niedziela, 22 listopada, 2026
Godzinnik.pl Polska Choroba brudnych rąk szaleje tuż za granicą Polski. U nas zakażeń jest...

Choroba brudnych rąk szaleje tuż za granicą Polski. U nas zakażeń jest już więcej niż w całym ubiegłym roku

Data publikacji:

Choroba brudnych rąk szaleje tuż za granicą Polski. U nas zakażeń jest już więcej niż w całym ubiegłym roku
Dokładne mycie rąk to najprostsza ochrona przed wirusem HAV, który wywołuje żółtaczkę pokarmową (zdjęcie ilustracyjne)

Słowackie służby sanitarne biją na alarm, a polskie statystyki wcale nie wyglądają lepiej. W powiecie Łuczeniec na południu Słowacji w ciągu zaledwie dwóch tygodni przybyły 22 przypadki wirusowego zapalenia wątroby typu A, choroby potocznie nazywanej żółtaczką pokarmową albo chorobą brudnych rąk. Niemal wszystkie zakażenia pochodzą z jednej wsi. W Polsce wirus HAV również rozpędza się z roku na rok, a tegoroczne dane już w połowie roku przebiły cały poprzedni rok.

★ Najważniejsze informacje

  • 🦠 W słowackiej wsi Čakanovce zgłoszono 20 nowych przypadków WZW A w dwa tygodnie, a od początku roku zachorowały tam już 62 osoby.
  • 📈 W Polsce do 30 czerwca odnotowano 1312 przypadków, czyli więcej niż w całym 2025 roku i ponad pięć razy więcej niż dwa lata temu.
  • 🤢 Pierwsze objawy łatwo zlekceważyć: utrata apetytu, nudności, gorączka i ból brzucha. Dopiero potem pojawiają się ciemny mocz i zażółcenie skóry.
  • ⏳ Okres wylęgania sięga nawet 50 dni, więc zakażony może nieświadomie zarażać innych przez wiele tygodni.
  • 💉 Najskuteczniejszą ochroną jest szczepienie, a na co dzień dokładne mycie rąk i ostrożność z żywnością niepewnego pochodzenia.

Dwa ogniska u południowych sąsiadów

Regionalny Urząd Zdrowia Publicznego w Łuczeńcu potwierdził w poniedziałek, że na podległym mu terenie aktywne są dwa ogniska wysoce zaraźliwej choroby. Największe znajduje się we wsi Čakanovce, gdzie w ostatnich dwóch tygodniach zgłoszono 20 nowych przypadków, a w całym 2026 roku na WZW A zachorowały już 62 osoby. Zakażenia pojawiły się także w samym mieście Łuczeniec, gdzie od początku roku odnotowano ich 38, choć ostatni tydzień obył się bez nowych zgłoszeń.

Służby rozpoczęły dochodzenie epidemiologiczne i objęły nadzorem medycznym wszystkie osoby, które w ciągu ostatnich 50 dni miały bliski kontakt z chorymi. „Zalecane jest również szczepienie wszystkich osób mających bliski kontakt z chorymi na wirusowe zapalenie wątroby typu A, a także dezynfekcja w przypadku ognisk choroby” – czytamy w komunikacie.

„Wirusowe zapalenie wątroby typu A może mieć okres inkubacji do 50 dni, co oznacza, że objawy choroby mogą pojawić się nawet do dwóch miesięcy po zakażeniu, a osoba może przenosić w tym czasie zakażenie na innych” – tłumaczy Tatiana Červeňová, odpowiedniczka polskiego głównego inspektora sanitarnego na Słowacji.

Polskie statystyki rosną jak na drożdżach

Problem nie kończy się na Słowacji. W Polsce w 2023 roku odnotowano 209 zachorowań na WZW typu A, rok później 319, a w 2025 roku już 1085. To oznacza wzrost o około 240 procent w ciągu jednego roku. Tegoroczne dane są jeszcze bardziej niepokojące, bo tylko do 30 czerwca zgłoszono 1312 przypadków, czyli więcej niż przez cały poprzedni rok.

Wykres słupkowy zachorowań na WZW typu A w Polsce: 209 w 2023, 319 w 2024, 1085 w 2025 i już 1312 do końca czerwca 2026 roku

Wirus HAV przenosi się drogą pokarmową, najczęściej przez brudne ręce, skażoną żywność lub wodę. Wystarczy, że osoba zakażona nie umyje dokładnie rąk po skorzystaniu z toalety, a potem przygotuje posiłek dla innych. Zakazić można się także podczas bliskiego kontaktu z chorym. Co podstępne, u małych dzieci infekcja często przebiega zupełnie bezobjawowo, przez co wirus krąży w otoczeniu niezauważony.

