Wakacje za nami, dzień robi się coraz krótszy, a to oznacza, że zbliża się coroczny rytuał przestawiania zegarków. Najbliższa zmiana czasu, z letniego na zimowy, czeka nas w ostatni weekend października. Dla śpiochów to dobra wiadomość, bo noc będzie wyjątkowo długa. Wyjaśniamy, kiedy dokładnie cofamy wskazówki, dlaczego w ogóle to robimy i co z obiecywaną od lat likwidacją zmian czasu.
★ W skrócie: zmiana czasu 2026
- 🕒 Czas zimowy zacznie obowiązywać w nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października.
- ⏪ O godzinie 3:00 cofniemy zegarki na 2:00, więc noc potrwa o godzinę dłużej.
- 😴 Zyskujemy dodatkową godzinę snu, a rano będzie jaśniej. Za to zmrok zapadnie szybciej.
- 📱 Smartfony i komputery przestawią się same. Ręcznie trzeba zmienić czas w zegarkach, piekarnikach i autach.
- 🌷 Do czasu letniego wrócimy 28 marca 2027 roku, w ostatnią niedzielę marca.
- 🇪🇺 Unia Europejska od lat dyskutuje o likwidacji zmian czasu, ale przepisy wciąż obowiązują.
Kiedy dokładnie przestawiamy zegarki
Zmiana czasu na zimowy zawsze przypada w ostatnią niedzielę października. W tym roku wypada ona 25 października. W nocy z soboty na niedzielę, o godzinie 3:00, wskazówki cofniemy na 2:00. W praktyce większość z nas niczego nie zauważy, bo telefony, komputery i telewizory zaktualizują czas automatycznie. O ręczne przestawienie trzeba będzie zadbać w zegarkach naręcznych, ściennych, w piekarnikach, pralkach i w wielu samochodach.
Zmiana ma też praktyczny wymiar dla pracujących nocą. Osoby, które w nocy z 24 na 25 października będą na nocnej zmianie, przepracują o godzinę więcej. Kodeks pracy traktuje tę dodatkową godzinę jako nadliczbową, za którą należy się dodatek albo odbiór czasu wolnego.
Skąd w ogóle wzięła się zmiana czasu
Pomysł przesuwania zegarków, by lepiej wykorzystać światło dzienne, przypisuje się Benjaminowi Franklinowi, choć w jego czasach pozostał on jedynie ciekawostką. Na poważnie po ten mechanizm sięgnięto w czasie pierwszej wojny światowej, gdy liczyła się każda oszczędność węgla i nafty. W Polsce zmiany czasu pojawiały się z przerwami od okresu międzywojennego, a na stałe zagościły w 1977 roku.
Dziś kwestię reguluje unijna dyrektywa, a w Polsce ustawa o czasie urzędowym z 2003 roku oraz wydawane co kilka lat rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, które wyznaczają konkretne daty zmian. Obecne rozporządzenie obejmuje terminy do 2026 roku, więc rząd będzie musiał wydać kolejne, chyba że wcześniej Unia zdecyduje się ostatecznie pożegnać z przestawianiem wskazówek.
| Data | Co się dzieje | Jak przestawiamy |
|---|---|---|
| 🍂 25 października 2026 | wejście czasu zimowego | z 3:00 na 2:00 (śpimy godzinę dłużej) |
| 🌷 28 marca 2027 | powrót czasu letniego | z 2:00 na 3:00 (śpimy godzinę krócej) |
| 🍂 31 października 2027 | kolejny czas zimowy | z 3:00 na 2:00 (śpimy godzinę dłużej) |
Zobacz również:
POLSKA · 07.09.2026Przez 15 lat był nieuchwytny. Zdradziło go DNA krewnego, który chciał tylko poznać swoich przodkówLikwidacja zmian czasu wciąż w zamrażarce
Temat zniesienia zmian czasu wraca jak bumerang przy każdym przestawianiu zegarków. Komisja Europejska już w 2018 roku, po ogromnych konsultacjach społecznych, w których większość uczestników opowiedziała się za likwidacją przestawiania wskazówek, zaproponowała odejście od tego zwyczaju. Parlament Europejski przyjął nawet stosowną rezolucję. Na tym jednak sprawa utknęła, bo państwa członkowskie nie potrafią uzgodnić, czy Europa ma zostać przy czasie letnim, czy zimowym.
Argumenty przeciwników zmian czasu są dobrze znane. Lekarze wskazują na rozregulowanie rytmu dobowego, gorszy sen i większą liczbę problemów sercowo-naczyniowych w dniach po przestawieniu zegarków. Z kolei pierwotny argument o oszczędności energii dawno się zdezaktualizował, bo współczesne badania pokazują, że realne oszczędności są znikome. Mimo to na razie nic nie wskazuje, by październikowa zmiana czasu miała być jedną z ostatnich.
💡 Jak złagodzić skutki zmiany czasu:
- na kilka dni przed zmianą kładź się spać kwadrans wcześniej lub później, zależnie od kierunku zmiany,
- w niedzielę po zmianie postaraj się o poranny spacer w świetle dziennym, to najlepszy regulator zegara biologicznego,
- unikaj wieczorem ciężkich posiłków, kofeiny i ekranów, które utrudniają zasypianie,
- kierowco, pamiętaj, że po zmianie czasu zmrok zapada szybciej, a piesi na drogach są słabiej widoczni.
Najczęstsze pytania o zmianę czasu
Czy śpimy dłużej, czy krócej?
Przy październikowej zmianie na czas zimowy śpimy o godzinę dłużej, bo zegarki cofamy. Krócej śpimy przy marcowej zmianie na czas letni, gdy wskazówki przesuwamy do przodu.
Czy telefon przestawi się sam?
Tak, o ile ma włączoną automatyczną datę i godzinę, a tak jest domyślnie w praktycznie każdym smartfonie. Podobnie zachowają się komputery, smartwatche i telewizory podłączone do internetu. Ręcznej korekty wymagają za to klasyczne zegarki, sprzęty AGD i zegary w wielu samochodach.
Kiedy zmiana czasu zostanie zlikwidowana?
Tego nie wie nikt. Prace w Unii Europejskiej utknęły, bo państwa nie mogą się porozumieć co do wspólnego rozwiązania. Dopóki unijne przepisy się nie zmienią, Polska, tak jak pozostałe kraje członkowskie, będzie przestawiać zegarki dwa razy w roku.
