niedziela, 22 listopada, 2026
Godzinnik.pl Nauka Infekcje mogą zaostrzać choroby przewlekłe. Wielochorobowość jest wskazaniem, a nie przeciwwskazaniem do...

Infekcje mogą zaostrzać choroby przewlekłe. Wielochorobowość jest wskazaniem, a nie przeciwwskazaniem do szczepień

Data publikacji:

Pacjenci z wieloma chorobami przewlekłymi są bardziej narażeni na zakażenia i ich ciężki przebieg. Infekcja może zaburzyć kontrolę cukrzycy, zaostrzyć astmę lub POChP, a niekiedy doprowadzić do hospitalizacji. Wbrew częstym obawom wielochorobowość nie jest argumentem przeciw szczepieniom. Zdaniem ekspertów to właśnie tacy pacjenci szczególnie potrzebują ochrony przed infekcjami.

– Im więcej pacjent ma chorób przewlekłych i im gorszy jest jego ogólny stan zdrowia, tym większa jest jego podatność na infekcje. Wiele osób myśli jednak, że skoro ma tak dużo chorób i przyjmuje kilkanaście leków, to jest zbyt chory, żeby się zaszczepić. Jest dokładnie odwrotnie. Im więcej chorób współistniejących, tym większa potrzeba szczepień, ponieważ odporność takiego pacjenta jest słabsza – mówi agencji Newseria prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak, diabetolog i internista, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.

Wielochorobowość, czyli współwystępowanie u jednej osoby co najmniej dwóch chorób przewlekłych, jest wyzwaniem zarówno dla pacjentów, jak i systemu opieki zdrowotnej. Wymaga ciągłej i skoordynowanej opieki, najczęściej prowadzonej przez lekarza POZ. Z międzynarodowego badania PaRIS, przeprowadzonego przez OECD, wynika, że 82 proc. osób w wieku co najmniej 45 lat korzystających z podstawowej opieki zdrowotnej ma przynajmniej jedną chorobę przewlekłą, a 54 proc. – co najmniej dwie. Pacjenci z wielochorobowością gorzej oceniają jakość swojego życia i przyjmują wiele leków, co utrudnia im codzienne stosowanie się do zaleceń terapeutycznych.

W Polsce skala problemu wyraźnie rośnie wraz z wiekiem. Według badania PolSenior2 wielochorobowość dotyczy ok. 70 proc. osób w wieku 60–64 lat i 90 proc. osób 90-letnich. Mediana liczby chorób przewlekłych wynosiła trzy. Ponad połowa osób po 60. roku życia przyjmowała co najmniej pięć leków dziennie, a 12 proc. – co najmniej 10.

– U pacjentów z chorobami przewlekłymi, w tym z cukrzycą, infekcje mogą mieć cięższy przebieg. Szczepienia nie zawsze całkowicie zapobiegają zakażeniu, ale jeśli do niego dojdzie, mogą złagodzić przebieg choroby – dodaje Monika Kaczmarek, prezes Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

– Każda infekcja może zaburzyć stan równowagi, który udało się osiągnąć u pacjenta z chorobą przewlekłą. Dobrze widać to w przypadku cukrzycy. Gorączka, ból i stres związane z zakażeniem powodują wzrost poziomu glukozy i utrudniają kontrolę choroby. W ostrym okresie choroby część pacjentów z cukrzycą wymaga hospitalizacji. Bardzo dotkliwy może być półpasiec, ponieważ towarzyszący mu ból nerwowy niekiedy utrzymuje się przez kilka miesięcy. Jedyną skuteczną profilaktyką są szczepienia. W przypadku półpaśca mamy obserwacje 11-letnie. Wynika z nich, że 90 proc. pacjentów zaszczepionych na półpaśca nie rozwija choroby przez 11 lat, więc jest to bardzo duża skuteczność – wyjaśnia prof. Leszek Czupryniak.

