Na tę wiadomość setki tysięcy seniorów czekały ponad dekadę. Osoby, które przeszły na wcześniejszą emeryturę, a potem boleśnie odczuły pomniejszenie świadczenia powszechnego o pobrane wcześniej kwoty, mają w końcu odzyskać część pieniędzy. Projekt przepisów wykonujących wyrok Trybunału Konstytucyjnego zakłada podwyżki sięgające nawet 552 zł brutto miesięcznie. Jest jednak kilka haczyków: wyższe przelewy mają ruszyć dopiero od maja 2027 roku, nie każdy rocznik się załapie, a o wyrównaniach za kilkanaście lat zaniżonych wypłat projekt milczy.
★ Najważniejsze informacje
- 💰 Podwyżki mogą sięgnąć 552 zł brutto miesięcznie, a dokładna kwota będzie zależeć od indywidualnych wyliczeń ZUS.
- 👵 Przeliczenie obejmie około 196,5 tys. seniorów: kobiety z roczników 1954-1959 oraz mężczyzn z lat 1949-1952 i 1954.
- 📅 Kluczowy warunek to wniosek o wcześniejszą emeryturę złożony przed 6 czerwca 2012 roku.
- ⏳ Wyższe świadczenia mają być wypłacane od maja 2027 roku. Projekt nie przewiduje pełnego wyrównania za wcześniejsze lata.
- ⚖️ To wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku, który zakwestionował pomniejszanie emerytur o pobrane wcześniejsze świadczenia.
Skąd wziął się problem z wcześniejszymi emeryturami
Sprawa ciągnie się od 2013 roku. Wtedy to wszedł w życie przepis, zgodnie z którym osobom przechodzącym z wcześniejszej emerytury na emeryturę powszechną pomniejszano podstawę obliczenia nowego świadczenia o sumę pobranych już wcześniejszych emerytur. W praktyce oznaczało to, że im dłużej ktoś pobierał wcześniejszą emeryturę, tym niższe świadczenie dostawał na starość. Problem dotknął przede wszystkim osoby, które decyzję o wcześniejszym przejściu podejmowały na długo przed zmianą przepisów i nie mogły wiedzieć, że państwo zmieni im reguły w trakcie gry.
Właśnie ten mechanizm zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 czerwca 2024 roku. Uznał, że stosowanie przepisu wobec osób, które na wcześniejszą emeryturę przeszły przed jego wejściem w życie, narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa. Po wyroku sądy zaczęły orzekać na korzyść seniorów, ale linia orzecznicza była niejednolita, a każdy emeryt musiał walczyć o swoje indywidualnie. Stąd pomysł na systemowe rozwiązanie ustawowe.
Kto dostanie podwyżkę i ile wyniesie
Projekt przygotowany w resorcie pracy obejmuje kobiety urodzone w latach 1954-1959 oraz mężczyzn z roczników 1949-1952 i 1954. Warunkiem jest złożenie wniosku o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku. Według szacunków nowe przepisy mogą objąć około 196,5 tys. osób, a podwyżki u części z nich sięgną nawet 552 zł brutto miesięcznie. Ostateczna kwota będzie jednak sprawą indywidualną, bo zależy od tego, jak długo ktoś pobierał wcześniejszą emeryturę i ile wynosiła.
I tu pojawia się najważniejsze zastrzeżenie. W toku prac zmieniono mechanizm podwyżki: zamiast pełnego przeliczenia emerytury tak, jakby kwestionowany przepis nigdy nie istniał, projekt przewiduje tak zwane zwiększenie do emerytury, pomniejszane o współczynnik korygujący zależny od okresu pobierania wcześniejszego świadczenia. Eksperci od prawa ubezpieczeń społecznych zwracają uwagę, że w ten sposób część seniorów dostanie wyraźnie mniej, niż gdyby ZUS przeliczył im świadczenie od zera.
Zobacz również:
POLSKA · 09.10.2026Parasol stanie się obowiązkowym dodatkiem. Pogoda na weekend bez złudzeń, jesień rozkręca się na dobreNa pieniądze trzeba będzie poczekać
Druga łyżka dziegciu to kalendarz. Projekt zakłada, że wyższe świadczenia będą wypłacane od maja 2027 roku. Powód jest prozaiczny: przeliczenie blisko 200 tysięcy emerytur wymaga od ZUS gigantycznej pracy obliczeniowej, a budżet musi zarezerwować na ten cel środki. Właśnie koszty operacji budzą zastrzeżenia resortu finansów, który analizuje skutki finansowe projektu. To oznacza, że ostateczny kształt przepisów może się jeszcze zmienić w toku dalszych prac legislacyjnych.
Sporna pozostaje też kwestia wyrównań za lata, w których seniorzy otrzymywali zaniżone świadczenia. Obecna wersja projektu pełnych wyrównań nie przewiduje, choć w orzecznictwie zdarzały się wyroki przyznające emerytom kilkanaście tysięcy złotych zwrotu. Część uprawnionych może więc nadal wybierać drogę sądową zamiast czekać na ustawę, zwłaszcza że po wyroku Trybunału sądy coraz częściej stają po stronie ubezpieczonych.
Najczęstsze pytania
Kogo obejmie przeliczenie wcześniejszych emerytur?
Projekt dotyczy kobiet urodzonych w latach 1954-1959 oraz mężczyzn z roczników 1949-1952 i 1954, którzy złożyli wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku, a ich późniejsza emerytura powszechna została pomniejszona o pobrane świadczenia. To łącznie około 196,5 tys. osób.
Ile wyniesie podwyżka emerytury po przeliczeniu?
Podwyżka będzie wyliczana indywidualnie i u części seniorów może sięgnąć nawet 552 zł brutto miesięcznie. Kwota zależy od wysokości pomniejszenia zastosowanego przy przyznawaniu emerytury powszechnej oraz od współczynnika korygującego przewidzianego w projekcie.
Od kiedy ZUS wypłaci wyższe emerytury?
Zgodnie z aktualną wersją projektu wyższe świadczenia mają być wypłacane od maja 2027 roku. Przepisy są jednak wciąż na etapie prac legislacyjnych i zarówno termin, jak i mechanizm wyliczeń mogą się jeszcze zmienić.
