Rząd Litwy kierowany przez socjaldemokratkę Ingę Ruginienė podał się we wtorek do dymisji. Decyzję, zatwierdzoną jednogłośnie podczas ostatniego posiedzenia gabinetu, wymusiły przetasowania w koalicji rządzącej. Nowym szefem rządu w Wilnie ma zostać lider socjaldemokratów Mindaugas Sinkevičius.
Najważniejsze informacje
- Rząd premier Ingi Ruginienė podał się do dymisji 23 czerwca 2026 roku – uchwałę zatwierdzono jednogłośnie.
- Powodem są zmiany w koalicji: socjaldemokraci zerwali współpracę z ugrupowaniem Świt Niemna i odbudowali większość ze Związkiem Demokratów „W imię Litwy”.
- Nowym premierem ma zostać Mindaugas Sinkevičius, lider Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej.
- Prezydent Gitanas Nausėda ma 15 dni na przedstawienie Sejmowi kandydata na premiera.
- Nowa większość dysponuje 75 mandatami w 141-osobowym parlamencie.
Dymisja rządu Litwy. Jednogłośna decyzja gabinetu
Gabinet Litwy, kierowany dotychczas przez Ingę Ruginienė, podał się do dymisji we wtorek, po tym jak doszło do zmian w koalicji rządzącej. Uchwałę o dymisji, którą zatwierdzono jednogłośnie, przekazano prezydentowi Gitanasowi Nausėdzie. Zgodnie z procedurą głowa państwa powierzy dotychczasowemu gabinetowi dalsze pełnienie obowiązków do czasu powołania nowego rządu.
Pomimo wszystkich trudności mamy powody do dumy, a każdy z was wniósł znaczący wkład w dobrobyt naszego państwa i poprawę życia ludzi.
Inga Ruginienė podczas ostatniego posiedzenia rządu
Ustępująca premier odniosła się też do krytyki, z jaką mierzyła się w trakcie sprawowania urzędu. „W polityce można nauczyć się wielu rzeczy – jak dobrze wyglądać, jak płynnie mówić – ale odwagi ani człowieczeństwa nie da się nauczyć” – powiedziała dziennikarzom, cytowana przez litewskiego nadawcę publicznego LRT.
Mindaugas Sinkevičius nowym premierem Litwy
Zgodnie z konstytucją w ciągu 15 dni prezydent przedstawi parlamentowi kandydata na nowego premiera. Na mocy porozumienia nowej większości stanowisko to ma objąć lider socjaldemokratów Mindaugas Sinkevičius. Po zatwierdzeniu przez Sejm nowy szef rządu będzie miał maksymalnie 15 dni na przedstawienie składu gabinetu oraz jego programu, uzgodnionych z prezydentem.
Sinkevičius będzie trzecim szefem rządu w obecnej kadencji litewskiego Sejmu. Socjaldemokraci liczą, że zmiana na stanowisku premiera i odbudowa koalicji pozwolą ustabilizować sytuację polityczną w Wilnie.
Nowa koalicja w Wilnie. Świt Niemna poza rządem
Nowa większość parlamentarna powstała po zerwaniu przez socjaldemokratów współpracy z ugrupowaniem Świt Niemna. W jej skład weszły Litewska Partia Socjaldemokratyczna, Związek Demokratów „W imię Litwy”, a także sejmowa frakcja Litewskiego Związku Chłopów i Zielonych oraz Związku Chrześcijańskich Rodzin – tworzona m.in. przez trzech posłów Akcji Wyborczej Polaków na Litwie. Nowa koalicja dysponuje 75 mandatami w 141-osobowym Sejmie.
Rada Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej już 6 czerwca podjęła decyzję o zmianie składu koalicji rządzącej. Wykluczono z niej wówczas Świt Niemna, a do rozmów koalicyjnych ponownie zaproszono Związek Demokratów „W imię Litwy”.
Zmiany w resortach
Zgodnie z umową koalicyjną w nowym rządzie zmieni się co najmniej kilkoro ministrów. Demokraci, którzy dołączyli do koalicji, obejmą resorty rolnictwa, energetyki i zdrowia, natomiast socjaldemokraci przejmą kierownictwo w ministerstwie środowiska. Sama Inga Ruginienė ma zostać minister pracy i opieki społecznej.
Drugie tąpnięcie w tej kadencji litewskiego Sejmu
To już drugi raz w obecnej kadencji parlamentu, kiedy dochodzi do zmiany składu rządu w trakcie kadencji. Po wyborach przeprowadzonych jesienią 2024 roku socjaldemokraci utworzyli koalicję z populistycznym Świtem Niemna oraz Związkiem Demokratów „W imię Litwy”. Później dokonano jednak zmian, zastępując demokratów frakcją Litewskiego Związku Chłopów i Zielonych oraz Związku Chrześcijańskich Rodzin.
Pierwsza zmiana na stanowisku premiera miała miejsce w 2025 roku, gdy były szef rządu Gintautas Paluckas podał się do dymisji w wyniku śledztwa dotyczącego jego powiązań biznesowych. To po nim urząd objęła Inga Ruginienė, zostając 19. premierem Litwy.
Zmiana rządu w napiętym dla regionu momencie
Polityczne tąpnięcie zachodzi w trudnym dla całego regionu czasie. Litwa od grudnia 2025 roku mierzy się z nasilonymi atakami hybrydowymi ze strony Białorusi, a państwa bałtyckie zacieśniają współpracę obronną wokół Bałtyku. Wilno pozostaje też jednym z najtwardszych orędowników wsparcia Ukrainy w wojnie z Rosją, dlatego stabilność rządu w Wilnie ma znaczenie także dla bezpieczeństwa Europy środkowo-Wschodniej.
Zdjęcie: Inga Ruginienė, premier Litwy – fot. Wikimedia Commons (licencja Creative Commons).
