niedziela, 22 listopada, 2026
Godzinnik.pl Polska Polacy masowo sięgają po telefony po serii wycieków danych. Ta operacja zajmuje...

Polacy masowo sięgają po telefony po serii wycieków danych. Ta operacja zajmuje pięć sekund

Data publikacji:

Polacy masowo sięgają po telefony po serii wycieków danych. Ta operacja zajmuje pięć sekund
Polacy najczęściej zastrzegają PESEL w aplikacji mObywatel (zdjęcie ilustracyjne)

Blisko 3,4 miliona Polaków zastrzegło numer PESEL w ciągu zaledwie półtora miesiąca, wynika z ustaleń Radia Zet. Tak gwałtownej fali nie było jeszcze nigdy. Impulsem okazała się seria cyberataków na firmy obsługujące przychodnie, systemy księgowe i aplikacje finansowe, w których wyciekły dane milionów obywateli. Dobra wiadomość jest taka, że zastrzeżenie numeru zajmuje dosłownie kilka sekund. Gorsza: przed częścią oszustw wciąż nie chroni.

★ Najważniejsze informacje

  • 📈 Od połowy sierpnia do końca września PESEL zastrzegło blisko 3,4 mln osób. To wzrost o około 40 procent w półtora miesiąca.
  • 🔓 Fala ruszyła po cyberataku na firmę MyDr, w wyniku którego mogły wyciec dane nawet 19 milionów Polaków.
  • 📱 Najłatwiej zastrzec PESEL w aplikacji mObywatel, w sekcji „Usługi” wystarczy wybrać opcję „zastrzeż PESEL”.
  • 🏦 Od czerwca 2024 roku banki muszą sprawdzać status numeru, więc na zastrzeżony PESEL nikt nie weźmie kredytu ani pożyczki.
  • ⚠️ Zastrzeżenie nie chroni przed wszystkim. Oszuści wciąż mogą wykorzystać dane przy zakupach z odroczoną płatnością czy wynajmie.

Skąd ta lawina zastrzeżeń

Jeszcze 12 sierpnia, w dniu, w którym Polska usłyszała o ataku na firmę MyDr, zastrzeżony numer PESEL miało 8 618 900 osób. Do końca września liczba ta urosła o kolejne 3,4 miliona, do około 12 milionów. Oznacza to wzrost o blisko 40 procent w zaledwie sześć tygodni. Dla porównania wcześniej podobny przyrost zajmował wiele miesięcy.

Bezpośrednim impulsem był atak na MyDr, firmę obsługującą systemy informatyczne lekarzy i przychodni w całej Polsce. Według oficjalnych komunikatów w niepowołane ręce mogły trafić dane nawet 19 milionów obywateli. Każdy może sprawdzić na stronie bezpiecznedane.gov.pl, czy jego informacje znalazły się wśród wykradzionych. Na tym jednak nie koniec, bo pod koniec września ofiarami cyberprzestępców padły kolejne firmy z branży medycznej: Enel-Med oraz Qbusoft, producent oprogramowania do zarządzania dokumentacją medyczną. Wcześniej wycieki potwierdziły też Fakturownia i Revolut.

Wykres pokazujący wzrost liczby zastrzeżonych numerów PESEL z 8,6 do 12 milionów

Jak zastrzec PESEL w kilka sekund

Najprostsza droga prowadzi przez aplikację mObywatel. Wystarczy ją pobrać, zalogować się i w sekcji „Usługi” wybrać opcję „zastrzeż PESEL”. Cała operacja zajmuje dosłownie kilka sekund, a w tym samym miejscu można zastrzeżenie w każdej chwili cofnąć, na przykład na czas wizyty w banku. Kto nie korzysta ze smartfona, może załatwić sprawę na stronie mobywatel.gov.pl albo osobiście w dowolnym urzędzie miasta lub gminy. Miejsce zameldowania nie ma znaczenia.

Przed czym chroni zastrzeżony PESEL, a przed czym nie

✅ Zastrzeżenie chroni przed❌ Zastrzeżenie nie chroni przed
wyłudzeniem kredytu na nasze danezakupami z odroczonym terminem płatności
zaciągnięciem pożyczki przez oszustawypożyczeniem samochodu na nasze dane
zobowiązaniami sprawdzanymi przez banki i instytucje pożyczkowewynajmem mieszkania z wykorzystaniem skradzionych danych

Od 1 czerwca 2024 roku banki i instytucje udzielające kredytów oraz pożyczek mają obowiązek sprawdzić status numeru PESEL przed podpisaniem umowy. Jeżeli numer jest zastrzeżony, zaciągnięcie zobowiązania jest niemożliwe. To realna tarcza, bo właśnie wyłudzone kredyty są najczęstszym i najbardziej dotkliwym skutkiem kradzieży tożsamości.

