Na warszawskim Okęciu oddano do użytku tunel aerodynamiczny T-3 Sieci Badawczej Łukasiewicz, największy tego typu obiekt w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Jego modernizacja o wartości 105 mln zł finansowana ze środków z KPO może przyspieszyć innowacyjne projekty sektora lotniczego, obronnego i kosmicznego. Z nowego obiektu skorzystają naukowcy, krajowi producenci, zarówno duże zakłady, jak i małe i średnie firmy, a także globalne koncerny.
– Z KPO korzysta zarówno gospodarka, jak i polska nauka. Przykładem jest właśnie tunel aerodynamiczny, inwestycja warta 105 mln zł, jedna z większych inwestycji Sieci Badawczej Łukasiewicz. Dzięki temu powstaje infrastruktura badawcza, której będziemy używać zarówno w polskiej nauce, jak i w polskiej gospodarce – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr inż. Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego.
– Mówimy o modernizacji tunelu aerodynamicznego, ale w zasadzie możemy mówić o nowym obiekcie, ponieważ pozostała tylko bryła, a wszelkie kluczowe elementy zostały wymienione – podkreśla dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz.
Zmodernizowany tunel aerodynamiczny T-3 został zaprezentowany 29 lipca br. przez Instytut Lotnictwa (Łukasiewicz – ILOT) należący do Sieci Badawczej Łukasiewicz. To element inwestycji Centrum Badawczo-Rozwojowego Innowacyjnych Napędów i Struktur Lotniczych na warszawskim Okęciu. Tunel T-3 powstał w latach 50. XX wieku i przez dekady odpowiadał na potrzeby badań i rozwoju m.in. samolotów Iskra, Iryda, Wilga i Dromader oraz śmigłowca W-3 Sokół.
– To kierunek, który nie tylko wprowadzi dodatkowe innowacje w gospodarkę, ale też przyczyni się do rozwoju sektora obronnego, kosmicznego, ale przede wszystkim lotniczego. To jest to, na co w ministerstwie wspólnie z Siecią Badawczą Łukasiewicz stawiamy – podkreśla minister nauki i szkolnictwa wyższego. – Polscy naukowcy nie muszą wyjeżdżać za granicę, żeby prowadzić swoje badania, a naukowcy z zagranicy będą mogli przyjeżdżać do nas. Tunel otworzy bardzo duże możliwości nie tylko dla nauki, ale przede wszystkim dla polskiej gospodarki. Na pewno przyczyni się do tego, że 20. gospodarka na świecie może w tym rankingu tylko rosnąć.
Infrastruktura badawcza ma wspierać zarówno projekty dla obronności, finansowane w dużej mierze z Europejskiego Funduszu Obronnego, jak i technologie podwójnego zastosowania związane z sektorem kosmicznym, finansowane przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA).
– To jest symboliczny dzień, ponieważ dobrze pokazuje, w jaki sposób polska nauka i infrastruktura badawcza mogą pracować na rzecz obronności i przedsiębiorstw z branży obronnej. Ten tunel będzie mógł być wykorzystywany przez przedsiębiorstwa zbrojeniowe do tego, aby testować swoje produkty, komponenty produktów finalnych, ale także prowadzić wspólnie z nami prace badawczo-rozwojowe – tłumaczy dr Hubert Cichocki.
Nowa infrastruktura powstała m.in. z myślą o małych i średnich firmach z dynamicznie rozwijającego się rynku platform bezzałogowych i sektora kosmicznego (new space).
– Dzięki tunelowi będziemy w stanie dostarczyć usługi dla przedsiębiorstw nie tylko zlokalizowanych w Polsce, ale również międzynarodowych. To jest unikalny obiekt do testowania w skali europejskiej. Mamy już zakontraktowane badania dla największych globalnych koncernów, nie tylko europejskich, ale także zlokalizowanych na innych kontynentach – podkreśla dr hab. inż. Cezary Szczepański, prof. ILOT, dyrektor Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa. – Już w tej chwili mamy dosyć długą listę partnerów, którzy czekali, aż modernizacja skończy i będziemy mogli rozpocząć badania. Parametry, które w tej chwili osiągnęliśmy w czasie prób, spowodowały, że kolejka się wydłużyła mniej więcej do półtora roku czekania, z czego się bardzo cieszę.
