Wojna na Ukrainie to jeden z najważniejszych konfliktów XXI wieku, który wpłynął na sytuację geopolityczną w Europie i na świecie. Chociaż pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę miała miejsce w 2022 roku, początek konfliktu sięga znacznie wcześniejszego okresu. Oto kluczowe informacje o tym, kiedy zaczęła się wojna na Ukrainie oraz jakie wydarzenia doprowadziły do jej eskalacji.
Początek wojny na Ukrainie – luty 2014
Pierwsze etapy wojny na Ukrainie rozpoczęły się w lutym 2014 roku. W wyniku masowych protestów na Ukrainie, znanych jako Euromajdan, doszło do odsunięcia od władzy prorosyjskiego prezydenta Wiktora Janukowycza. Po tych wydarzeniach Rosja przystąpiła do aneksji Krymu. W marcu 2014 roku rosyjskie wojska wkroczyły na Krym, a po przeprowadzeniu nieuznawanego przez społeczność międzynarodową referendum, Krym został wcielony do Rosji. Aneksja Krymu stanowiła przełomowy moment, który doprowadził do dalszej destabilizacji regionu.
Wojna hybrydowa w Donbasie
Po aneksji Krymu konflikt rozprzestrzenił się na wschodnią część Ukrainy, szczególnie na obszar Donbasu, obejmujący obwody doniecki i ługański. W kwietniu 2014 roku prorosyjscy separatyści, wspierani przez Rosję, ogłosili powstanie tzw. Donieckiej i Ługańskiej Republiki Ludowej. Wybuchły starcia z siłami ukraińskimi, które trwały przez kolejne lata i doprowadziły do tzw. wojny hybrydowej. Konflikt ten charakteryzował się różnorodnymi działaniami, od starć zbrojnych po operacje informacyjne, i trwał aż do 2022 roku.
Kiedy zaczęła się wojna na Ukrainie?
24 lutego 2022 roku Rosja zainicjowała pełnoskalową inwazję na Ukrainę. Tego dnia prezydent Rosji, Władimir Putin, ogłosił rozpoczęcie tzw. „specjalnej operacji wojskowej”, której celem miała być „demilitaryzacja i denazyfikacja” Ukrainy. W rzeczywistości była to szeroko zakrojona operacja zbrojna na terenie całego kraju, obejmująca ataki na kluczowe miasta, infrastrukturę wojskową i cywilną oraz próby przejęcia kontroli nad stolicą Ukrainy, Kijowem.
Od początku inwazji działania wojskowe obejmowały wszystkie regiony Ukrainy, a walki toczyły się zarówno w dużych miastach, jak i na obszarach wiejskich. Ukraińskie siły zbrojne, wspierane przez dostawy broni od państw zachodnich, stawiły zdecydowany opór, co doprowadziło do przedłużającego się konfliktu.
Kluczowe wydarzenia wojny na Ukrainie od 2022 roku
Wojna na Ukrainie po inwazji w 2022 roku przybrała intensywny charakter i przyniosła wiele kluczowych wydarzeń, które miały wpływ na jej przebieg:
- Walki o Kijów – w pierwszych dniach inwazji Rosja dążyła do zajęcia Kijowa. Silny opór ukraińskich wojsk oraz obrona stolicy uniemożliwiły przejęcie miasta przez siły rosyjskie.
- Bitwa o Mariupol – Mariupol, miasto o strategicznym znaczeniu nad Morzem Azowskim, stał się symbolem oporu ukraińskiego. Po wielotygodniowych walkach został ostatecznie zajęty przez siły rosyjskie.
- Kontratak Ukrainy – jesienią 2022 roku ukraińska armia przeprowadziła skuteczne kontrataki, odbijając część terenów w obwodzie charkowskim oraz częściowo wycofując rosyjskie siły z niektórych obszarów wschodniej Ukrainy.
Międzynarodowe konsekwencje wojny na Ukrainie
Wojna na Ukrainie wywołała ogromne poruszenie na arenie międzynarodowej. W odpowiedzi na działania Rosji, Unia Europejska, Stany Zjednoczone oraz wiele innych krajów nałożyło na Rosję sankcje gospodarcze i polityczne. Państwa NATO zwiększyły również wsparcie militarne dla Ukrainy, dostarczając broń oraz pomoc humanitarną. Wojna wpłynęła na światowy rynek energii i surowców, co miało konsekwencje dla globalnej gospodarki.
