niedziela, 22 listopada, 2026
Godzinnik.pl Polska Od jutra niższy limit dorabiania do emerytury. ZUS obcina próg o 230,90...

Od jutra niższy limit dorabiania do emerytury. ZUS obcina próg o 230,90 zł

Data publikacji:

Od jutra niższy limit dorabiania do emerytury. ZUS obcina próg o 230,90 zł
Fot. Vitaly Gariev / Unsplash (zdjęcie ilustracyjne)

Od wtorku 1 września obowiązują nowe progi przychodu dla dorabiających emerytów i rencistów. Bezpieczna kwota spada z 6694,10 zł do 6463,20 zł brutto, czyli o 230,90 zł miesięcznie. Drugi próg, ten decydujący o zawieszeniu wypłaty, obniża się jeszcze mocniej: z 12 431,80 zł do 12 003,10 zł. To spadek o 428,70 zł. Zaskakujące jest to, że limity idą w dół w roku, w którym wynagrodzenia rosną. Wyjaśniamy, skąd bierze się ten paradoks i kogo dokładnie dotyczy.

★ W skrócie: najważniejsze fakty

  • 💰 Niższy próg od 1 września to 6463,20 zł brutto miesięcznie. Do tej kwoty świadczenie wypłacane jest w pełnej wysokości.
  • 🚫 Wyższy próg to 12 003,10 zł brutto. Jego przekroczenie oznacza zawieszenie wypłaty świadczenia.
  • 📉 Oba progi spadły, bo liczy się je od przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale, a to wyniosło 9233,13 zł, mniej niż w pierwszym kwartale.
  • 👤 Limity dotyczą wyłącznie osób, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
  • ✅ Emeryt w wieku powszechnym może dorabiać bez żadnych ograniczeń. Limity go nie obowiązują.
  • ✂️ Po przekroczeniu niższego progu ZUS zmniejsza świadczenie, ale nie więcej niż o 989,41 zł miesięcznie.
  • 📅 Nowe kwoty obowiązują do 30 listopada. Od grudnia ZUS wyliczy je od nowa.

Dwie kwoty, od których wszystko zależy

System jest trzystopniowy i opiera się na dwóch progach wyliczanych jako procent przeciętnego wynagrodzenia. Niższy to 70 procent, wyższy to 130 procent. Między nimi jest strefa pośrednia, w której świadczenie nie znika, ale topnieje.

Trzy strefy przychodu od 1 września 2026

Kwoty brutto, liczone miesięcznie

do 6463,20 zł

STREFA BEZPIECZNA  ·  70% PRZECIĘTNEGO WYNAGRODZENIA

Świadczenie wypłacane w pełnej wysokości. Nic się nie dzieje, nawet jeśli dorabiasz co miesiąc.

6463,20 do 12 003,10 zł

STREFA ZMNIEJSZENIA  ·  MIĘDZY 70% A 130%

- Reklama -

ZUS obniża świadczenie o kwotę przekroczenia niższego progu, ale nie więcej niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia.

powyżej 12 003,10 zł

STREFA ZAWIESZENIA  ·  PONAD 130%

Wypłata świadczenia zostaje wstrzymana za dany miesiąc. Prawo do emerytury czy renty pozostaje, ale pieniądze nie przychodzą.

Progi obowiązują od 1 września do 30 listopada 2026 r. Liczy się przychód brutto stanowiący podstawę składek na ubezpieczenia społeczne.

Dlaczego limity spadły, skoro pensje rosną

To pytanie wraca co roku i ma prostą odpowiedź, która niewiele ma wspólnego z kondycją gospodarki. Progi przeliczane są cztery razy w roku, zawsze na podstawie komunikatu Głównego Urzędu Statystycznego o przeciętnym wynagrodzeniu w poprzednim kwartale. Wrześniowe limity opierają się na danych za drugi kwartał 2026 roku, a te GUS opublikował 10 sierpnia. Przeciętne wynagrodzenie wyniosło wtedy 9233,13 zł.

W porównaniu z rokiem poprzednim to wzrost o 5,5 procent. W porównaniu z pierwszym kwartałem tego samego roku to jednak spadek o 3,45 procent. I właśnie ta druga liczba decyduje o wysokości progów.

