
Test opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa to szybki sposób, żeby sprawdzić się przed sprawdzianem z tej lektury. „Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa” C.S. Lewisa to szkolna lektura, która od dekad zachwyca czytelników. Ten test z lektury składa się z 20 pytań na dwóch poziomach trudności: łatwiejszym, o fabułę, i trudniejszym, o interpretację. Klucz odpowiedzi jest na dole, a wcześniej krótkie przypomnienie treści: streszczenie w punktach, charakterystyka bohaterów, plan wydarzeń oraz motywy i symbolika.
Najważniejsze informacje o lekturze
- Autor: C.S. Lewis (Clive Staples Lewis), pisarz brytyjski, wydanie oryginalne z 1950 roku.
- Tytuł w Polsce: „Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa”, w tłumaczeniu Andrzeja Polkowskiego (wydawnictwo Media Rodzina).
- Miejsce w cyklu: pierwszy wydany tom „Opowieści z Narnii”, choć chronologia serii zaczyna się w tomie „Siostrzeniec czarodzieja”.
- Główni bohaterowie: czworo rodzeństwa Pevensie: Piotr (Peter), Zuzanna (Susan), Edmund i Łucja (Lucy).
- Miejsce akcji: Anglia w czasie II wojny światowej oraz magiczna kraina Narnia, do której prowadzi przejście przez starą szafę w domu Profesora Kirke.
- Główny konflikt: walka dobra ze złem, czyli samozwańcza władczyni Narnii, Biała Czarownica (Jadis), kontra prawowity król Narnii, lew Aslan, i rodzeństwo Pevensie.
- Motywy przewodnie: zdrada i przebaczenie, ofiara, odwaga oraz odkupienie win.
- Uwaga: nie myl lektury z ekranizacją z 2005 roku w reżyserii Andrew Adamsona. Ten test dotyczy książki C.S. Lewisa, nie samego filmu.
Krótkie streszczenie w punktach
- Czworo rodzeństwa Pevensie zostaje wysłanych z Londynu na wieś, do domu starszego Profesora Kirke, żeby przeczekać naloty w czasie II wojny światowej.
- Podczas zabawy w chowanego Łucja jako pierwsza wchodzi do starej szafy i trafia do ośnieżonej Narnii, gdzie poznaje fauna, pana Tumnusa.
- Rodzeństwo z początku nie wierzy Łucji, bo szafa wygląda na zwyczajny mebel.
- Edmund trafia do Narnii jako drugi, samotnie spotyka Białą Czarownicę i daje się skusić zaczarowanym rachatłukum, obiecując przyprowadzić rodzeństwo do jej zamku.
- Cała czwórka w końcu trafia do Narnii, poznaje państwa Bobrowych i dowiaduje się o przepowiedni mówiącej, że czterworo ludzi zasiądzie na tronach w Cair Paravel.
- Aslan ratuje Edmunda z rąk Czarownicy, a potem zawiera z nią układ: odda własne życie na Kamiennym Stole w zamian za przebaczenie zdrajcy.
- Aslan ginie na oczach Łucji i Zuzanny, lecz o świcie zmartwychwstaje dzięki Głębszej Magii sprzed powstania Narnii, nieznanej Czarownicy.
- W finałowej bitwie Edmund niszczy różdżkę Czarownicy, a Aslan ostatecznie pokonuje ją w pojedynku.
- Rodzeństwo zostaje koronowane na królów i królowe Narnii, a po latach rządów, ścigając Białego Jelenia, przypadkiem wraca przez szafę do swojego świata, znów jako dzieci.
Ekranizacje zachwycają efektami specjalnymi, ale to czytanie rozwija wyobraźnię najmocniej. Podobnie mówił o tym aktor Mateusz Banasiuk, według którego lektury lepiej wpływają na wyobraźnię dziecka niż oglądanie bajek.
Jeśli interesują Cię tematy szkolne i edukacyjne, zajrzyj też do naszych artykułów o historii, której nie poznasz w szkole oraz o tym, jak wygląda dobrostan psychiczny uczniów. Pełne opracowanie lektury znajdziesz również w haśle encyklopedycznym o powieści.
Bohaterowie: charakterystyka najważniejszych postaci
Zanim przejdziesz do testu, warto uporządkować sobie, kto jest kim w Narnii. Poniższa tabela zbiera najważniejsze fakty o każdej z postaci.
Plan wydarzeń: co dzieje się w książce krok po kroku
- Ewakuacja z Londynu do domu Profesora Kirke na wsi w czasie II wojny światowej.
- Łucja odkrywa podczas zabawy w chowanego, że szafa prowadzi do Narnii, i poznaje pana Tumnusa.
- Rodzeństwo nie wierzy jej opowieściom, dopóki samo nie trafi do Narnii.
- Edmund samotnie wraca do Narnii, poznaje Czarownicę, dostaje rachatłukum i obiecuje przyprowadzić rodzeństwo do jej zamku.
