Europa, choć często postrzegana jako zacofana gospodarczo, wciąż posiada przemysł zdolny do rywalizacji z USA i Chinami. Przemysł europejski, generujący 20% PKB i zatrudniający 35 milionów osób (czyli prawie tyle, ile ludzi mieszka w Polsce), stanowi fundament unijnej gospodarki. Stany Zjednoczone zatrudniają jedynie 13 milionów ludzi w przemyśle i odpowiada on za 11-12% amerykańskiego PKB.
Wartość produkcji przemysłowej Unii Europejskiej w 2023 wyniosła 2,36 bln USD (wedle klasyfikacji “International Standard Industrial Classification of All Economic Activities” ONZ sekcje 15-37), ustępując jedynie Chinom (4,66 bln USD) i USA (2,9 bln USD).
Główne sektory europejskiego przemysłu to motoryzacja, lotnictwo oraz farmaceutyka i chemia, z wiodącymi firmami takimi jak Volkswagen, Airbus i BASF. Paradoksalnie brakuje jednoznacznego kierunku, w jakim powinien podążać europejski przemysł. Kierunku i narzędzi.
Chiny i USA stosują aktywne strategie protekcjonistyczne. Clean Energy Wire wyliczył, że w samym 2023 r. chińska gospodarka zainwestowała w czysty przemysł 890 miliardów dolarów. Swoją drogą to mniej więcej tyle, ile wynosi PKB Polski. Jeśli założymy, że państwo dorzuciło tylko 10% tej kwoty, to i tak są to ogromne pieniądze. Stany Zjednoczone są bardziej transparentne. Kongres w 2022 roku uchwaliły Inflation Reduction Act, przeznaczając 700 miliardów dolarów na zielony przemysł. Nie ma co czarować, żyjemy w erze protekcjonizmu.
Aby Europa mogła skutecznie konkurować, musi skopiować rozwiązania swoich konkurentów.
„Zasadniczo europejska polityka klimatyczna powinna łączyć cele dekarbonizacji ze zwiększaniem konkurencyjności europejskich producentów” – mówił podczas konferencji Energy Security in Central and Eastern Europe dyrektor Fundacji Polska z Natury Krzysztof Perycz-Szczepański. „Jednak europejska gospodarka, która pozostała w tyle ze względu na lata niewystarczającego skupienia się na rozwoju ważnych zielonych technologii oraz na wydobyciu i przetwarzaniu kluczowych surowców, potrzebuje silnego impulsu naprzód. Nadszedł czas, aby Europa odzyskała swoją pozycję i zagwarantowała dostatnie oraz bezpieczne miejsce do życia dla przyszłych pokoleń” – dodał.
Instytut Zielonej Gospodarki oraz Cambridge Econometrics przy wsparciu Fundacji Polska z Natury zaproponowały fundusz mający być europejskim IRA. Poziom skomplikowania jest nieco większy, jako że mowa o 27 państwach z różnymi gospodarkami, przemysłami, energetyką czy transportem oraz poziomem rozwoju. Europejski Fundusz Konkurencyjności ma wpompować w unijny zielony przemysł 237 miliardów euro do 2034 r. Dystrybucja krajowa opiera się na liczbie ludności, PKB per capita, stopie bezrobocia, zatrudnieniu w przemyśle, wydatkach na badania i rozwój oraz udziale czystej energii w miksie. Dystrybucja sektorowa uwzględnia aktualny stan zdolności produkcyjnych i wspiera kluczowe gałęzie przemysłu wytwórczego (tj. fotowoltaiki, turbiny wiatrowe, baterie, pojazdy elektryczne).
„Skala wyzwania, jakim jest transformacja europejskiego przemysłu i przywrócenie mu konkurencyjności, wymaga nadzwyczajnych środków. Mario Draghi mówi o egzystencjalnym zagrożeniu dla Europy. Jeśli istnieje zagrożenie egzystencjalne, to wydaje się oczywiste, że powinniśmy wprowadzić mechanizmy odpowiadające skali wyzwania, przed którym stoimy” – podkreślił Marcin Korolec, prezes IZG podczas organizowanej w listopadzie przez Fundację Polska z Natury i Klub Jagielloński konferencji.
Europa i Polska nie są na straconej pozycji. Unijna gospodarka i przemysł nie odbiegają wiele od amerykańskich i chińskich. PKB USA w 2023 wyniosło 27,7 mld USD, Chin – 17,7 mld, a UE – 17,1 mld. Nic nie jest stracone. Piłka jest wciąż w grze.
Konferencja Energy Security in CEE to wydarzenie poświęcone bezpieczeństwu energetycznemu organizowane przez Fundację Polska z Natury i Klub Jagielloński. Jej celem jest integracja konserwatywnego, regionalnego środowiska eksperckiego, decydentów oraz mediów branżowych skupionych wokół tematu transformacji energetycznej oraz bezpieczeństwa.
Fundacja Polska z Natury pomaga dbać o przyrodę, klimat i środowisko. Stawia na współpracę i rozwiązania, które odpowiadają na lokalne potrzeby. Wierzy, że dbanie o naturę to dbanie o ludzi – ich zdrowie, bezpieczeństwo i lepsze życie. Wspiera projekty oddolne, które wzmacniają głos mieszkańców małych miast i wsi.
Źródło informacji: Fundacja Polska z Natury
Źródło: PAP MediaRoom