Mechanizm jest powtarzalny i wynika ze struktury wypłat w polskich firmach. Pierwszy kwartał jest statystycznie najbogatszy, bo mieszczą się w nim premie roczne, nagrody, wypłaty z zysku i inne świadczenia zamykające poprzedni rok obrotowy. Drugi kwartał to już zwykłe miesiące bez dodatków. Średnia siłą rzeczy spada, a wraz z nią spadają limity, które są od niej pochodną. Statystyka nie mówi więc, że Polacy zaczęli zarabiać mniej. Mówi tylko, że w kwietniu, maju i czerwcu nikt nie dostaje trzynastki.

Jak zmieniały się progi w 2026 roku

Limity są przeliczane co kwartał i potrafią iść w obie strony

OD 1 CZERWCA 2026

6694,10 zł

próg zmniejszenia, a próg zawieszenia 12 431,80 zł

OD 1 WRZEŚNIA 2026

6463,20 zł

próg zmniejszenia, a próg zawieszenia 12 003,10 zł

RÓŻNICA MIESIĘCZNA

230,90 zł

o tyle kurczy się bezpieczna strefa, a próg zawieszenia spada o 428,70 zł

PODSTAWA WYLICZENIA

9233,13 zł

przeciętne wynagrodzenie w II kwartale 2026 r. według GUS

Progi ZUS zaokrągla w górę do pełnych dziesięciu groszy, dlatego 70 procent z 9233,13 zł daje 6463,20 zł.

Kogo limity dotyczą, a kogo w ogóle nie obchodzą

To najczęstsze źródło niepotrzebnego stresu. Znaczna część seniorów, którzy czytają takie komunikaty, w ogóle nie podlega tym przepisom. Zasada jest jedna i łatwa do zapamiętania: limity kończą się wraz z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.

Twoja sytuacja Czy obowiązują limity
👵 Kobieta po 60. roku życia na emeryturze❌ nie, można dorabiać bez ograniczeń
👴 Mężczyzna po 65. roku życia na emeryturze❌ nie, można dorabiać bez ograniczeń
⏳ Wcześniejsza emerytura przed wiekiem powszechnym✅ tak, oba progi obowiązują
🩺 Renta z tytułu niezdolności do pracy✅ tak, oba progi obowiązują
👨‍👩‍👧 Renta rodzinna✅ tak, oba progi obowiązują
🎖️ Renta inwalidy wojennego❌ nie, świadczenie nie podlega zawieszeniu z tego tytułu
🏅 Renta inwalidy wojskowego w związku ze służbą❌ nie, świadczenie nie podlega zawieszeniu z tego tytułu
Opracowanie na podstawie zasad zmniejszania i zawieszania świadczeń dla pracujących emerytów i rencistów.

Jest jeszcze jedna sytuacja warta odnotowania. Renta rodzinna, którą pobiera kilka osób, na przykład rodzeństwo po zmarłym rodzicu, rozliczana jest osobno. Przekroczenie limitu przez jedną z tych osób powoduje zmniejszenie tylko jej części świadczenia, a nie całej renty przypadającej rodzinie.

Ile realnie zabierze ZUS. Jest górna granica

Wbrew obiegowej opinii przekroczenie niższego progu nie oznacza, że traci się całą nadwyżkę. Reguła jest taka: ZUS zmniejsza świadczenie o kwotę, o którą przychód przekroczył próg 70 procent, ale nie więcej niż o tak zwaną kwotę maksymalnego zmniejszenia. Ta jest ustalona z góry i nie zmienia się co kwartał, tylko raz do roku, przy marcowej waloryzacji.

Rodzaj świadczenia Maksymalne zmniejszenie
💼 Emerytura oraz renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy989,41 zł
🩹 Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy742,10 zł
👨‍👩‍👧 Renta rodzinna dla jednej osoby841,05 zł
Kwoty obowiązują od 1 marca 2026 r. do końca lutego 2027 r.

Policzmy to na konkretnym przykładzie. Załóżmy, że pani Anna pobiera wcześniejszą emeryturę i we wrześniu zarobi 7000 zł brutto. Przekroczenie niższego progu wynosi 536,80 zł, bo tyle brakuje do 6463,20 zł. Ta kwota jest niższa niż 989,41 zł, więc ZUS zmniejszy emeryturę dokładnie o 536,80 zł.

Gdyby jednak pani Anna zarobiła 9000 zł, przekroczenie wyniosłoby 2536,80 zł. Tu wchodzi w grę górny limit: potrącenie zatrzyma się na 989,41 zł i ani grosza więcej. Z perspektywy dorabiającego oznacza to, że po przekroczeniu pewnego poziomu każda kolejna złotówka zarobku jest już w całości jego. Do momentu, w którym przychód dobije do drugiego progu i wypłata zostanie zawieszona w całości.

