Co ważne, gustnado nie jest połączone z chmurą burzową, a to kluczowa różnica względem klasycznej trąby powietrznej. Jak podkreślono w opisie zdarzenia, wir charakteryzował się „wizualnie spektakularną strukturą przypominającą dynamikę klasycznej trąby powietrznej”, choć z definicji nią nie jest.

Gustnado, trąba powietrzna czy diabełek pyłowy? Porównanie

Cecha🌪️ Gustnado🌩️ Trąba powietrzna☀️ Diabełek pyłowy
Kiedy powstajena czele burzy, przy szkwalepodczas silnej burzy superkomórkowejw słoneczne, upalne dni
Połączenie z chmurąbraktak, lej sięga chmurybrak
Siła wiatruzwykle do ok. 100 km/hod 120 do ponad 300 km/hzwykle do 70 km/h
Czas trwaniaod kilkunastu sekund do kilku minutod kilku minut do godzinykilka minut
Zagrożenieniewielkie, lokalnepoważne, niszczy budynkiminimalne

Czy gustnado jest groźne?

Na szczęście w zdecydowanej większości przypadków gustnado to bardziej widowisko niż realne zagrożenie. Wir jest krótkotrwały, obejmuje niewielki obszar i osiąga prędkości znacznie niższe niż tornado. Może co najwyżej unieść lekkie przedmioty, złamać suche gałęzie albo napędzić stracha osobom znajdującym się w pobliżu. W przypadku zdarzenia spod Smolic eksperci jednoznacznie wskazali, że materiały nie potwierdzają wystąpienia trąby powietrznej.

Warto jednak pamiętać, że gustnado zawsze towarzyszy burzy, a to ona stanowi prawdziwe niebezpieczeństwo. Silny wiatr szkwałowy, intensywny deszcz i wyładowania atmosferyczne potrafią wyrządzić znacznie większe szkody niż sam wirujący pył. Jeśli więc widzimy podobne zjawisko, najlepiej obserwować je z bezpiecznej odległości, najlepiej zza szyby, i nie zbliżać się do czoła nadciągającej burzy.

💡 Widzisz wirujący słup pyłu? O tym pamiętaj

  • nie podchodź bliżej, wir może unosić gałęzie i drobne przedmioty,
  • schowaj się w budynku lub samochodzie, jeśli nadciąga burza,
  • zabezpiecz lekkie przedmioty na posesji: meble ogrodowe, trampoliny, parasole,
  • nagranie możesz przesłać obserwatorom burz, pomoże w dokumentowaniu zjawisk,
  • jeśli wir łączy się z chmurą burzową, traktuj go jak trąbę powietrzną i szukaj schronienia.

Najczęstsze pytania

Czy gustnado to trąba powietrzna?

- Reklama -

Nie. Choć oba zjawiska wyglądają podobnie, trąba powietrzna jest połączona z chmurą burzową i czerpie z niej energię, a gustnado powstaje wyłącznie przy gruncie, na styku chłodnego powietrza z burzy i ciepłego powietrza przed nią. Jest też znacznie słabsze i krótsze.

Czy takie zjawiska są w Polsce częste?

Gustnada pojawiają się w Polsce co roku, głównie latem i wczesną jesienią, gdy przez kraj przechodzą aktywne fronty burzowe. Większość z nich pozostaje niezauważona, bo trwają krótko i występują na otwartych terenach. Upowszechnienie telefonów z kamerami sprawiło, że nagrania takich wirów trafiają do sieci coraz częściej.

Skąd wzięła się chmura szelfowa nad Wielkopolską?

Chmura szelfowa tworzy się na czele frontu burzowego, tam gdzie chłodne powietrze wypływające z burzy wypycha ku górze ciepłe i wilgotne powietrze. Powstaje wtedy charakterystyczny, nisko zawieszony wał chmur, który wygląda groźnie, ale sam w sobie nie jest niebezpieczny. Zwiastuje jednak nadejście silnego wiatru i opadów.

NAJNOWSZE INFORMACJE

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.

Prywatyzacja ochrony zdrowia postępuje. Publiczne szpitale mogą tego nie udźwignąć

W ciągu ostatnich dwóch lat z publicznej opieki zdrowotnej korzystało 84,7 proc. Polaków, a z prywatnej 65,9 proc. 70 proc. osób z tej drugiej grupy skorzystało z usług prywatnych z uwagi na krótszy czas oczekiwania lub brak dostępności świadczenia w NFZ –…

Odwrót od kontraktów B2B i pracy zdalnej w IT. Branża wraca na etaty i do biur, a podwyżki wyhamowują

Na polskim rynku IT przybywa rekrutacji na umowę o pracę, a maleje liczba projektów realizowanych w modelu B2B. Pracodawcy coraz częściej oczekują też obecności pracowników w biurach.

Technologia 3D do przygotowania kostiumów, Monty Python i rock w stylu Ozzy’ego Osbourne’a Nowatorski musical ożywia mazowieckie legendy

Musical „Gdzie jest Róża?” łączy komedię, przygodę, kryminał, baśń i współczesny teatr muzyczny. Punktem wyjścia do napisania libretta była pozornie rutynowa procedura: terenowy spis legend mazowieckich, mający potwierdzić istnienie i aktywność ich bohaterów…

Unia Europejska szuka pieniędzy na zbrojenia i spłatę długu. Podatek od kryptowalut i wielkich firm wciąż na stole

Większe wydatki na bezpieczeństwo i konkurencyjność, utrzymanie wsparcia dla rolnictwa i regionów, a jednocześnie spłata długu zaciągniętego na odbudowę po pandemii – to wyzwania stojące przed negocjatorami unijnego budżetu na lata 2028–2034.

Transformacja energetyczna wymaga znacznych inwestycji. Powinny na nich zyskać także polskie firmy

Ponad połowa mocy zainstalowanej w polskiej energetyce przypada na odnawialne źródła energii. Sieci nie są jednak w pełni przygotowane na odbiór coraz większej ilości energii produkowanej przez OZE.

Ponad 440 tys. ton szkła rocznie trafia na składowiska zamiast do recyklingu. Zmiany w systemie zbiórki mogłyby to zmienić

Ponad 440 tys. ton szkła opakowaniowego rocznie zamiast do recyklingu trafia na składowiska. Według raportu „Nowy biznesplan dla szkła 2026–2030” oznacza to straty dla samorządów i dodatkowe koszty produkcji dla hut, a co za tym idzie także koszty…

Rosja nasila ataki na ludność cywilną i infrastrukturę Ukrainy. Zagrożone są także dostawy pomocy humanitarnej

Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę zginęło blisko 18 tys. cywilów, w tym 850 dzieci, a ponad 55 tys. zostało rannych – wynika z danych ONZ.

Prawie 90 procent projektów AI w bankach utknęło w testach. Przełom mają przynieść autonomiczni agenci

Banki coraz chętniej testują sztuczną inteligencję, ale wiele projektów zatrzymuje się na etapie pilotażu. Problemem często nie jest sama technologia, lecz brak odpowiedniego przygotowania organizacji.

Jacek Kawalec: Zenek Martyniuk nic mi nie musiał udowadniać. Słuchacze disco polo i tak nie rozróżniają, co jest na żywo

Aktor zaznacza, że jego intencją nigdy nie było personalne atakowanie popularnego wykonawcy czy próba ośmieszenia go, tylko zwrócenie uwagi na zjawisko korzystania z playbacku podczas koncertów muzyki disco polo.

O TYM SIĘ MÓWI

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.