Na rynku Unii Europejskiej rośnie udział urządzeń dużego AGD produkowanych w krajach trzecich. Stanowią one już około 44 proc. wszystkich sprzętów dostępnych na półkach w krajach członkowskich. Przedstawiciele europejskiej branży ostrzegają przed groźbą utraty konkurencyjności i apelują do instytucji UE o stworzenie planu dla przemysłu AGD. Chcą m.in. niższych cen energii, spójnych przepisów czy zachęt do inwestycji w robotyzację.
Jak wynika z „Raportu rynku AGD 2025/2026” przygotowanego przez Związek Pracodawców AGD – APPLiA Polska, 39 proc. unijnej produkcji AGD w Unii Europejskiej pochodzi z Polski. W kategoriach takich jaki zmywarki, pralki czy suszarki krajowe zakłady mają ponad 50-proc. udział. Polska zwiększa swój udział pomimo spadku produkcji krajowej, ale wynika to z malejącej produkcji w całej Unii.
– Polska jest głównym producentem sprzętu AGD w Unii Europejskiej. Bardzo nas to cieszy, ale to nie znaczy, że nie mamy problemów. Udziały polskiej produkcji i sprzedaży na rynek europejski maleją. Wprawdzie nieznacznie, bo bronimy się w dość efektywny sposób, ale są takie czynniki międzynarodowe, które utrudniają nam pracę – mówi agencji Newseria Wojciech Konecki, prezes Związku Pracodawców AGD – APPLiA Polska.
W całej Unii Europejskiej branża AGD zatrudnia 1 mln osób i generuje 44 mld euro przychodu w europejskich łańcuchach dostaw. Tylko w Polsce w 2025 roku pracowało w niej pośrednio lub bezpośrednio 100 tys. osób. Zamknięcie kilku fabryk spowodowało jednak wyraźny spadek liczby zatrudnionych.
– Branża AGD jest dość istotna dla gospodarki. W porównaniu do naszych siostrzanych branż wyprzedza nas tylko branża meblarska. Jesteśmy więksi niż wszystkie inne, może za wyjątkiem produkcji części samochodowych. Mamy 30 fabryk – podkreśla Wojciech Konecki.
W 2025 roku wartość sprzedana produkcji w sektorze AGD wyniosła 25,5 mld zł. To o 5 proc. mniej rok do roku. Dla porównania branża meblowa wygenerowała 49 mld zł, okienna – 23 mld zł, a telewizorów – 17 mld zł.
– Bardzo nas boli to, że tylko w zeszłym roku zostało zamkniętych pięć fabryk w naszej branży. Mówię też o koleżankach i kolegach z innych branż, więc to jest dość niepokojący sygnał. Pewne działania muszą nastąpić natychmiast, bo za parę lat może już nas po prostu nie być. Chociaż jako AGD przeszliśmy różne koleje losu i potrafimy się bronić, a nawet atakować – dodaje ekspert.
Raport APPLiA wskazuje na poważne wyzwanie, jakim jest konkurencja producentów spoza Unii Europejskiej. W 2024 roku produkcja UE zaspokajała 56 proc. całej sprzedaży unijnej dużego AGD, podczas gdy rok wcześniej było to 59 proc. W niektórych kategoriach sprzętów udział produkcji unijnej stanowi już mniej niż połowę. W ujęciu ilościowym największym dostawcą dużego AGD do UE są Chiny (43 proc. w 2025 roku). Import z tego kraju (w sztukach) jest o 90 proc. wyższy niż przed pandemią.
– Na pewno musimy dbać o łańcuchy dostaw i podaż siły roboczej. Musimy apelować o lepszą legislację na poziomie Unii Europejskiej, ale także w polskim parlamencie. Wiadomo, że do produkcji potrzebny jest kapitał, praca, ale też technologie. My jako Polska pod względem robotyzacji i cyfryzacji nie jesteśmy pionierem i potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy go również w kontekście konkurencyjności naszej produkcji w porównaniu do importowanych wyrobów. Chodzi nam o zapewnienie równych szans – zaznacza prezes Związku Pracodawców AGD – APPLiA Polska.
Z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Wsparcie procesu robotyzacji w Polsce. Rekomendacje” z maja 2025 roku wynika, że w unijnym sektorze przetwórstwa przemysłowego w 2023 roku zainstalowanych było 55 888 robotów przemysłowych, w Polsce – 2203. Daje to 61 robotów przypadających na 10 tys. zatrudnionych w naszym sektorze przetwórstwa przemysłowego.
