Takiego zestawienia dawno nie było. Polscy piętnastolatkowie znaleźli się w ścisłej czołówce Unii Europejskiej we wszystkich trzech dziedzinach międzynarodowego badania PISA 2025. W matematyce wyprzedzili ich jedynie rówieśnicy z Estonii, w czytaniu ze zrozumieniem uczniowie z Estonii i Irlandii, a w naukach przyrodniczych z Estonii i Finlandii. Wyniki opublikowane właśnie przez OECD pokazują, że na tle pogrążonej w edukacyjnym kryzysie Europy polska szkoła trzyma się wyjątkowo mocno.
★ W skrócie: PISA 2025
- 🧮 W matematyce polscy uczniowie zdobyli 484 punkty, przy średniej UE wynoszącej 460 punktów.
- 📖 W rozumieniu czytanego tekstu uzyskali 482 punkty wobec 451 punktów średniej unijnej.
- 🔬 W naukach przyrodniczych, głównej dziedzinie tej edycji, osiągnęli 495 punktów (średnia UE to 476).
- 🏆 W Unii Europejskiej wyżej plasują się właściwie tylko Estonia, Finlandia i Irlandia, każda w jednej dziedzinie.
- 🌍 Najlepsze wyniki na świecie tradycyjnie osiągnęli uczniowie z krajów i regionów Azji.
- 🇵🇱 Polskę reprezentowało 7103 uczniów z 217 szkół.
Trzy dziedziny, trzy miejsca na podium Europy
PISA, czyli Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów, to największe cykliczne badanie edukacyjne na świecie. Co kilka lat sprawdza, jak piętnastolatkowie radzą sobie z matematyką, czytaniem ze zrozumieniem i rozumowaniem w naukach przyrodniczych. Nie chodzi w nim o odpytywanie ze szkolnych regułek, ale o umiejętność wykorzystania wiedzy w praktycznych, życiowych sytuacjach.
W edycji 2025 wzięło udział 91 krajów i regionów, a przebadano ponad 760 tysięcy uczniów. W Polsce badanie przeprowadzono między 3 marca a 25 kwietnia 2025 roku, a jego realizację koordynował Instytut Badań Edukacyjnych. Główną dziedziną tej edycji było rozumowanie w naukach przyrodniczych i właśnie w niej polscy uczniowie wypadli najlepiej.
📊 Wyniki PISA 2025: Polska na tle średnich UE i OECD
| Dziedzina | 🇵🇱 Polska | 🇪🇺 Średnia UE | 🌐 Średnia OECD |
|---|---|---|---|
| 🔬 Nauki przyrodnicze | 495 | 476 | 482 |
| 🧮 Matematyka | 484 | 460 | 463 |
| 📖 Czytanie ze zrozumieniem | 482 | 451 | 461 |
Źródło: OECD, PISA 2025. Opracowanie własne
Zobacz również:
POLSKA · 07.09.2026Taco Bell wraca do Polski po 33 latach. Pierwsze restauracje otworzą się jeszcze w tym rokuEuropa w edukacyjnym kryzysie, Polska stabilna
Sukces polskich nastolatków wybrzmiewa tym mocniej, że ogólny obraz płynący z badania jest niepokojący. W wielu rozwiniętych krajach wyniki uczniów systematycznie spadają, a badacze otwarcie mówią o globalnym kryzysie edukacji. Wśród przyczyn wymienia się skutki pandemii oraz gwałtowne wejście smartfonów i mediów społecznościowych w życie młodych ludzi.
Na tym tle Polska wypada stabilnie. Wyniki naszych piętnastolatków są zbliżone do tych z edycji 2022, co oznacza, że udało się zatrzymać spadki notowane wcześniej. Warto jednak pamiętać, że do rekordowych rezultatów z 2018 roku wciąż sporo brakuje. Eksperci podkreślają, że wyhamowanie negatywnego trendu to dopiero pierwszy krok, a nie powód do spoczęcia na laurach.
Ciekawostką jest to, że wysokie wyniki w testach nie idą w parze z nastrojami samych uczniów. Z części ankietowej badania, dotyczącej dobrostanu i postaw wobec szkoły, wyłania się obraz młodzieży, która osiąga świetne rezultaty, ale samą szkołę ocenia dość krytycznie. To sygnał, że polski system edukacji ma jeszcze nad czym pracować.
💡 Warto wiedzieć: jak wygląda badanie PISA?
- badani są wyłącznie piętnastolatkowie, niezależnie od typu szkoły, do której chodzą,
- test rozwiązywany jest w całości na komputerach i trwa około dwóch godzin,
- zadania sprawdzają praktyczne wykorzystanie wiedzy, a nie pamięciowe opanowanie materiału,
- oprócz testu uczniowie wypełniają ankietę o swoim samopoczuciu i szkole,
- szkoły i uczniowie są losowani, a wyniki pojedynczych osób pozostają anonimowe.
Najczęstsze pytania
Co dokładnie mierzy badanie PISA?
PISA sprawdza, w jakim stopniu piętnastolatkowie potrafią wykorzystać wiedzę i umiejętności w sytuacjach z prawdziwego życia. Zamiast klasycznych szkolnych pytań uczniowie dostają zadania osadzone w codziennych kontekstach, na przykład interpretację wykresu z gazety, ocenę wiarygodności informacji w internecie czy rozwiązanie praktycznego problemu matematycznego.
Kto był najlepszy na świecie w PISA 2025?
Podobnie jak w poprzednich edycjach, światową czołówkę zdominowały kraje i regiony azjatyckie. W Europie liderem pozostaje Estonia, która wyprzedziła Polskę we wszystkich trzech badanych dziedzinach. Polska plasuje się tuż za nią, w wąskim gronie najlepszych systemów edukacyjnych Unii Europejskiej.
Czy polscy uczniowie są lepsi niż przed laty?
Nie do końca. Obecne wyniki są zbliżone do tych z edycji 2022, ale wciąż niższe niż rekordowe rezultaty z 2018 roku. Dobra wiadomość jest taka, że spadki udało się zatrzymać, podczas gdy w wielu krajach Europy Zachodniej trend spadkowy nadal trwa. Na tym tle stabilność polskich wyników jest uznawana za spory sukces.