- Cała czwórka trafia do Narnii i poznaje państwa Bobrowych.
- Edmund ucieka, żeby donieść Czarownicy o planowanym spotkaniu rodzeństwa z Aslanem.
- Rodzeństwo z Bobrami ucieka przed Czarownicą. Po drodze spotykają Świętego Mikołaja z prezentami, bo jej władza słabnie.
- Aslan ratuje Edmunda z rąk Czarownicy.
- Aslan zawiera układ z Czarownicą: odda życie na Kamiennym Stole za przebaczenie Edmundowi.
- Nocą Aslan ginie na Kamiennym Stole na oczach Łucji i Zuzanny.
- O świcie Aslan zmartwychwstaje dzięki Głębszej Magii sprzed powstania Narnii.
- Aslan uwalnia skamieniałych więźniów Czarownicy, w tym pana Tumnusa.
- W decydującej bitwie Edmund niszczy różdżkę Czarownicy, a Aslan pokonuje ją w walce.
- Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja zostają koronowani w Cair Paravel na królów i królowe Narnii.
- Po latach rządów, podczas polowania na Białego Jelenia, rodzeństwo przypadkiem wraca przez szafę do Anglii, znów jako dzieci, w tej samej chwili, w której z niej wyszły.
Czas i miejsce akcji
Akcja rozgrywa się na dwóch płaszczyznach. W świecie realnym to Anglia w czasie II wojny światowej: dzieci są ewakuowane z bombardowanego Londynu na wieś, do domu Profesora Kirke, gdzie w jednym z pokoi stoi tytułowa szafa. W świecie fantastycznym akcja toczy się w Narnii, krainie mówiących zwierząt, faunów i centaurów, pogrążonej w stuletniej zimie sprowadzonej przez Białą Czarownicę.
Czas w obu światach płynie inaczej. Wyprawa do Narnii z pozoru trwa kilka dni, ale rodzeństwo spędza tam kilkanaście lat jako dorośli władcy, po czym wraca do Anglii w tej samej minucie, w której z niej wyszło, znów jako dzieci.
Motywy i symbolika w Lwie, czarownicy i starej szafie
- Szafa jako brama między światami: symbolizuje przejście z dzieciństwa do dorosłości i ze świata wojny do krainy moralnych wyborów.
- Wieczna zima bez Bożego Narodzenia: obrazuje zło pozbawione radości i nadziei; jej koniec zapowiada, że dobro odzyskuje siłę.
- Rachatłukum jako pokusa: pokazuje, jak łatwo dać się skusić czymś przyjemnym, co niszczy relacje z bliskimi.
- Ofiara i zmartwychwstanie Aslana: scena na Kamiennym Stole bywa czytana jako alegoria biblijna, bliska światopoglądowi C.S. Lewisa.
- Głębsza Magia sprzed powstania Narnii: starsza od praw Czarownicy zasada: dobrowolna ofiara niewinnego może odwrócić wyrok śmierci ciążący na zdrajcy.
- Zdrada i przebaczenie: historia Edmunda to droga od zazdrości i egoizmu do odwagi i lojalności.
- Wojna w tle: ewakuacja z Londynu przypomina, że dzieci trafiają do Narnii z realnego świata naznaczonego wojną, co podkreśla wagę walki dobra ze złem.
W skrócie: na sprawdzianie najczęściej pojawia się pytanie o Głębszą Magię sprzed powstania Narnii, czyli zasadę, dzięki której dobrowolna ofiara Aslana za Edmunda kończy się zmartwychwstaniem lwa, a nie jego trwałą śmiercią.
Test opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa w dwóch poziomach trudności
Test z lektury składa się z 20 pytań zamkniętych: 14 łatwiejszych, sprawdzających znajomość fabuły, i 6 trudniejszych, wymagających zrozumienia motywacji bohaterów i symboliki. Klucz odpowiedzi do obu części znajdziesz w kolejnej sekcji.
Poziom podstawowy: pytania o fabułę (1 do 14)
- Jak nazywa się najstarszy z rodzeństwa Pevensie?
a) Edmund b) Peter c) Lucy - Jak nazywa się faun, którego Łucja spotyka w Narnii jako pierwszą postać?
a) Pan Bóbr b) Pan Tumnus c) Aslan - Co normalnie znajduje się w starej szafie, przez którą dzieci trafiają do Narnii?
a) Ubrania b) Książki c) Broń - Jak nazywa się Biała Czarownica, która samozwańczo rządzi Narnią?
a) Jadis b) Morgana c) Elphaba - Jak nazywa się lew, prawowity król Narnii, który pomaga rodzeństwu pokonać zło?
a) Simba b) Aslan c) Mufasa - Jakim przysmakiem Biała Czarownica częstuje Edmunda, żeby zdobyć jego zaufanie?
a) Czekoladkami b) Tureckim rachatłukum c) Piernikami - Co sprawiło, że w Narnii od stu lat panowała wieczna zima?