– Przemysł AGD nie jest wyspą. Wiadomo, że jesteśmy w całym spektrum branż przemysłów konsumenckich, które mają podobne problemy. Szczególnie w Polsce energia używana do produkcji jest jedną z najdroższych, o ile nie najdroższą na rynku europejskim. Bez pomocy w tej kwestii prawdopodobnie nie utrzymamy naszej pozycji – uważa Wojciech Konecki. – Są takie regulacje, które nas bardzo mocno dotykają, chociażby CBAM czy regulacje dotyczące stali, gdzie zmniejszane są kontyngenty i podwyższane jest cło. To pomaga producentom stali w Europie, ale nie pomaga jej odbiorcom, bo ona jest w dużej mierze importowana. Tak że jest szereg czynników makroekonomicznych, które w dłuższym okresie wpływają na konkurencyjność naszej branży.
CBAM to mechanizm wyrównywania cen na granicach w zakresie emisji dwutlenku węgla. Dotyczy surowców i półproduktów, których produkcja w krajach spoza UE powoduje najsilniejsze emisje gazów cieplarnianych do atmosfery, w tym stali, cementu, aluminium, a nawet energii elektrycznej. CBAM obowiązuje w pełni od 1 stycznia 2026 roku importerów unijnych, którzy w określonych przypadkach będą musieli nabywać certyfikaty od organów krajowych.
– Większość surowców potrzebnych do naszej produkcji jest obłożona tym cłem środowiskowym, ekologicznym, a już gotowe produkty, które wjeżdżają na rynek europejski, nie są. Chodzi nam o zapewnienie równych szans dla producentów europejskich i zagranicznych – zaznacza ekspert. – Tuning regulacji jest bardzo potrzebny szczególnie tam, gdzie mówimy o konkurencyjności i podstawach naszej działalności.
W lutym br. Związek Pracodawców AGD – APPLiA Polska zaapelował o przygotowanie unijnego planu działania dla branży AGD. Trzy filary, które według autorów raportu powinny zostać w nim zawarte, to zapewnienie konkurencyjnych warunków produkcji (przystępna cenowo energia, zapewnienie równych szans i stałego dostępu do surowców), zwiększenie przewidywalności i spójności unijnego prawa, wspieranie innowacji oraz inwestycje w cyfryzację, sztuczną inteligencję, zrównoważone projektowanie oraz kompetencje, aby utrzymać produkcję oraz wysokiej jakości miejsca pracy w Unii Europejskiej.
Zrównoważone projektowanie i inne elementy związane ze zmniejszaniem wpływu na środowisko to w ostatnich latach istotny element działalności branży. Tego obszaru dotyczy szereg unijnych przepisów.
– Zarówno Unia Europejska, Komisja Europejska, jak i polscy prawodawcy starają się, aby sprzęt był coraz przyjaźniejszy dla użytkowników. Stworzone zostały odpowiednie bazy danych, w których konsumenci mogą sprawdzić poszczególne wyroby. Wprowadzono tak zwane prawo do naprawy. Będzie ona jeszcze bardziej ułatwiona, ponieważ ekoprojektowanie poszczególnych produktów będzie na wyższym szczeblu – wyjaśnia Wojciech Konecki.
Dla producentów oznacza to obowiązek udostępniania dokumentacji technicznej serwisom i zapewnianie dostępności części zamiennych nawet do 10 lat po zakończeniu produkcji danego modelu.
Wprowadzony zostanie również cyfrowy paszport produktu, który będzie zawierał istotne informacje wspierające zrównoważony rozwój produktów, promujące ich obieg zamknięty i wzmacniające zgodność z przepisami prawa. Nie zostały one jeszcze sprecyzowane przez Komisję Europejską, jednak w grę mogą wchodzić: parametry techniczne produktu, materiały i ich pochodzenie, działania naprawcze, możliwości recyklingu czy też wpływ na środowisko w cyklu życia.
– Chodzi o to, żeby uszczelnić rynek, walczyć z szarą strefą i produktami, które są nielegalnie wprowadzane do Polski, ale też żeby ułatwić konsumentom możliwość wyboru pomiędzy poszczególnymi graczami, markami i produktami. W paszporcie produktu zobaczymy wszystkie dane, które nie zawsze widzimy w porównywarkach cenowych. Nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy, że niektórzy konsumenci chcą dużo więcej wiedzieć o produkcie czy producencie, o jego strategii rozwoju i dlatego szukają nowych źródeł wiedzy. Ten kierunek zmian w Unii Europejskiej popieramy – mówi prezes Związku Pracodawców AGD – APPLiA Polska.
Źródło: Newseria
