Ogłoszenie pierwszego w Polsce przetargu na budowę odcinka kolei dużych prędkości (KDP) oraz zapowiedź postępowań o łącznej wartości kilkudziesięciu miliardów złotych w 2026 roku oznaczają przejście projektu Port Polska z fazy planowania w kierunku realizacji. Mimo że największą rozpoznawalność ma samo lotnisko, kluczowym i najbardziej kosztownym elementem inwestycji pozostaje infrastruktura kolejowa.
– Na ten rok mamy zaplanowanych kilkadziesiąt miliardów złotych w różnych przetargach, postępowaniach przygotowawczych i budowlanych w projekcie Portu Polska. Dotyczy to samego lotniska i jego otoczenia, na które składa się cała budowa, zarówno części podziemnej, jak i przygotowanie do budowy terminalu na zewnątrz. To też przede wszystkim doprowadzenie wszelkich możliwych instalacji energetycznych, wodno-kanalizacyjnych, ale też całkowita przebudowa układu drogowego – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Piotr Rachwalski, członek zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny, realizującej projekt Port Polska.
Uruchomienie lotniska jest planowane do końca 2032 roku razem z pierwszym odcinkiem KDP łączącym Warszawę z Łodzią. Reszta połączeń kolejowych w ramach tzw. linii Y, czyli trasy do Wrocławia i Poznania, ma być gotowa trzy lata później. W grudniu 2025 roku spółka CPK złożyła w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim 19 wniosków o pozwolenia na budowę. Dotyczą one kluczowych elementów nowej infrastruktury, m.in. terminalu pasażerskiego lotniska, dworca kolejowego i autobusowego. To przejście z fazy projektowania do budowy. W tym roku ma dojść do podpisania umowy na budowę terminalu i rozpoczęcia robót.
– Najważniejsza jest kwestia pozyskania nieruchomości i rozpoczęcia prac w układzie drogowym i układzie kolejowym. To są rzeczy, które nas determinują do tego, by termin 2032 roku, który jest ambitny, ale realny, dochować. To na tych zadaniach koncentrujemy się w tej chwili – zapowiada Piotr Rachwalski.
Rozpoczęcie prac budowlanych w tym roku – jak podkreśla CPK – będzie możliwe m.in. dzięki wznowieniu w 2024 roku Programu Dobrowolnych Nabyć. Większość właścicieli nieruchomości na obszarze objętym decyzją lokalizacyjną dla lotniska zdecydowała się na dobrowolne zbycie gruntów. Program jest kontynuowany na innych obszarach, gdzie są i będą realizowane inwestycje. W ramach Kolejowego Programu Dobrowolnych Nabyć działania prowadzone są na linii kolejowej, która połączy Lotnisko z Warszawą i Łodzią.
Równolegle w obszarze kluczowych elementów infrastruktury kolejowej projekt Port Polska wchodzi w etap realizacji. Pod koniec grudnia spółka ogłosiła pierwsze postępowanie na budowę 13-kilometrowego odcinka linii nr 85 pomiędzy Kotowicami w gminie Brwinów a węzłem lotniskowym – fragmentu nowej sieci kolei dużych prędkości, w której pociągi pasażerskie poruszają się z prędkością co najmniej 250 km/h. Tego typu sieci funkcjonują w wielu krajach Europy Zachodniej czy Azji i są uznawane za kręgosłup nowoczesnego, niskoemisyjnego transportu dalekobieżnego.
– To jest pierwszy odcinek tego typu linii o wysokich parametrach w tej części Europy – podkreśla członek zarządu CPK.
Wnioski o udział wykonawcy mogą składać do 2 marca 2026 roku. Spółka zdecydowała się na tryb dialogu konkurencyjnego, który ma umożliwić wykorzystanie doświadczenia firm wykonawczych już na etapie doprecyzowania rozwiązań technicznych i organizacyjnych. Do kolejnego etapu postępowania zaproszonych zostanie kilka podmiotów, spośród których wyłoniony zostanie wykonawca pilotażowego odcinka.
– Ten rok to przede wszystkim kolejne przetargi na pierwszą linię kolei dużych prędkości, łączącą Warszawę z Łodzią przez Centralny Port Komunikacyjny. Mamy jeszcze co najmniej siedem odcinków, które chcemy ogłosić w tym roku. To koszt rzędu kilkudziesięciu miliardów złotych. Mamy budżet 77 mld zł na część kolejową do 2032 roku, co ma nam pozwolić zbudować linię do Łodzi przez port i rozpocząć dalsze prace w kierunku Poznania i Wrocławia – zapowiada Piotr Rachwalski.
Odcinek Warszawa–Łódź ma być kręgosłupem tzw. linii Y, która docelowo dotrze też do Wrocławia i Poznania. Zgodnie z analizami Pasażerskiego Modelu Transportowego może ona odpowiadać nawet za ok. 20 proc. ruchu pasażerskiego kolei dalekobieżnej w Polsce w 2035 roku, czyli co najmniej 21 mln podróżnych rocznie.
– Ta inwestycja całkowicie przebuduje sposób poruszania się po Polsce w skali międzyregionalnej. Kolej dużych prędkości diametralnie skróci czasy dojazdu i stworzy zupełnie nowe możliwości pracy, wypoczynku i życia w innych częściach kraju – ocenia ekspert. – Obecnie dojazd do Wrocławia większości pociągów to jest czas około czterech godzin i więcej, a pojedziemy w godzinę i 40 minut. To czas konkurencyjny nie tylko z autostradą czy z darmową drogą ekspresową, ale i z lotami wewnątrzkrajowymi.
Dojazd z Warszawy do nowego lotniska ma zająć mniej niż 20 minut. Między Warszawą a Łodzią podróż ma trwać około 40 minut wobec obecnych ok. 70 minut. Szczególną rolę w nowym systemie transportowym ma odegrać Łódź, która po raz pierwszy stanie się centralnym węzłem integrującym ruch kolejowy, drogowy i lotniczy, co może mieć długofalowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego tego miasta.
– Komponent kolejowy naszego projektu to jest około 2/3, a nawet prawie 3/4 zarówno nakładu pracy, jak i finansów. Choć lotnisko jest najbardziej znane, to najdroższa i najtrudniejsza jest część kolejowa – mówi Piotr Rachwalski. – Na ten rok planujemy także rozpoczęcie postępowań na budowę układu drogowego wokół lotniska, który pozwoli najpierw dowozić materiały do jego budowy, a mówimy o dziesiątkach milionów ton wszelkiego typu kruszyw, betonu i innych materiałów, a w przyszłości oczywiście posłuży do dojazdu do samego lotniska. Także dojazdu pracowników, których około kilkunastu tysięcy będzie pracowało w Porcie Polska i jego otoczeniu.
Źródło: Newseria