Ryzyko związane z infekcją zależy nie tylko od liczby chorób przewlekłych, lecz także od tego, jakie schorzenia występują jednocześnie. Z badania opublikowanego w 2026 roku w czasopiśmie „Age and Ageing” wynika, że wśród osób starszych wielochorobowość zwiększa ryzyko hospitalizacji z powodu zakażeń dolnych dróg oddechowych oraz ponownego przyjęcia do szpitala z dowolnej przyczyny w ciągu 30 dni. Z hospitalizacjami z powodu takich infekcji szczególnie wiązało się współwystępowanie chorób kardiometabolicznych, m.in. niewydolności serca i cukrzycy.

– Chorzy na przewlekłe choroby układu oddechowego są zdecydowanie bardziej narażeni na cięższy przebieg infekcji, które u osób zdrowych mogą mieć łagodny charakter. U pacjentów, u których stan zapalny obejmuje już górne lub dolne drogi oddechowe, odporność miejscowa jest osłabiona. Z tego powodu infekcje przebiegają ciężej i częściej prowadzą do niekorzystnych konsekwencji – podkreśla dr hab. n. med. Aleksandra Kucharczyk z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Rzadkich Wojskowego Instytutu Medycznego.

Infekcje dróg oddechowych należą do najczęstszych przyczyn zaostrzeń astmy i POChP. Mogą nasilać duszność, kaszel i ograniczenie przepływu powietrza, a w cięższych przypadkach prowadzić do hospitalizacji. Opublikowany w 2026 roku przegląd badań ECDC wskazuje na związek między przewlekłymi chorobami płuc, zwłaszcza POChP, a ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia RSV u dorosłych.

- Reklama -

– Szczepienia są ważnym elementem prawidłowego postępowania u pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego, przede wszystkim z astmą i POChP. Uwzględniają je zarówno wytyczne GINA dotyczące leczenia astmy, jak i zalecenia GOLD odnoszące się do POChP. Lekarze powinni o nich pamiętać i zalecać je pacjentom – podkreśla dr hab. Aleksandra Kucharczyk.

Zakres zalecanej profilaktyki zależy nie tylko od wieku pacjenta, lecz także od jego chorób, przyjmowanych leków i dotychczas wykonanych szczepień. Kalendarz szczepień dorosłych opracowany przez ekspertów uwzględnia zalecenia dostosowane m.in. do potrzeb osób z cukrzycą, przewlekłymi chorobami serca, płuc, nerek i wątroby oraz zaburzeniami odporności. Dlatego też decyzja o szczepieniach powinna być poprzedzona oceną całego stanu zdrowia pacjenta, a nie każdej choroby oddzielnie.

– Pacjenci obciążeni chorobami przewlekłymi to grupa, którą w szczególny sposób obejmujemy opieką. Częściej trafiają do szpitala i zgłaszają się do lekarza z powodu zaostrzenia choroby. Dlatego tak ważne jest sprawdzanie ich statusu szczepień, choć podczas wizyty nie zawsze wystarcza na to czasu. Pomocne byłyby automatyczne przypomnienia, dzisiaj sztuczna inteligencja może podpowiadać lekarzowi, którego pacjenta należy zakwalifikować do szczepienia. Każda wizyta, również rutynowa, może być jednak dobrą okazją, żeby poruszyć temat profilaktyki, w tym szczepień – mówi dr n. med. Justyna Tymińska z Wydziału Medycznego Uczelni Łazarskiego, członkini zarządu Oddziału Mazowieckiego Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej.

Źródło: Newseria

NAJNOWSZE INFORMACJE

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.

Mózg dziecka nie jest gotowy na walkę z pokusą ekranu. Rodzice powinni dać mu atrakcyjną alternatywę i przykład

– Dziecko korzystające bez ograniczeń ze smartfona czy tabletu szybko traci zainteresowanie innymi aktywnościami, a ekran staje się dla niego głównym źródłem przyjemności i sposobem radzenia sobie z emocjami – podkreśla psycholożka dziecięca Agnieszka Misiak.

