niedziela, 22 listopada, 2026
Godzinnik.pl Polska Wirujący słup pyłu przeszedł przez Wielkopolskę. Nagranie obiegło sieć, eksperci tłumaczą, czym...

Wirujący słup pyłu przeszedł przez Wielkopolskę. Nagranie obiegło sieć, eksperci tłumaczą, czym jest gustnado

Data publikacji:

Wirujący słup pyłu przeszedł przez Wielkopolskę. Nagranie obiegło sieć, eksperci tłumaczą, czym jest gustnado
Gustnado tworzy się na czele nadciągającej burzy (zdjęcie ilustracyjne). Fot. Marek Piwnicki / Unsplash

Mieszkanka Wielkopolski nagrała zjawisko, które na pierwszy rzut oka mogło wywołać dreszcze: tuż nad ziemią wirował potężny słup pyłu, przypominający miniaturową trąbę powietrzną. Film błyskawicznie trafił do Sieci Obserwatorów Burz i rozgrzał internet. Eksperci uspokajają jednak, że to nie tornado, lecz gustnado, czyli krótkotrwały wir powstający na czele burzy. Wyjaśniamy, jak dochodzi do takiego widowiska i czy trzeba się go bać.

★ Najważniejsze informacje w skrócie

  • 🌪️ Wirujący pył nad Wielkopolską. Zjawisko zaobserwowano w okolicach Smolic, nagranie wykonała mieszkanka regionu.
  • ⛈️ To gustnado, nie trąba powietrzna. Tak oceniają eksperci z Sieci Obserwatorów Burz.
  • 💨 Wir powstaje na czele burzy, tam gdzie chłodne powietrze z burzy zderza się z ciepłym powietrzem przed nią.
  • 🕐 Zjawisko trwa krótko i jest znacznie słabsze od tornada, choć potrafi wyglądać spektakularnie.
  • 📸 Nad regionem pojawiły się też wały szkwałowe i efektowna chmura szelfowa na czele frontu.

„Wielkopolska ma dziś na co patrzeć”

Wszystko rozegrało się w środę w okolicach Smolic w Wielkopolsce. Gdy nad region nadciągał front atmosferyczny, niebo przybrało wyjątkowo dramatyczny wygląd: pojawiły się wały szkwałowe oraz rozciągnięta na horyzoncie chmura szelfowa. „Wielkopolska ma dziś na co patrzeć” – relacjonowała na bieżąco Sieć Obserwatorów Burz.

Największe wrażenie zrobiło jednak nagranie przesłane przez panią Agnieszkę Szulczewską. „Na filmie widać uniesiony i obracający się przy ziemi pył” – opisali obserwatorzy, dodając, że wir był najprawdopodobniej związany z gustnadem. Materiał szybko zaczął krążyć po profilach pogodowych, a komentujący prześcigali się w porównaniach do amerykańskich tornad.

Jak powstaje gustnado?

Mechanizm tego zjawiska jest dość prosty. Każda dojrzała burza wyrzuca przed siebie masę chłodnego powietrza, które opada ku ziemi i rozlewa się po okolicy niczym fala. Gdy ten chłodny podmuch zderza się z ciepłym, wilgotnym powietrzem zalegającym przed burzą, na granicy obu mas potrafi dojść do zawirowania tuż przy gruncie. Jeśli podłoże jest suche, wir zasysa pył, piasek i drobne szczątki, stając się widoczny gołym okiem.

Specjaliści opisali to precyzyjnie: zjawisko następuje wskutek zawirowania przyziemnego powietrza na odpływie chłodnego powietrza z burzy przy styku z jeszcze ciepłym powietrzem przed burzą. Co ważne, gustnado nie jest połączone z chmurą burzową, a to kluczowa różnica względem klasycznej trąby powietrznej. Jak podkreślono w opisie zdarzenia, wir charakteryzował się „wizualnie spektakularną strukturą przypominającą dynamikę klasycznej trąby powietrznej”, choć z definicji nią nie jest.

Gustnado, trąba powietrzna czy diabełek pyłowy? Porównanie

Cecha🌪️ Gustnado🌩️ Trąba powietrzna☀️ Diabełek pyłowy
Kiedy powstajena czele burzy, przy szkwalepodczas silnej burzy superkomórkowejw słoneczne, upalne dni
Połączenie z chmurąbraktak, lej sięga chmurybrak
Siła wiatruzwykle do ok. 100 km/hod 120 do ponad 300 km/hzwykle do 70 km/h
Czas trwaniaod kilkunastu sekund do kilku minutod kilku minut do godzinykilka minut
Zagrożenieniewielkie, lokalnepoważne, niszczy budynkiminimalne

Czy gustnado jest groźne?

Na szczęście w zdecydowanej większości przypadków gustnado to bardziej widowisko niż realne zagrożenie. Wir jest krótkotrwały, obejmuje niewielki obszar i osiąga prędkości znacznie niższe niż tornado. Może co najwyżej unieść lekkie przedmioty, złamać suche gałęzie albo napędzić stracha osobom znajdującym się w pobliżu. W przypadku zdarzenia spod Smolic eksperci jednoznacznie wskazali, że materiały nie potwierdzają wystąpienia trąby powietrznej.

