Żubr zaatakował turystów na Mazurach. Trwa ruja, a leśnicy przypominają o zasadzie stu metrów

Spacer przy leśnej drodze na Mazurach skończył się dla francuskiego małżeństwa lotem śmigłowca do szpitala. We wtorek po południu, w zasięgu Nadleśnictwa Borki w Puszczy Boreckiej, na idących poboczem ludzi wyszedł żubr i uderzył głową kobietę w nogi. Poszkodowana, 38-latka w widocznej ciąży, przewróciła się i z podejrzeniem złamania nogi została przetransportowana przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe do szpitala w Giżycku. Zwierzę po wszystkim odeszło w las. Leśnicy nie mają wątpliwości, co zawiodło: dystans.

Spacer przy drodze, na którą wyszedł żubr

O zdarzeniu poinformowała Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku. Do ataku doszło na drodze powiatowej łączącej Jeziorowskie i Czerwony Dwór, na terenie Puszczy Boreckiej. Zgłoszenie dotarło do policji po godzinie 15.

„Małżeństwo, obywatele Francji, spacerowali na terenie rezerwatu” relacjonowała asp. szt. Iwona Chruścińska z Komendy Powiatowej Policji w Giżycku. „W pewnym momencie wyszedł na nich żubr, który uderzył głową kobietę po nogach. 38-latka w widocznej ciąży przewróciła się”. Na miejsce wezwano służby medyczne, a poszkodowaną z podejrzeniem złamania nogi zabrał śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Dokładny przebieg zajścia pozostaje nieznany. Pewne jest jedno: po uderzeniu zwierzę odeszło i nie wróciło. To zresztą typowy scenariusz. Żubr rzadko atakuje po to, żeby zrobić komuś krzywdę. Znacznie częściej robi to, żeby usunąć z drogi coś, co uznał za zagrożenie, i po prostu odejść.

Dlaczego akurat teraz? Bo trwa ruja

Sierpień i wrzesień to w kalendarzu żubra najbardziej gorący moment roku. Byki rywalizują wtedy o samice, przemieszczają się na większe odległości, wchodzą w rejony, w których wcześniej ich nie było, i reagują ostrzej niż zwykle. „Teraz trwa okres godowy żubrów i w tym czasie zwierzęta są bardziej aktywne, a ich zachowanie może być mniej przewidywalne” tłumaczyła rzeczniczka RDLP w Białymstoku Ewelina Szklarzewska.

Nakłada się na to druga rzecz: to szczyt sezonu turystycznego. Na Mazurach w sierpniu na leśnych drogach jest po prostu więcej ludzi niż w jakimkolwiek innym miesiącu, a spora ich część nie zdaje sobie sprawy, że idzie przez teren, na którym normalnie żyje kilkaset kilogramów żywej wagi.

Sto metrów, a nie sto kroków

Zalecenie leśników brzmi prosto: dzikie zwierzęta obserwujemy wyłącznie z bezpiecznej odległości, a przy tak dużych gatunkach jak żubr czy łoś ta odległość wynosi co najmniej sto metrów. To mniej więcej długość boiska piłkarskiego. Warto sobie to wyobrazić, bo w lesie ludzie notorycznie mylą sto metrów z pięćdziesięcioma krokami.

„Nie podchodźmy do nich. Nie próbujmy robić zdjęć z bliska i zawsze pozostawiajmy możliwość swobodnego odejścia” instruowała Ewelina Szklarzewska. Ten ostatni punkt jest kluczowy i najczęściej pomijany. Żubr zapędzony w róg, odcięty od lasu przez samochód, grupę ludzi albo rowerzystów, nie ma innego wyjścia niż przejść przez przeszkodę. A przeszkodą jest wtedy człowiek.

To nie jest odosobniony przypadek. Na początku sierpnia w rejonie Puszczy Białowieskiej żubr powalił mężczyznę, który podszedł zbyt blisko, żeby zrobić zdjęcie. Białowieski Park Narodowy wydał wtedy apel o rozsądek, podkreślając, że trudno mówić o niesprowokowanym ataku, skoro to człowiek wszedł w strefę bezpieczeństwa zwierzęcia.

Zobacz również:

POLSKA · 29.08.2026Połowa Polski ma już nowy licznik prądu. Do 2031 roku dostanie go każdy

Co robić, gdy żubr stanie na drodze

Pierwsza zasada: nie uciekaj gwałtownie i nie krzycz. Nagły ruch albo hałas potrafi zamienić zwierzę czujne w zwierzę spanikowane, a to najgorszy możliwy scenariusz. Zamiast tego zatrzymaj się, oceń, gdzie jest zwierzę, i zacznij powoli wycofywać się w kierunku, z którego przyszedłeś.

Jeśli jesteś w samochodzie albo masz go w zasięgu kilku kroków, wsiądź do środka. Karoseria to najlepsza dostępna bariera i eksperci wprost zalecają korzystanie z niej. Nie wysiadaj, żeby nagrać film. Nie otwieraj okna, żeby zrobić lepsze zdjęcie. To dokładnie ten moment, w którym najwięcej osób traci zdrowie.

