niedziela, 22 listopada, 2026
Godzinnik.pl Polska Naukowcy sprawdzili, co codzienne podwożenie dzieci robi z ich mózgami. Wyniki dają...

Naukowcy sprawdzili, co codzienne podwożenie dzieci robi z ich mózgami. Wyniki dają rodzicom do myślenia

Data publikacji:

Naukowcy sprawdzili, co codzienne podwożenie dzieci robi z ich mózgami. Wyniki dają rodzicom do myślenia
Codzienny spacer do szkoły może znaczyć dla psychiki nastolatka więcej, niż sądzili rodzice (zdjęcie ilustracyjne)

Codzienna podwózka pod samą bramę szkoły może być niedźwiedzią przysługą. Naukowcy z King’s College London i innych ośrodków przeanalizowali dane ponad 5,5 tysiąca nastolatków i odkryli wyraźną zależność: im więcej kroków młody człowiek robi każdego dnia, tym mniej problemów ze zdrowiem psychicznym stwierdza się u niego rok później. Co więcej, u najbardziej aktywnych badanych zaobserwowano korzystne różnice w budowie mózgu. Dobra wiadomość dla rodziców brzmi: nie trzeba rewolucji, wystarczy 1-2 tysiące kroków więcej dziennie, na przykład dzięki pieszej drodze do szkoły.

★ Najważniejsze informacje

  • 🔬 Naukowcy przeanalizowali dane 5515 nastolatków z amerykańskiego badania Adolescent Brain Cognitive Development Study.
  • 🚶 Im więcej kroków dziennie, tym mniej problemów psychicznych rok później. W badanym zakresie nie znaleziono pułapu, powyżej którego korzyści przestają rosnąć.
  • 🧠 U najaktywniejszych nastolatków kora mózgowa była nieco grubsza w obszarach związanych z ruchem i regulacją emocji.
  • 📉 Najwięcej negatywnych objawów miały osoby robiące mniej niż 5 tys. kroków dziennie, najmniej te z wynikiem 12 tys. i więcej.
  • 👟 Już 1-2 tys. kroków więcej każdego dnia przynosi wymierne efekty, niezależnie od poziomu wyjściowego.

Trzy tygodnie z krokomierzem i rok obserwacji

Autorzy pracy opublikowanej w piśmie „JAMA Network Open” sięgnęli po dane z jednego z największych projektów badawczych poświęconych rozwojowi młodych mózgów. Uczestnicy w wieku około 11-12 lat przez trzy tygodnie nosili urządzenia monitorujące aktywność, a rok później ich zdrowie psychiczne oceniono za pomocą Child Behaviour Checklist, szeroko stosowanego kwestionariusza mierzącego między innymi objawy lęku, obniżonego nastroju i problemy z zachowaniem.

Z danych wyłoniła się prosta zasada: korzyści rosły wraz z liczbą kroków i w badanym zakresie nie zaobserwowano progu, powyżej którego przestawałyby się zwiększać. Najwięcej negatywnych objawów miały nastolatki wykonujące mniej niż 5 tysięcy kroków dziennie, mniej te robiące około 8 tysięcy, a najmniej osoby osiągające 12 tysięcy kroków lub więcej. Co ciekawe, nie stwierdzono związku między liczbą kroków a wynikami w nauce.

Wykres słupkowy pokazujący, że im więcej kroków dziennie robią nastolatki, tym mniej mają problemów ze zdrowiem psychicznym

Ruch widać w budowie mózgu

Najbardziej intrygującym odkryciem okazały się różnice fizjologiczne. U nastolatków wykonujących najwięcej kroków stwierdzono nieco grubszą korę mózgową w dwóch obszarach związanych z ruchem i regulacją emocji, co częściowo wyjaśniało związek między aktywnością a lepszą kondycją psychiczną. „Badanie to dostarcza jednych z najwyraźniejszych dotąd dowodów na to, że nawet tak prosta, tania i łatwo dostępna miara aktywności fizycznej jak codzienna liczba kroków wiąże się z rozwojem mózgu i zdrowia psychicznego nastolatków” – podkreśla dr Divyangana Rakesh z King’s College London, współautorka pracy.

Badacze zastrzegają, że praca miała charakter obserwacyjny, nie dowodzi więc wprost, że dodatkowe kroki bezpośrednio poprawiają psychikę. Zależność utrzymywała się jednak także po uwzględnieniu wcześniejszych problemów psychicznych uczestników, co wzmacnia wnioski.

Metoda małych kroków zamiast sportowego reżimu

Autorzy przestrzegają przed wyciąganiem skrajnych wniosków i zmuszaniem dzieci do ruchu za wszelką cenę. „Nie jest to sytuacja typu wszystko albo nic. Nastolatki nie muszą być wyczynowymi sportowcami, żeby odnieść korzyści. Zwiększenie dziennej liczby kroków o 1-2 tysiące, niezależnie od poziomu wyjściowego, wiązało się z korzystniejszą strukturą mózgu i lepszym zdrowiem psychicznym” – tłumaczy dr Amanda Paluch z University of Massachusetts Amherst, współautorka badania.