Atomowy impuls dla polskiego biznesu. Tysiące kontraktów i nawet 100 mld zł dla krajowych wykonawców

Około 200 mld zł – tyle ma kosztować budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, która powstaje w gminie Choczewo na Pomorzu. – Szacujemy, że około połowy z tych środków może trafić do polskich firm.

Małgorzata Ohme o żonie Filipa Chajzera: Bianka jest dojrzała, a różnica wieku nie ma znaczenia. Mój mąż był o 11 lat starszy

Psycholożka zaznacza, że ma doświadczenie związku z mężczyzną starszym od niej o 11 lat, dlatego nie zamierza oceniać innych par wyłącznie przez pryzmat metryki.

Krucha równowaga na rynku ropy. Ceny spadają, ale dostawom z Bliskiego Wschodu wciąż grozi paraliż

Zgodnie z ostatnim raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej podaż ropy na światowym rynku zaczyna przewyższać popyt, a eksport z krajów Zatoki Perskiej rośnie, choć nadal pozostaje znacząco niższy niż przed wybuchem wojny w Iranie.

Premiera gry wymaga dobrej organizacji. Graczom bywa trudno pogodzić rozgrywkę z obowiązkami domowymi i czasem dla bliskich

Premiera długo wyczekiwanej gry wideo to dla części graczy wydarzenie, któremu podporządkowują swoje codzienne plany. Wygospodarowanie czasu na rozgrywkę oznacza jednak konieczność pogodzenia pasji z pracą, prowadzeniem domu i życiem rodzinnym.

Polskie technologie przegrywają w przetargach z kryterium najniższej ceny. Wdrażanie koncepcji local content idzie zbyt wolno

– Polskie firmy mają kompetencje, żeby przeprowadzić transformację energetyczną w kraju – uważa Maciej Wyczesany, prezes firmy Apator, produkującej m.in. rozwiązania do pomiaru energii.

Jolanta Kwaśniewska: Szczęście nie wymaga zdobywania Mount Everestu. Wracam do dziecięcych marzeń – maluję akwarelami i planuję kurs garncarstwa

– Nie trzeba podróżować na drugi koniec świata, poznawać sławnych ludzi, realizować listy spektakularnych osiągnięć ani żyć według cudzych scenariuszy, by czuć się szczęśliwym – uważa była pierwsza dama.

Samobójcza śmierć żołnierza dotyka całe jego otoczenie. Kluczową rolę odgrywa wsparcie kapelanów, dowódców i psychologów

Śmierć samobójcza jednej osoby może dotknąć około 135 osób, w tym członków rodziny, przyjaciół, współpracowników i innych ludzi z jej otoczenia.

Sztuczna inteligencja zdobywa zaufanie użytkowników. Potrafi naśladować empatię, ale nie zastąpi relacji z ludźmi

Co szósta osoba na świecie czuje się samotna, a chatboty oparte na sztucznej inteligencji potrafią zaspokajać ludzką potrzebę bycia zauważonym.

O TYM SIĘ MÓWI

Rafał Szatan: W dzisiejszym świecie nie pamiętamy już legend. Warto sięgnąć po książki i poszerzyć wiedzę

Rafał Szatan i Alicja Węgorzewska-Whiskerd zauważają, że Mazowsze ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i osobom poszukującym ciekawych atrakcji turystycznych.

Ponad 93 proc. firm w Polsce utknęło na niskim poziomie cyfryzacji. Nie wykorzystują potencjału technologii

85 proc. przedsiębiorstw objętych badaniem firmy INEA korzysta z internetu o prędkości co najmniej 100 Mb/s, ale ponad 93 proc. jest na podstawowym lub średnio zaawansowanym poziomie cyfryzacji.

Europosłowie chcą zwiększyć budżet na politykę zagraniczną UE. Miliardy euro mają popłynąć na Ukrainę i odbudowę Strefy Gazy

Komisja Europejska chce przeznaczyć 200 mld euro na instrument Globalna Europa w ramach wieloletniego budżetu UE (WRF) na lata 2028–2034.