Psa trzymaj na krótkiej smyczy i nigdy nie puszczaj go luzem tam, gdzie żyją żubry. Spuszczony pies zaszczeka, sprowokuje zwierzę i przyprowadzi je prosto do właściciela. Dzieci weź za rękę albo na ręce, a rower prowadź obok siebie, nie próbując uciec na nim po piaszczystej drodze. Żubr na krótkim dystansie rozpędza się do około sześćdziesięciu kilometrów na godzinę i żaden rowerzysta mu nie ucieknie.

Puszcza Borecka, czyli jedna z ostoi polskich żubrów

Miejsce zdarzenia nie jest przypadkowe. Puszcza Borecka leży na Mazurach, w trójkącie między Giżyckiem, Węgorzewem i Kruklankami, i należy do najważniejszych w kraju ostoi żubrów żyjących na wolności. Historia tego stada zaczęła się w 1956 roku, gdy pierwsze zwierzęta trafiły do zagrody w Wolisku. Kilka lat później, podczas remontu ogrodzenia, stado wyszło do lasu i od tamtej pory żyje tam na wolności.

Leśnicy szacują, że puszcza jest w stanie wyżywić na swoich śródleśnych łąkach mniej więcej setkę żubrów bez szkody dla lasu. Kiedy stado rośnie ponad tę liczbę, zwierzęta zaczynają szukać pożywienia dalej, wychodzą na pola i pobocza dróg. I wtedy statystycznie rośnie szansa na spotkanie takie jak wtorkowe.

Gdzie zobaczyć żubra i nie skończyć w szpitalu

Jeżeli chodzi o zdjęcie żubra z bliska, jest na to bezpieczny sposób i nie wymaga wchodzenia w las. W kilku miejscach w Polsce działają zagrody i rezerwaty pokazowe, w których zwierzęta ogląda się zza solidnego ogrodzenia, z pomostów i wież widokowych. Co ważne, część z nich znajduje się dokładnie tam, gdzie żubry żyją także na wolności.

Warto sprawdzić godziny otwarcia i cennik przed wyjazdem, bo część obiektów zmienia je sezonowo, a niektóre wprowadzają limity zwiedzających. To wciąż nieporównywalnie mniej zachodu niż tłumaczenie ratownikom, dlaczego stanęło się dwadzieścia metrów od byka w środku rui.

Najczęstsze pytania o spotkanie z żubrem

Czy żubry często atakują ludzi?

Nie. Przy populacji liczącej w Polsce grubo ponad dwa tysiące zwierząt zdarzenia z udziałem ludzi liczy się w skali roku na pojedyncze przypadki. Żubr z natury unika człowieka i najczęściej po prostu odchodzi. Problem pojawia się wtedy, gdy zwierzę uzna, że nie ma dokąd odejść, albo gdy chroni cielaka.

Jaka odległość od żubra jest bezpieczna?

Lasy Państwowe zalecają minimum sto metrów przy dużych zwierzętach, takich jak żubr czy łoś. W okresie rui, czyli w sierpniu i wrześniu, oraz wiosną, gdy krowy mają przy sobie cielęta, ten dystans warto zwiększyć. Zasada jest prosta: jeśli zwierzę zmieniło zachowanie, bo cię zauważyło, jesteś już za blisko.

Co zrobić, gdy żubr stoi na leśnej drodze?

Zatrzymaj się, nie zbliżaj i nie próbuj przecisnąć się bokiem. Poczekaj, aż zwierzę samo zejdzie z drogi, albo zawróć. Jeżeli jedziesz samochodem, zostań w środku i nie wysiadaj do zdjęć. W razie zagrożenia zdrowia dzwoń pod numer 112.

Chcesz częściej widzieć treści Godzinnik.pl w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł→

Czy żubr może dogonić człowieka?

Na krótkim dystansie bez trudu. Mimo masy dochodzącej do dziewięciuset kilogramów żubr rozpędza się do około sześćdziesięciu kilometrów na godzinę i sprawnie pokonuje przeszkody terenowe. Ucieczka biegiem nie jest strategią, na której warto polegać. Znacznie lepiej działa spokojne wycofanie się i schowanie za solidną przeszkodą.

Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez żubra?

Żubr jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą, a szkody przez niego wyrządzone rozpatruje się w trybie przewidzianym dla zwierząt chronionych, przez regionalną dyrekcję ochrony środowiska. Dotyczy to przede wszystkim strat w uprawach i mieniu. W przypadku uszczerbku na zdrowiu podstawą jest zgłoszenie zdarzenia służbom i nadleśnictwu, które prowadzi dokumentację takich przypadków.

Gdzie w Polsce jest największa szansa na spotkanie żubra?

Statystycznie w rejonie Puszczy Białowieskiej i w Bieszczadach, bo tam żyją dwa największe stada. Spore szanse dają też Puszcza Knyszyńska, Puszcza Borecka i zachodniopomorskie stada w okolicach Mirosławca i Drawska. Jeżeli zależy ci na pewnym i bezpiecznym spotkaniu, wybierz zagrodę pokazową zamiast losowego spaceru po lesie.