Zobacz również:
BIZNES · 30.07.2026Europejska motoryzacja pod presją. Konkurencyjność sektora słabnie w starciu z Chinami i nadmiernymi regulacjamiJak ocenia Marcin Kulasek, inwestycja wzmacnia pozycję Polski jako wiarygodnego partnera dla międzynarodowych konsorcjów w programach europejskich. Jednocześnie buduje niezależność technologiczną, uniezależniając naukowców od zagranicznej infrastruktury.
Tunel będzie wspierał szereg projektów realizowanych w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, zwłaszcza z zakresu transportu naziemnego, energetyki, budownictwa czy systemów obronnych. Inwestycja ma ułatwić ich komercjalizację.
– Dzięki przeprowadzonym modernizacjom przeskoczyliśmy o kilka klas wyżej w jakości wykonywanych pomiarów i możliwości badań. Możemy się dowiedzieć dużo więcej o tym, co się dzieje wokół opływanego przedmiotu, co ma bardzo istotny wpływ na to, jak on się zachowuje – wyjaśnia Cezary Szczepański. – Przykładowo, ile musimy zużyć energii lub paliwa w samochodzie, żeby przejechać 100 km, jak szybko przelecimy w samolocie lub jak głośny on będzie, ponieważ aerodynamika jest też elementem generującym hałas. Za pomocą tych badań zrozumiemy, jak redukować hałas, opory przepływu powietrza, uzyskamy lepsze konstrukcje z punktu widzenia użytkownika. Najbliższe projekty to są badania nowego typu skrzydeł do samolotów pasażerskich, nowe kadłuby, wirniki śmigłowców i łopaty do turbin wiatrowych.
Dyrektor instytutu zapowiada m.in. projekty związane z Programem Badań Kosmicznych realizowanym w ramach Sieci Badawczej. W tunelach aerodynamicznych Łukasiewicz – ILOT prowadzono już w nim badania rakiety Bursztyn, która stanowi jeden z filarów programu obok nanosatelity SPARK, który trafi na orbitę w drugiej połowie 2027 roku.
– Przestrzeń pomiarowa tunelu aerodynamicznego T-3 o średnicy 5 m jest miejscem, w którym możemy umieszczać różne obiekty, przedmioty, które albo latają, albo wokół których przepływa powietrze. To mogą być samoloty, śmigłowce, rakiety, pociski, strzała z łuku, ale także samochody. Mogą to być też pojedyncze budynki, całe osiedla czy fragmenty łopat turbin wiatrowych. To są najczęściej stosowane przykłady konstrukcji do badań optymalizacyjnych. Może to być także skoczek narciarski, który optymalizuje swoją pozycję, żeby jak najdalej polecieć na skoczni – tłumaczy Cezary Szczepański.
– To jest chyba jedyny taki ośrodek w tej części Europy, w którym przedsiębiorstwa branży lotniczej mogą testować swoje produkty w tak wielu różnych wariantach i w takich specyfikacjach produktowych, które są dla nich interesujące – zapewnia dr Hubert Cichocki.
Pierwszą kampanią badawczą będą testy aeroelastycznego skrzydła w ramach unijnego projektu EXAELIA (Eksperymentalny Statek Powietrzny dla Europejskiego Przywództwa w Lotnictwie). Projekt wykorzysta również nową aparaturę badawczą Łukasiewicz – ILOT oraz systemy pomiaru odkształceń i optycznego przepływu cząsteczek 3D PIV.
– Instytut znajduje się w łańcuchu dostawców wiedzy projektowej do opracowywania nowych samolotów, śmigłowców, rakiet i innych produktów przemysłu lotniczego i kosmicznego. Nasze nowe stanowisko pomiarowe pozwala wypełnić ten etap rozwoju takiego urządzenia na znacznie wyższym poziomie jakości, dostarczyć dużo lepszą i dokładniejszą wiedzę konstruktorom i wskazówki dla nich, co należy robić albo czego nie należy – podkreśla dyrektor Łukasiewicz – ILOT. – Wszystko, co robimy w Instytucie Lotnictwa, jest dual-use. Wszystkie badania, które są wykonywane dla lotnictwa cywilnego, mają zastosowanie 1:1 w lotnictwie wojskowym. To samo dotyczy urządzeń kosmicznych dla celów cywilnych czy wojskowych.
Źródło: Newseria