Objawy, które łatwo przeoczyć

Początek choroby przypomina zwykłą infekcję. Pojawiają się zmęczenie, osłabienie, gorączka, brak apetytu, nudności i ból brzucha, czasem także wstręt do tłustych potraw. Dopiero po pewnym czasie dochodzą bardziej charakterystyczne sygnały: ciemny mocz, jaśniejszy stolec oraz żółte zabarwienie skóry i białek oczu. Żółtaczka nie występuje jednak u każdego chorego, dlatego jej brak niczego nie przesądza.

Na WZW typu A nie ma leku działającego bezpośrednio na wirusa. Leczenie polega na odpoczynku, nawodnieniu i lekkostrawnej diecie, a powrót do zdrowia trwa zwykle od kilku tygodni do dwóch miesięcy. Dobra wiadomość jest taka, że choroba nie przechodzi w przewlekłe zapalenie wątroby. Gorsza, że u osób po pięćdziesiątce oraz pacjentów z chorobami wątroby przebieg bywa ciężki i może wymagać hospitalizacji.

- Reklama -

Lekarze są zgodni, że najskuteczniejszą ochroną pozostaje szczepienie, które daje długotrwałą odporność. Na co dzień kluczowa jest natomiast higiena: dokładne mycie rąk po toalecie i przed jedzeniem oraz unikanie żywności i wody niepewnego pochodzenia. Warto o tym pamiętać tym bardziej, że jak pisaliśmy w artykule o zdrowiu Polaków, aż 80 procent z nas odkłada troskę o siebie na później.

Najczęstsze pytania

Czy ognisko na Słowacji zagraża Polsce?

Ognisko w powiecie Łuczeniec leży na południu Słowacji, daleko od polskiej granicy, więc bezpośredniego zagrożenia nie ma. Problemem jest jednak ogólny trend: liczba zachorowań rośnie w całym regionie, także w Polsce, gdzie w pół roku zgłoszono więcej przypadków niż w całym 2025 roku.

Jak można zarazić się WZW typu A?

Wirus przenosi się drogą pokarmową: przez brudne ręce, skażoną żywność lub wodę, a także podczas bliskiego kontaktu z osobą zakażoną. Okres wylęgania wynosi średnio około 28 dni, ale może sięgać nawet 50 dni, w trakcie których chory nieświadomie zaraża innych.

Jak się chronić przed zakażeniem?

Najpewniejszą ochroną jest szczepienie przeciwko WZW A, zalecane szczególnie przed podróżami i osobom z chorobami wątroby. Na co dzień wystarczy dokładne mycie rąk wodą z mydłem, mycie owoców i warzyw oraz ostrożność wobec żywności niewiadomego pochodzenia.

NAJNOWSZE INFORMACJE

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.

Mózg dziecka nie jest gotowy na walkę z pokusą ekranu. Rodzice powinni dać mu atrakcyjną alternatywę i przykład

– Dziecko korzystające bez ograniczeń ze smartfona czy tabletu szybko traci zainteresowanie innymi aktywnościami, a ekran staje się dla niego głównym źródłem przyjemności i sposobem radzenia sobie z emocjami – podkreśla psycholożka dziecięca Agnieszka Misiak.

Atomowy impuls dla polskiego biznesu. Tysiące kontraktów i nawet 100 mld zł dla krajowych wykonawców

Około 200 mld zł – tyle ma kosztować budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, która powstaje w gminie Choczewo na Pomorzu. – Szacujemy, że około połowy z tych środków może trafić do polskich firm.

Małgorzata Ohme o żonie Filipa Chajzera: Bianka jest dojrzała, a różnica wieku nie ma znaczenia. Mój mąż był o 11 lat starszy

Psycholożka zaznacza, że ma doświadczenie związku z mężczyzną starszym od niej o 11 lat, dlatego nie zamierza oceniać innych par wyłącznie przez pryzmat metryki.

Krucha równowaga na rynku ropy. Ceny spadają, ale dostawom z Bliskiego Wschodu wciąż grozi paraliż

Zgodnie z ostatnim raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej podaż ropy na światowym rynku zaczyna przewyższać popyt, a eksport z krajów Zatoki Perskiej rośnie, choć nadal pozostaje znacząco niższy niż przed wybuchem wojny w Iranie.

Premiera gry wymaga dobrej organizacji. Graczom bywa trudno pogodzić rozgrywkę z obowiązkami domowymi i czasem dla bliskich

Premiera długo wyczekiwanej gry wideo to dla części graczy wydarzenie, któremu podporządkowują swoje codzienne plany. Wygospodarowanie czasu na rozgrywkę oznacza jednak konieczność pogodzenia pasji z pracą, prowadzeniem domu i życiem rodzinnym.

Polskie technologie przegrywają w przetargach z kryterium najniższej ceny. Wdrażanie koncepcji local content idzie zbyt wolno

– Polskie firmy mają kompetencje, żeby przeprowadzić transformację energetyczną w kraju – uważa Maciej Wyczesany, prezes firmy Apator, produkującej m.in. rozwiązania do pomiaru energii.

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.

O TYM SIĘ MÓWI

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.