Pieniądze w sieci mają taką samą wartość jak w świecie poza nią – a mimo tego dla wielu w cyfrowym świecie są praktycznie niewidoczne.
Nie trzeba wyciągać pieniędzy z portfela, nie przekazujemy nikomu gotówki, nie otrzymujemy żadnej reszty czy fizycznego paragonu – nie widzimy zatem momentu, w którym złotówki znikają z naszego konta. Wystarczy kilka kliknięć, aby kupić interesujący nas produkt, wykonać przelew albo zapłacić za jakąś usługę.
Dlatego często wydawanie pieniędzy online jest psychologicznie łatwiejsze, niż klasyczne płatności fizyczne – ale czy na pewno jest to jedyny powód?
Dlaczego pieniądze online wydają się mniej „prawdziwe”?
Płacąc gotówką widzimy, ile faktycznie pieniędzy przekazujemy, co daje im większą “wagę”. Kiedy korzystamy z karty kredytowej, ta granica między prawdziwością a abstrakcją już się zaciera – dalej wykorzystujemy jakiś przedmiot do zapłaty, jednak finalnie nie widzimy żadnych pieniędzy w transakcji.
Płacąc online cała transakcja jest już jednak abstrakcyjna, zwłaszcza, gdy płacimy z wykorzystaniem np. BLIKa czy zapisanych danych karty kredytowej.
Zakup często wymaga jednego-dwóch kliknięć, a potwierdzenie transakcji pojawia się błyskawicznie. Dotyczy to wszystkich internetowych sklepów, ale i usług, w których wykorzystanie płatności online jest możliwe.
Właśnie dlatego profesjonalne serwisy z recenzjami rozrywki online, takie jak Spinprofy, dostarczają użytkownikom sprawdzonych informacji na temat każdego legalnego kasyno płatność PayPal — aby gracze wybierali wyłącznie bezpieczne platformy do przeprowadzania swoich transakcji.
Zakupy bez gotówki zmieniają nasze zachowanie
Kiedy płacimy telefonem, kartą czy zegarkiem, pieniądze stają się zdecydowanie mniej namacalne – oczywiście nie oznacza to, że ich wartość się zmienia. Nie oznacza to też, że przez tą mniejszą namacalność, każda pojedyncza płatność online doprowadzi nas do niekontrolowanych wydatków – wiele osób powstrzymuje się przed impulsywnymi zakupami. Problem zaczyna się pojawiać w momencie, gdy przestajemy zwracać uwagę na częstotliwość wydatków.
Internet jest teraz dostępny praktycznie wszędzie na świecie i zawsze mamy go pod ręką za sprawą naszych smartfonów. To z kolei otwiera furtkę do właśnie takich niekontrolowanych zakupów – nie musimy w końcu wychodzić z domu, by kupić nowe ubrania, zamówić nowe gadżety do mieszkania czy nawet zjeść smaczny obiad.
Mały zakup za kilkanaście złotych może wydawać się nieistotny, bez względu na to, czym jest. Kilka podobnych transakcji w ciągu całego tygodnia bardzo często sumuje się do większych kwot – a gdy pomnożymy je przez ilość tygodni w danym miesiącu, może się okazać, że wydaliśmy znacznie więcej, niż możemy sobie na to pozwolić.
Promocje i ograniczony czas wpływają na decyzje
To właśnie one często zachęcają – a nawet zmuszają – do impulsywnych, błyskawicznych decyzji dotyczących kupowania. Hasła takie jak “ostatnia szansa” czy “zostało tylko kilka sztuk” mają skłonić niezdecydowanych do zakupu, pod groźbą przepadnięcia okazji.
Kiedy czujemy taką presję czasu, możemy poświęcić mniej uwagi temu, czy właściwie dana rzecz jest nam aż tak potrzebna. Być może zakup można odłożyć w czasie, lub przemyśleć go całkowicie i dojść do wniosku, że dany produkt jest w naszym życiu zbędny.
Oprócz tego tracimy też okazję na porównanie ofert – sklepy często stosują sztuczne promocje czy przed obniżką celowo podnoszą ceny, tak, by produkt wydawał się bardziej atrakcyjny. W takich momentach myślimy tylko o tym, że promocja zaraz może minąć, nie mając czasu na sprawdzenie ofert u konkurencji.
Jeżeli znajdujemy się w takiej sytuacji, zakup warto odłożyć chociaż na kilka minut. W takich chwilach należy się porządnie zastanowić, czy faktycznie na dany produkt możemy sobie finansowo pozwolić, czy jest on nam potrzebny i czy to, co widzimy na wybranej stronie, jest rzeczywiście najlepszą możliwą opcją zakupu.
Czasami takie kilka minut wystarczy, żeby początkowy entuzjazm minął, a pozytywne emocje wywołała sama promocja, a nie realna potrzeba zakupu danej rzeczy.
Wymykające się spod kontroli subskrypcje
Jednym z charakterystycznych elementów cyfrowej gospodarki są regularne płatności – działają tak obecnie streamingi, ale i aplikacje, gry komputerowe czy dodatkowa przestrzeń w chmurze do przechowywania plików.
Każda z tych usług sama z siebie nie kosztuje dużo – ale problemem ponownie może być zestawienie kilku takich usług w całym miesiącu. W skali roku bardzo łatwo jest osiągnąć wydatki rzędu setek czy nawet tysięcy złotych, jeżeli płacimy niepotrzebne subskrypcje.
Najważniejsza jest świadomość tego, ile i na co wydajemy. W ten sposób można wydawać pieniądze w sieci w sposób bardziej bezpieczny. Pomagać w tym może np. stworzenie miesięcznego budżetu i pilnowanie go, wraz ze wszystkimi wydatkami.
Dokonując transakcji w sieci powinniśmy też dbać o swoje ogólne bezpieczeństwo – zwróćmy uwagę na bezpieczeństwo strony, sposób przetwarzania płatności, czy dane sprzedawcy; nie kupujmy na podejrzanych stronach, które np. mają swój cały asortyment na promocjach rzędu 90%. Powinno to od razu odpalać w naszej głowie czerwone lampki.
Wirtualne pieniądze, realne konsekwencje
Choć pieniądze na ekranie mogą się wydawać mniej realne niż banknoty i monety, ich wydawanie ma dokładnie takie same konsekwencje dla naszego budżetu. Kilka szybkich zakupów, nieprzemyślanych i impulsywnych, może sprawić, że na koniec miesiąca znajdować się będziemy w kiepskiej sytuacji finansowej.
Zanim naciśniesz przycisk “zapłać” zatrzymaj się na chwilę i jeszcze raz przemyśl transakcję. Taka krótka chwila często wystarcza, aby oddzielić spontaniczną zachciankę od faktycznie potrzebnego zakupu.