Jakie przychody ZUS liczy, a jakich nie

To drugie duże nieporozumienie. Do limitu nie wlicza się wszystkiego, co wpływa na konto. Liczy się wyłącznie przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Wszystko, od czego składek się nie odprowadza, jest dla tych progów niewidzialne.

✅ Wlicza się do limitu ❌ Nie wlicza się do limitu
umowa o pracęumowa o dzieło zawarta z obcym podmiotem
umowa zlecenia i umowa agencyjnanajem prywatny mieszkania
pozarolnicza działalność gospodarczaodsetki, dywidendy i zyski kapitałowe
praca nakładcza i służbadarowizny i spadki
zasiłki chorobowy, macierzyński i opiekuńczyświadczenia niepodlegające oskładkowaniu
umowa o dzieło z własnym pracodawcąhonoraria autorskie poza stosunkiem pracy
Zestawienie orientacyjne. W nietypowych przypadkach o kwalifikacji przychodu decyduje tytuł do ubezpieczeń.

Na jeden punkt z tej tabeli warto spojrzeć uważniej. Umowa o dzieło co do zasady nie rodzi obowiązku składkowego i nie wpływa na limit. Wyjątkiem jest umowa o dzieło zawarta z własnym pracodawcą, czyli z firmą, w której jest się już zatrudnionym na etacie. Wtedy przychód z niej sumuje się z wynagrodzeniem i wchodzi do wyliczenia. To pułapka, w którą wpadają osoby próbujące zmieścić się pod progiem, rozdzielając wynagrodzenie na dwie umowy z tym samym podmiotem.

Rozliczenie roczne czy miesięczne. Ten wybór ma znaczenie

ZUS rozlicza przychód dwutorowo i to często ratuje osoby o nierównych zarobkach. Rozliczenie miesięczne bierze pod uwagę każdy miesiąc osobno. Rozliczenie roczne patrzy na sumę przychodów z całego roku i porównuje ją z sumą limitów obowiązujących w poszczególnych miesiącach.

Różnica bywa duża. Ktoś, kto przez jeden miesiąc dostał wysoką premię i przekroczył próg, w ujęciu rocznym może w ogóle nie wyjść poza limit. Jeżeli świadczeniobiorca nie wskazał preferowanego sposobu rozliczenia, ZUS zastosuje ten wariant, który okaże się dla niego korzystniejszy. Nadpłacone potrącenia są wtedy zwracane.

⚠️ Obowiązek informacyjny leży po stronie świadczeniobiorcy. Podejmując pracę albo działalność, trzeba powiadomić ZUS i wskazać przewidywaną wysokość przychodu. Po zakończeniu roku do końca lutego należy dostarczyć zaświadczenie o faktycznie osiągniętym przychodzie. Pracodawca zwykle robi to za pracownika, ale osoby prowadzące działalność gospodarczą składają oświadczenie samodzielnie. Brak zgłoszenia nie zwalnia z rozliczenia, a jedynie przesuwa je w czasie, najczęściej na niekorzyść świadczeniobiorcy, bo nadpłata wychodzi na jaw dopiero po roku i trzeba ją zwrócić jednorazowo.

Co zmieni się w grudniu

Wrześniowe progi obowiązują tylko przez trzy miesiące, do 30 listopada. Od 1 grudnia zastąpią je kwoty wyliczone z przeciętnego wynagrodzenia za trzeci kwartał 2026 roku, które GUS ogłosi w listopadzie. Trzeci kwartał zwykle wypada lepiej niż drugi, więc grudniowa korekta najprawdopodobniej pójdzie w górę. To jednak prognoza wynikająca z historycznego układu danych, a nie pewnik.

Dla osób planujących dodatkową pracę praktyczny wniosek jest prosty. Warto sprawdzać aktualny próg cztery razy w roku, w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu, i nie zakładać, że raz ustalona kwota będzie obowiązywać przez cały rok. Zwłaszcza przy zarobkach oscylujących blisko granicy, gdzie różnica dwustu złotych decyduje o tym, czy świadczenie przyjdzie w całości.

Najczęstsze pytania o limity dorabiania

Mam 67 lat i pobieram emeryturę. Czy muszę pilnować limitu?

