Essa skąd się wzięło? Pochodzenie i znaczenie słowa

Essa to okrzyk radości, triumfu i luzu, który w 2022 roku zdobył tytuł Młodzieżowego Słowa Roku w plebiscycie Wydawnictwa Naukowego PWN i Uniwersytetu Warszawskiego – a jego korzenie sięgają polskiej sceny klubowej i imprezowej lat 90. Choć dziś kojarzy się z TikTokiem i influencerami, do szerokiego obiegu wprowadził je środowisko hip-hopowe, a konkretnie szczeciński raper Wini.

W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie znaczy essa, skąd się wzięło to słowo, jak ewoluowało jego znaczenie – od okrzyku triumfu po ironiczne wzruszenie ramionami – oraz jakie miejsce zajmuje dziś w słowniku polskiego slangu młodzieżowego. Wyraźnie oddzielamy przy tym fakty potwierdzone od teorii, które nie mają statusu udokumentowanej etymologii.

Essa w pigułce – metryczka słowa

Co znaczy essa?

W najprostszych słowach essa to wyraz radości, sukcesu i pozytywnego podejścia do życia. Można ją porównać do okrzyku triumfu – czegoś na kształt „udało się!”, „jest super!” czy „mam to!”. Jedno słowo potrafi wyrazić całe spektrum emocji związanych z wygraną sytuacją, pokonaniem wyzwania albo zwyczajnie dobrym samopoczuciem.

W uzasadnieniu plebiscytu PWN podkreślano, że essa to słowo wyjątkowo pojemne. Oznacza coś łatwego, co przychodzi bez wysiłku, bo jesteśmy wyluzowani (stąd zwrot „mieć essę”), a jednocześnie funkcjonuje jako spontaniczny okrzyk radości czy triumfu. Bywa używane także na powitanie lub pożegnanie, podobnie jak „siema”.

Warto zwrócić uwagę na jedną rzecz gramatyczną: essa funkcjonuje jednocześnie jako wykrzyknik („Essa!”) i jako rzeczownik w utartych połączeniach („mieć essę”, „pełna essa”). Ta podwójna natura to jeden z powodów, dla których słowo tak łatwo weszło do codziennego języka – pasuje do bardzo różnych konstrukcji zdaniowych.

„Zaliczyłem egzamin za pierwszym razem! Essa!”

Essa – skąd się wzięło to słowo?

Choć wielu kojarzy słowo essa z youtuberami i influencerami, jego korzenie sięgają znacznie dalej. Wyrażenie spopularyzował szczeciński raper Wini, który jednak wielokrotnie podkreślał, że go nie wymyślił – jedynie zasłyszał i przejął. Sam przyznawał w wywiadach, że słyszał je na imprezach w rodzinnym Szczecinie, a wiązało się z luzem, dobrą zabawą i ogólnym „byciem na fali”.

Teorie o pochodzeniu essy

Dokładna etymologia słowa essa nie jest pewna i krąży wokół niej kilka teorii:

• Scena imprezowa i klubowa lat 90. – według relacji samego Winiego „essa” była okrzykiem wznoszonym na imprezach i w klubach techno, gdy zabawa się rozkręcała. To dziś najczęściej przytaczana wersja pochodzenia słowa.
• Polski hip-hop – wyrażenie zadomowiło się w rapie za sprawą Winiego i Soboty, którzy nagrywali utwory zatytułowane wprost „Essa” (m.in. w 2013 i 2016 roku), utrwalając słowo w środowisku rapowym.
• Onomatopeja i ekspresja – część komentatorów zwraca uwagę, że „essa” to przede wszystkim krótki, dźwięczny okrzyk, który łatwo wykrzyknąć w emocjach, co sprzyjało jego rozprzestrzenianiu się niezależnie od konkretnego źródła.
• Trop obcojęzyczny – pojawiają się też próby wywodzenia essy z zapożyczeń (m.in. od włoskiego „essere” czy hiszpańskiego „eso”), ale nie mają one żadnego oparcia w źródłach i traktujemy je wyłącznie jako ciekawostkę.

Warto zaznaczyć, że żadna z tych teorii nie ma statusu w pełni potwierdzonej etymologii słownikowej – językoznawcy opisują essę raczej jako współczesny element slangu niż wyraz o jednoznacznie udokumentowanym pochodzeniu. Podobne wątpliwości dotyczą zresztą wielu zapożyczeń i skrótów – choćby tego, co znaczy ASAP.

- Reklama -

Zobacz również:

BIZNES · 23.09.2024Co się dzieje z narządami po sekcji zwłok? Przebieg i przepisy

Essa Młodzieżowym Słowem Roku 2022

Essa zwyciężyła w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2022, organizowanym przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim. Konkurs odbywa się od 2016 roku i ma na celu wyłonienie najpopularniejszych wśród młodych ludzi słów, określeń i wyrażeń. W edycji 2022 essa wygrała głosami internautów ze sporą przewagą, a jury wyróżniło także inne słowo – „odklejka”. Regulamin i archiwum kolejnych edycji prowadzi oficjalny serwis Młodzieżowe Słowo Roku PWN.