Warto jednak pamiętać, że zastrzeżenie nie załatwia wszystkiego. Przestępcy wciąż mogą próbować robić zakupy z odroczoną płatnością, wypożyczyć samochód czy wynająć mieszkanie, posługując się cudzymi danymi. Komenda Główna Policji zwraca też uwagę, że większość danych osobowych oszuści pozyskują z internetu samodzielnie, głównie metodą phishingu, podszywając się pod firmy kurierskie, urzędy czy operatorów telekomunikacyjnych. Czujność przy klikaniu w linki z SMS-ów i maili pozostaje więc niezbędna.

Najczęstsze pytania

Czy zastrzeżenie numeru PESEL coś kosztuje?

Nie, usługa jest całkowicie bezpłatna, niezależnie od tego, czy korzystamy z aplikacji mObywatel, strony mobywatel.gov.pl czy wizyty w urzędzie. Zastrzeżenie można też w każdej chwili bezpłatnie cofnąć i ponownie włączyć.

Czy z zastrzeżonym numerem PESEL można iść do lekarza lub apteki?

Tak, zastrzeżenie nie wpływa na korzystanie z opieki zdrowotnej, realizację recept ani na codzienne sprawy urzędowe. Blokada dotyczy wyłącznie czynności takich jak zaciąganie kredytów i pożyczek, przy których instytucje finansowe muszą sprawdzić status numeru.

Jak sprawdzić, czy moje dane wyciekły?

- Reklama -

Na rządowej stronie bezpiecznedane.gov.pl można bezpłatnie zweryfikować, czy nasze dane znalazły się wśród informacji wykradzionych w ostatnich cyberatakach. Jeśli tak się stało, warto jak najszybciej zastrzec PESEL i uważnie obserwować swoje konta bankowe.

NAJNOWSZE INFORMACJE

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.

Mózg dziecka nie jest gotowy na walkę z pokusą ekranu. Rodzice powinni dać mu atrakcyjną alternatywę i przykład

– Dziecko korzystające bez ograniczeń ze smartfona czy tabletu szybko traci zainteresowanie innymi aktywnościami, a ekran staje się dla niego głównym źródłem przyjemności i sposobem radzenia sobie z emocjami – podkreśla psycholożka dziecięca Agnieszka Misiak.

Atomowy impuls dla polskiego biznesu. Tysiące kontraktów i nawet 100 mld zł dla krajowych wykonawców

Około 200 mld zł – tyle ma kosztować budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, która powstaje w gminie Choczewo na Pomorzu. – Szacujemy, że około połowy z tych środków może trafić do polskich firm.

Małgorzata Ohme o żonie Filipa Chajzera: Bianka jest dojrzała, a różnica wieku nie ma znaczenia. Mój mąż był o 11 lat starszy

Psycholożka zaznacza, że ma doświadczenie związku z mężczyzną starszym od niej o 11 lat, dlatego nie zamierza oceniać innych par wyłącznie przez pryzmat metryki.

Krucha równowaga na rynku ropy. Ceny spadają, ale dostawom z Bliskiego Wschodu wciąż grozi paraliż

Zgodnie z ostatnim raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej podaż ropy na światowym rynku zaczyna przewyższać popyt, a eksport z krajów Zatoki Perskiej rośnie, choć nadal pozostaje znacząco niższy niż przed wybuchem wojny w Iranie.

Premiera gry wymaga dobrej organizacji. Graczom bywa trudno pogodzić rozgrywkę z obowiązkami domowymi i czasem dla bliskich

Premiera długo wyczekiwanej gry wideo to dla części graczy wydarzenie, któremu podporządkowują swoje codzienne plany. Wygospodarowanie czasu na rozgrywkę oznacza jednak konieczność pogodzenia pasji z pracą, prowadzeniem domu i życiem rodzinnym.

Polskie technologie przegrywają w przetargach z kryterium najniższej ceny. Wdrażanie koncepcji local content idzie zbyt wolno

– Polskie firmy mają kompetencje, żeby przeprowadzić transformację energetyczną w kraju – uważa Maciej Wyczesany, prezes firmy Apator, produkującej m.in. rozwiązania do pomiaru energii.

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.

O TYM SIĘ MÓWI

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.