Nie. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn, mogą dorabiać bez żadnych ograniczeń kwotowych. Limity dotyczą wyłącznie wcześniejszych emerytur i rent wypłacanych przed tym wiekiem.

Czy liczy się przychód brutto czy netto?

Brutto. Progi 6463,20 zł i 12 003,10 zł odnoszą się do przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a więc do kwoty przed potrąceniem składek i zaliczki na podatek.

Co się stanie, jeśli przekroczę wyższy próg tylko w jednym miesiącu?

Za ten miesiąc wypłata zostanie zawieszona, ale prawo do świadczenia nie znika. W kolejnym miesiącu, jeśli przychód wróci poniżej progu, wypłata jest wznawiana. Przy rozliczeniu rocznym taka jednorazowa nadwyżka może się zresztą rozmyć w skali dwunastu miesięcy i zostać zwrócona.

Czy emerytura pomostowa i świadczenie przedemerytalne podlegają tym samym zasadom?

Nie w takim samym kształcie. Świadczenia przedemerytalne mają własne, odrębne progi przychodu, przeliczane raz w roku, a nie co kwartał. Emerytury pomostowe podlegają natomiast osobnym regulacjom, w których podjęcie pracy w szczególnych warunkach ma dodatkowe konsekwencje. Warto sprawdzić zasady dla konkretnego typu świadczenia.

Czy dochód małżonka wpływa na moje limity?

Nie. Liczy się wyłącznie własny przychód świadczeniobiorcy. Zarobki małżonka, dzieci ani pozostałych domowników nie mają żadnego wpływu na zmniejszenie ani zawieszenie emerytury czy renty.

Gdzie sprawdzić aktualnie obowiązujące progi?

Najpewniejszym źródłem są komunikaty publikowane na stronie ZUS w sekcji poświęconej wskaźnikom oraz zasadom zmniejszania i zawieszania świadczeń. Kwoty pojawiają się tam po każdym kwartalnym komunikacie GUS o przeciętnym wynagrodzeniu, czyli mniej więcej trzy tygodnie przed wejściem nowych progów w życie.

NAJNOWSZE INFORMACJE

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.

Mózg dziecka nie jest gotowy na walkę z pokusą ekranu. Rodzice powinni dać mu atrakcyjną alternatywę i przykład

– Dziecko korzystające bez ograniczeń ze smartfona czy tabletu szybko traci zainteresowanie innymi aktywnościami, a ekran staje się dla niego głównym źródłem przyjemności i sposobem radzenia sobie z emocjami – podkreśla psycholożka dziecięca Agnieszka Misiak.

Atomowy impuls dla polskiego biznesu. Tysiące kontraktów i nawet 100 mld zł dla krajowych wykonawców

Około 200 mld zł – tyle ma kosztować budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, która powstaje w gminie Choczewo na Pomorzu. – Szacujemy, że około połowy z tych środków może trafić do polskich firm.

Małgorzata Ohme o żonie Filipa Chajzera: Bianka jest dojrzała, a różnica wieku nie ma znaczenia. Mój mąż był o 11 lat starszy

Psycholożka zaznacza, że ma doświadczenie związku z mężczyzną starszym od niej o 11 lat, dlatego nie zamierza oceniać innych par wyłącznie przez pryzmat metryki.

Krucha równowaga na rynku ropy. Ceny spadają, ale dostawom z Bliskiego Wschodu wciąż grozi paraliż

Zgodnie z ostatnim raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej podaż ropy na światowym rynku zaczyna przewyższać popyt, a eksport z krajów Zatoki Perskiej rośnie, choć nadal pozostaje znacząco niższy niż przed wybuchem wojny w Iranie.

Premiera gry wymaga dobrej organizacji. Graczom bywa trudno pogodzić rozgrywkę z obowiązkami domowymi i czasem dla bliskich

Premiera długo wyczekiwanej gry wideo to dla części graczy wydarzenie, któremu podporządkowują swoje codzienne plany. Wygospodarowanie czasu na rozgrywkę oznacza jednak konieczność pogodzenia pasji z pracą, prowadzeniem domu i życiem rodzinnym.

Polskie technologie przegrywają w przetargach z kryterium najniższej ceny. Wdrażanie koncepcji local content idzie zbyt wolno

– Polskie firmy mają kompetencje, żeby przeprowadzić transformację energetyczną w kraju – uważa Maciej Wyczesany, prezes firmy Apator, produkującej m.in. rozwiązania do pomiaru energii.

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.

O TYM SIĘ MÓWI

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.