Jury doceniło essę za pojemność znaczeniową: jednym słowem można wyrazić wszystko – od ekstatycznego okrzyku radości po wygranej w grze internetowej, przez dobrą ocenę w szkole i nieoczekiwany fart, aż po sygnał „nieznośnej lekkości bytu” i pełnego luzu.

Kalendarium: jak essa trafiła do języka

Jeśli interesują Cię kolejne edycje plebiscytu, sprawdź również, co znaczy sigma – Młodzieżowe Słowo Roku 2024, oraz przeczytaj, jak młode pokolenie nadaje nowe znaczenia słowom zakorzenionym w języku polskim.

Jak essa zyskała na popularności?

Choć początkowo essa była znana głównie w kręgach rapowych, z czasem przeniknęła do mainstreamu – przede wszystkim za sprawą mediów społecznościowych. Youtuberzy, tacy jak Friz i pozostali członkowie Ekipy Friza, regularnie używali tego słowa w swoich filmach, dzięki czemu trafiło do młodszych odbiorców.

Słowo zaczęło masowo pojawiać się na TikToku, Instagramie i YouTubie, gdzie influencerzy i zwykli użytkownicy stosowali je w kontekście sukcesów oraz humorystycznych sytuacji. To właśnie eksplozja krótkich form wideo najmocniej rozpowszechniła essę w całej Polsce.

Jak używać słowa essa?

Dzięki dynamicznemu rozwojowi internetu i kultury memów essa stała się jednym z najczęściej używanych wyrażeń polskiego slangu młodzieżowego. Dziś nie jest już tylko synonimem sukcesu, ale też symbolem luzu, pozytywnej energii i radości życia – zarówno w codziennych rozmowach, jak i w komunikacji w sieci.

Przykłady użycia w znaczeniu pozytywnym:

• „Wygrałem mecz, essa!”
• „Mamy wolne w poniedziałek – essa!”
• „Dziś pełna essa, zero stresu.”

Essa bywa również używana ironicznie – jako żartobliwa forma akceptacji sytuacji, na którą nie mamy wpływu:

• „Zgubiłem telefon… No cóż, essa.”
• „Spóźniłem się na autobus, essa.”

Popularność essy wynika z jej prostoty i uniwersalności. Słowo jest krótkie, łatwe do zapamiętania i pasuje do wielu sytuacji – zarówno tych związanych z sukcesem, jak i mniej pozytywnych. Doskonale wpisuje się w styl komunikacji młodych ludzi, którzy cenią szybkie i zrozumiałe wyrażenia. Jeśli lubisz takie zwroty, zobacz też, co znaczy POV – inny popularny skrót z mediów społecznościowych – oraz sprawdź, co oznacza „vel” w nazwisku.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Essa – skąd się wzięło to słowo?

Najczęściej przytaczana wersja mówi, że essa pochodzi z polskiej sceny klubowej i imprezowej lat 90., gdzie funkcjonowała jako okrzyk radości. Do szerokiego obiegu wprowadził ją szczeciński raper Wini, który podkreślał, że słowa nie wymyślił, tylko zasłyszał. Etymologia nie jest jednak potwierdzona słownikowo.

Co znaczy essa?

Essa to okrzyk radości, triumfu i luzu. Wyraża pozytywne emocje – coś w rodzaju „udało się!” lub „jest super!” – a bywa też używana na powitanie. W ironicznym kontekście oznacza żartobliwą akceptację sytuacji, na którą nie mamy wpływu.

Kiedy essa została Młodzieżowym Słowem Roku?

W 2022 roku. Essa wygrała plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN i Uniwersytet Warszawski, a wyróżnienie jury otrzymała wówczas „odklejka”. W kolejnych latach tytuł zdobywały „rel” (2023) i „sigma” (2024).

Kto wymyślił słowo essa?

Nie wiadomo – i prawdopodobnie nigdy się tego nie ustali. Raper Wini, któremu przypisuje się rozpowszechnienie essy, wielokrotnie zaznaczał, że słowo zasłyszał na imprezach w Szczecinie i jedynie je przejął. Essa należy do wyrażeń, które najpierw krążą w mowie żywej, a dopiero potem trafiają do mediów.

Chcesz częściej widzieć treści Godzinnik.pl w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł→

Czy essa ma znaczenie ironiczne?

Tak. Oprócz znaczenia pozytywnego essa bywa używana ironicznie – jako żartobliwy komentarz do drobnej porażki lub sytuacji, na którą nie mamy wpływu, np. „Spóźniłem się na autobus, essa”. To użycie jest dziś co najmniej tak samo częste jak pierwotne, triumfalne.

Jak się pisze: essa czy esa?

Powszechnie przyjęta jest pisownia przez dwa „s” – essa. Tak zapisano ją w plebiscycie PWN i tak dominuje w mediach społecznościowych. Wariant „esa” pojawia się sporadycznie i nie jest formą utrwaloną.