Warto jednak pamiętać, że gustnado zawsze towarzyszy burzy, a to ona stanowi prawdziwe niebezpieczeństwo. Silny wiatr szkwałowy, intensywny deszcz i wyładowania atmosferyczne potrafią wyrządzić znacznie większe szkody niż sam wirujący pył. Jeśli więc widzimy podobne zjawisko, najlepiej obserwować je z bezpiecznej odległości, najlepiej zza szyby, i nie zbliżać się do czoła nadciągającej burzy.

💡 Widzisz wirujący słup pyłu? O tym pamiętaj

  • nie podchodź bliżej, wir może unosić gałęzie i drobne przedmioty,
  • schowaj się w budynku lub samochodzie, jeśli nadciąga burza,
  • zabezpiecz lekkie przedmioty na posesji: meble ogrodowe, trampoliny, parasole,
  • nagranie możesz przesłać obserwatorom burz, pomoże w dokumentowaniu zjawisk,
  • jeśli wir łączy się z chmurą burzową, traktuj go jak trąbę powietrzną i szukaj schronienia.

Najczęstsze pytania

Czy gustnado to trąba powietrzna?

- Reklama -

Nie. Choć oba zjawiska wyglądają podobnie, trąba powietrzna jest połączona z chmurą burzową i czerpie z niej energię, a gustnado powstaje wyłącznie przy gruncie, na styku chłodnego powietrza z burzy i ciepłego powietrza przed nią. Jest też znacznie słabsze i krótsze.

Czy takie zjawiska są w Polsce częste?

Gustnada pojawiają się w Polsce co roku, głównie latem i wczesną jesienią, gdy przez kraj przechodzą aktywne fronty burzowe. Większość z nich pozostaje niezauważona, bo trwają krótko i występują na otwartych terenach. Upowszechnienie telefonów z kamerami sprawiło, że nagrania takich wirów trafiają do sieci coraz częściej.

Skąd wzięła się chmura szelfowa nad Wielkopolską?

Chmura szelfowa tworzy się na czele frontu burzowego, tam gdzie chłodne powietrze wypływające z burzy wypycha ku górze ciepłe i wilgotne powietrze. Powstaje wtedy charakterystyczny, nisko zawieszony wał chmur, który wygląda groźnie, ale sam w sobie nie jest niebezpieczny. Zwiastuje jednak nadejście silnego wiatru i opadów.

NAJNOWSZE INFORMACJE

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.

Mózg dziecka nie jest gotowy na walkę z pokusą ekranu. Rodzice powinni dać mu atrakcyjną alternatywę i przykład

– Dziecko korzystające bez ograniczeń ze smartfona czy tabletu szybko traci zainteresowanie innymi aktywnościami, a ekran staje się dla niego głównym źródłem przyjemności i sposobem radzenia sobie z emocjami – podkreśla psycholożka dziecięca Agnieszka Misiak.

Atomowy impuls dla polskiego biznesu. Tysiące kontraktów i nawet 100 mld zł dla krajowych wykonawców

Około 200 mld zł – tyle ma kosztować budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, która powstaje w gminie Choczewo na Pomorzu. – Szacujemy, że około połowy z tych środków może trafić do polskich firm.

Małgorzata Ohme o żonie Filipa Chajzera: Bianka jest dojrzała, a różnica wieku nie ma znaczenia. Mój mąż był o 11 lat starszy

Psycholożka zaznacza, że ma doświadczenie związku z mężczyzną starszym od niej o 11 lat, dlatego nie zamierza oceniać innych par wyłącznie przez pryzmat metryki.

Krucha równowaga na rynku ropy. Ceny spadają, ale dostawom z Bliskiego Wschodu wciąż grozi paraliż

Zgodnie z ostatnim raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej podaż ropy na światowym rynku zaczyna przewyższać popyt, a eksport z krajów Zatoki Perskiej rośnie, choć nadal pozostaje znacząco niższy niż przed wybuchem wojny w Iranie.

Premiera gry wymaga dobrej organizacji. Graczom bywa trudno pogodzić rozgrywkę z obowiązkami domowymi i czasem dla bliskich

Premiera długo wyczekiwanej gry wideo to dla części graczy wydarzenie, któremu podporządkowują swoje codzienne plany. Wygospodarowanie czasu na rozgrywkę oznacza jednak konieczność pogodzenia pasji z pracą, prowadzeniem domu i życiem rodzinnym.

Polskie technologie przegrywają w przetargach z kryterium najniższej ceny. Wdrażanie koncepcji local content idzie zbyt wolno

– Polskie firmy mają kompetencje, żeby przeprowadzić transformację energetyczną w kraju – uważa Maciej Wyczesany, prezes firmy Apator, produkującej m.in. rozwiązania do pomiaru energii.

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.

O TYM SIĘ MÓWI

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.