Jak przełożyć to na praktykę? Zdaniem badaczy celem jest znalezienie realistycznych, możliwych do utrzymania nawyków: chodzenie pieszo do szkoły, aktywna zabawa na boisku czy piesza wyprawa na zakupy. O tym, że polska szkoła ma dziś poważniejsze bolączki niż brak ruchu, pisaliśmy niedawno w tekście o tym, jak młode pokolenie ocenia polski system edukacji.

Wyniki badania w skrócie

Dzienna liczba krokówCo pokazało badanie
poniżej 5 tys.najwięcej objawów lęku, obniżonego nastroju i problemów z zachowaniem
około 8 tys.wyraźnie mniej problemów psychicznych rok po pomiarze
12 tys. i więcejnajlepsza kondycja psychiczna i grubsza kora mózgowa w obszarach związanych z emocjami
każde +1-2 tys.wymierna poprawa niezależnie od punktu startu, bez górnego pułapu korzyści

Najczęstsze pytania

Czy podwożenie dziecka do szkoły naprawdę szkodzi?

Samo podwożenie nie jest szkodliwe, ale odbiera dziecku łatwą okazję do codziennego ruchu. Badanie pokazało, że każda dodatkowa porcja 1-2 tysięcy kroków dziennie wiąże się z lepszym zdrowiem psychicznym, a piesza droga do szkoły to najprostszy sposób na ich uzbieranie.

Ile kroków dziennie powinien robić nastolatek?

- Reklama -

Badanie nie wyznacza sztywnej normy, ale pokazuje kierunek: najlepiej wypadały osoby robiące 12 tysięcy kroków i więcej, a korzyści rosły bez widocznego pułapu. Każdy poziom aktywności jest lepszy niż siedzenie, a poprawę widać już przy niewielkim zwiększeniu ruchu.

Czy więcej ruchu poprawia też oceny w szkole?

Tu naukowcy ostudzili oczekiwania: nie stwierdzono związku między liczbą kroków a wynikami w nauce. Korzyści dotyczyły zdrowia psychicznego i struktury mózgu, nie szkolnych stopni.

NAJNOWSZE INFORMACJE

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.

Mózg dziecka nie jest gotowy na walkę z pokusą ekranu. Rodzice powinni dać mu atrakcyjną alternatywę i przykład

– Dziecko korzystające bez ograniczeń ze smartfona czy tabletu szybko traci zainteresowanie innymi aktywnościami, a ekran staje się dla niego głównym źródłem przyjemności i sposobem radzenia sobie z emocjami – podkreśla psycholożka dziecięca Agnieszka Misiak.

Atomowy impuls dla polskiego biznesu. Tysiące kontraktów i nawet 100 mld zł dla krajowych wykonawców

Około 200 mld zł – tyle ma kosztować budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, która powstaje w gminie Choczewo na Pomorzu. – Szacujemy, że około połowy z tych środków może trafić do polskich firm.

Małgorzata Ohme o żonie Filipa Chajzera: Bianka jest dojrzała, a różnica wieku nie ma znaczenia. Mój mąż był o 11 lat starszy

Psycholożka zaznacza, że ma doświadczenie związku z mężczyzną starszym od niej o 11 lat, dlatego nie zamierza oceniać innych par wyłącznie przez pryzmat metryki.

Krucha równowaga na rynku ropy. Ceny spadają, ale dostawom z Bliskiego Wschodu wciąż grozi paraliż

Zgodnie z ostatnim raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej podaż ropy na światowym rynku zaczyna przewyższać popyt, a eksport z krajów Zatoki Perskiej rośnie, choć nadal pozostaje znacząco niższy niż przed wybuchem wojny w Iranie.

Premiera gry wymaga dobrej organizacji. Graczom bywa trudno pogodzić rozgrywkę z obowiązkami domowymi i czasem dla bliskich

Premiera długo wyczekiwanej gry wideo to dla części graczy wydarzenie, któremu podporządkowują swoje codzienne plany. Wygospodarowanie czasu na rozgrywkę oznacza jednak konieczność pogodzenia pasji z pracą, prowadzeniem domu i życiem rodzinnym.

Polskie technologie przegrywają w przetargach z kryterium najniższej ceny. Wdrażanie koncepcji local content idzie zbyt wolno

– Polskie firmy mają kompetencje, żeby przeprowadzić transformację energetyczną w kraju – uważa Maciej Wyczesany, prezes firmy Apator, produkującej m.in. rozwiązania do pomiaru energii.

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.

O TYM SIĘ MÓWI

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.