Katar, gorączka i łamanie w kościach zaczną niedługo wyłączać z życia kolejne biura, szkoły i przedszkola. Październik otwiera w Polsce sezon infekcyjny, który potrwa aż do wiosny, a jego szczyt przypada zwykle między styczniem a marcem. Lekarze przekonują, że to właśnie teraz jest najlepszy moment na szczepienie przeciw grypie. W tym roku jest o tyle ciekawie, że do aptek trafiły szczepionki o zmienionym składzie, a dorośli mogą je przyjąć bezpłatnie, bez recepty i bez wizyty u lekarza.
★ Najważniejsze informacje
- 💉 Każda osoba powyżej 18 lat może zaszczepić się przeciw grypie bezpłatnie w aptece, bez recepty i skierowania.
- 🧪 W sezonie 2026/2027 stosowane są nowe szczepionki trójwalentne, które zastąpiły dotychczasowe czterowalentne, zgodnie z zaleceniami WHO.
- 📅 Najlepiej zaszczepić się do końca października, ale szczepienie ma sens także później, nawet do marca.
- 📊 W poprzednim sezonie zaszczepiło się 2,3 mln Polaków, o ponad pół miliona więcej niż rok wcześniej.
- 👴 Wśród seniorów 65+ wyszczepialność to wciąż tylko około 16 procent, podczas gdy WHO rekomenduje 75 procent.
Dlaczego szczepionka jest w tym roku inna
Przez lata standardem były szczepionki czterowalentne, chroniące przed czterema wariantami wirusa grypy. W tym sezonie do aptek trafiły preparaty trójwalentne, zawierające szczepy A(H1N1), A(H3N2) oraz B z linii Victoria. To nie oszczędność, lecz decyzja oparta na nauce: linia B/Yamagata, którą usunięto ze składu, praktycznie zniknęła z globalnego obiegu i od kilku lat nie jest wykrywana w badaniach nadzoru epidemiologicznego. Zmiana jest zgodna z najnowszymi rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia.
Dla pacjenta w praktyce nie zmienia się nic poza składem. Szczepionka działa tak samo, a odporność buduje się około dwóch tygodni po podaniu i utrzymuje przez cały sezon.
Za darmo w aptece, bez recepty
Od tego sezonu dorośli mają wyjątkowo prostą ścieżkę: wystarczy wizyta w aptece prowadzącej szczepienia. Usługa jest bezpłatna dla każdej osoby powyżej 18 roku życia, nie trzeba recepty ani wcześniejszej wizyty u lekarza. Farmaceuta przeprowadza krótki wywiad kwalifikacyjny i wykonuje zastrzyk na miejscu. Seniorzy mogą dodatkowo korzystać z programu bezpłatnych leków, a dzieci i młodzież szczepione są w przychodniach.
Szczepienie szczególnie zalecane jest osobom po 50 roku życia, dzieciom od 6 miesiąca życia, kobietom w ciąży i planującym ciążę oraz pacjentom z chorobami przewlekłymi, u których grypa najczęściej prowadzi do groźnych powikłań: zapalenia płuc, zaostrzenia chorób serca czy hospitalizacji.
Zobacz również:
POLSKA · 10.10.2026Znicz za 3 złote albo lampion za 70. Sprawdzamy ceny przed Wszystkimi Świętymi i sposoby, by nie przepłacićPolacy szczepią się coraz chętniej, ale seniorzy wciąż z tyłu
W poprzednim sezonie przeciw grypie zaszczepiło się 2,3 mln osób, czyli o ponad pół miliona więcej niż rok wcześniej. Eksperci wiążą ten wzrost właśnie z ułatwieniami: refundacją preparatów i możliwością szczepienia w aptekach, które są po drodze znacznie częściej niż przychodnia.
Statystyki mają jednak słaby punkt. Wśród osób po 65 roku życia, które najciężej przechodzą grypę i najczęściej trafiają z jej powodu do szpitali, zaszczepionych jest zaledwie około 16 procent. Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje w tej grupie poziom 75 procent. Dystans do nadrobienia jest więc ogromny, zwłaszcza że sezon infekcyjny nie odpuszcza także innym chorobom, o czym pisaliśmy niedawno przy okazji rekordowej fali zakażeń WZW typu A.
Najczęstsze pytania
Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciw grypie?
Optymalny termin to okres od końca sierpnia do końca października, czyli przed startem fali zachorowań. Odporność buduje się około dwóch tygodni po szczepieniu. Jeśli jednak ktoś nie zdąży, szczepienie ma sens również w trakcie sezonu, nawet do marca.
Czy szczepienie w aptece jest naprawdę bezpłatne?
Tak. Każda osoba powyżej 18 roku życia może bezpłatnie zaszczepić się przeciw grypie w aptece, która prowadzi szczepienia. Nie jest potrzebna recepta ani skierowanie, a kwalifikację przeprowadza na miejscu przeszkolony farmaceuta.
Dlaczego nowa szczepionka chroni przed trzema, a nie czterema szczepami?
Ze składu usunięto linię B/Yamagata, która od kilku lat nie jest wykrywana na świecie i według WHO najprawdopodobniej wyginęła w czasie pandemii. Szczepionka trójwalentna chroni przed szczepami, które realnie krążą w populacji: A(H1N1), A(H3N2) i B/Victoria.