a) Klątwa Białej Czarownicy b) Złe czary Aslana c) Brak słońca - Kto z rodzeństwa Pevensie jako pierwszy odkrył przejście do Narnii?
a) Edmund b) Łucja c) Zuzanna - Jakie zwierzęta prowadzą dzieci do kryjówki, a potem do Aslana?
a) Wilki b) Niedźwiedzie c) Bobry - Kto przygarnął i ugościł Łucję podczas jej pierwszej wizyty w Narnii?
a) Pan Tumnus b) Aslan c) Zuzanna - Jaką rolę w opowieści odgrywa Profesor Kirke?
a) Jest opiekunem dzieci na froncie wojny b) Jest właścicielem wiejskiego domu, w którym stoi magiczna szafa c) Jest dawnym władcą Narnii - Czego Biała Czarownica zażądała od Edmunda w zamian za słodycze i obietnicę korony?
a) Oddania Aslanowi mapy Narnii b) Zdradzenia rodzeństwa i przyprowadzenia go do jej zamku c) Kolejnej porcji rachatłukum - Jak ostatecznie zakończyły się rządy Białej Czarownicy w Narnii?
a) Została pokonana przez Aslana w walce b) Zginęła podczas ataku bobrów c) Sama uciekła z Narnii - Jakie tytuły otrzymało rodzeństwo po koronacji w Cair Paravel?
a) Król Piotr Wspaniały, Królowa Zuzanna Łagodna, Król Edmund Sprawiedliwy, Królowa Łucja Mężna b) Król Edmund, Królowa Łucja, Król Piotr, Królowa Zuzanna c) Wszyscy zostali nazwani po prostu Wielkimi Władcami Narnii
Poziom trudniejszy: interpretacja (15 do 20)
- Co w opowieści zapowiada koniec władzy Białej Czarownicy i zbliżającą się wiosnę?
a) Przyjazd Świętego Mikołaja i topnienie śniegu, będące znakiem, że Aslan wrócił do Narnii b) Powrót Profesora Kirke do domu c) Zamknięcie drzwi szafy - Jakie stworzenia wymienione w powieści walczą po stronie Aslana w decydującej bitwie?
a) Smoki b) Centaury i fauny c) Wilki, które w książce służą Czarownicy jako jej straż - Jak należy rozumieć przemianę, jaką przechodzi Edmund po ocaleniu przez Aslana?
a) Z chłopca zdradliwego i zazdrosnego staje się lojalny i odważny, co widać, gdy w bitwie niszczy różdżkę Czarownicy b) Edmund tylko przeprasza rodzeństwo, ale się nie zmienia c) Edmund ucieka z Narnii i już do niej nie wraca - Dlaczego rodzeństwo z początku nie wierzyło opowieści Łucji o Narnii?
a) Bo gdy sami sprawdzili szafę, wydawała się zwyczajnym, zamkniętym meblem bez żadnego przejścia b) Bo nikt wcześniej nie widział tej szafy c) Bo Edmund od razu potwierdził słowa Łucji - Jakie znaczenie dla całej fabuły ma obietnica złożona przez Aslana Białej Czarownicy?
a) Aslan zgadza się oddać życie na Kamiennym Stole w zamian za wolność Edmunda, co uruchamia Głębszą Magię i prowadzi do jego zmartwychwstania b) Aslan obiecuje na zawsze pilnować szafy c) Aslan obiecuje, że nigdy nie wróci do Narnii - Podczas jakiego wydarzenia dorosłe już rodzeństwo przypadkiem wraca ze świata Narnii do Anglii?
a) Podczas polowania na Białego Jelenia, który miał spełniać życzenia b) Podczas powrotu Białej Czarownicy do władzy c) Podczas rozpadania się starej szafy
Klucz odpowiedzi do testu
- b) Peter
- b) Pan Tumnus
- a) Ubrania
- a) Jadis
- b) Aslan
- b) Tureckie rachatłukum
- a) Klątwa Białej Czarownicy
- b) Łucja
- c) Bobry
- a) Pan Tumnus
- b) Jest właścicielem wiejskiego domu, w którym stoi magiczna szafa
- b) Zdradzenia rodzeństwa i przyprowadzenia go do jej zamku
- a) Została pokonana przez Aslana w walce
- a) Król Piotr Wspaniały, Królowa Zuzanna Łagodna, Król Edmund Sprawiedliwy, Królowa Łucja Mężna
- a) Przyjazd Świętego Mikołaja i topnienie śniegu
- b) Centaury i fauny
- a) Staje się lojalny i odważny, w bitwie niszczy różdżkę Czarownicy
- a) Szafa wydawała się zwyczajnym, zamkniętym meblem
- a) Aslan oddaje życie w zamian za wolność Edmunda, co uruchamia Głębszą Magię
- a) Podczas polowania na Białego Jelenia










