W Polsce stale się rozwija rynek start-upów, które łączą działalność biznesową z rozwiązywaniem problemów społecznych i środowiskowych. Ich twórcy mierzą się jednak z wyzwaniem przekonania inwestorów, że pozytywny wpływ może iść w parze z zyskiem. PARP rozwija programy akceleracyjne dla tego sektora i uruchamia konkurs Business Impact dla technologicznych rozwiązań, które już z sukcesem działają na rynku.
Wsparcie rozwoju start-upów impaktowych miał na celu tegoroczny nabór w konkursie Startup Booster Poland – Tech Impact, skierowanym do operatorów programów akceleracyjnych. Jego celem jest realizacja profesjonalnych programów akceleracji dla start-upów pozytywnego wpływu pracujących nad rozwiązaniami impaktowymi, powiązanymi z celami zrównoważonego rozwoju Agendy 2030 ONZ (SDG). W ramach wspieranych projektów akceleratory będą realizować również działania polegające na propagowaniu wiedzy na temat najnowszych trendów technologicznych w zakresie rozwiązań impaktowych wśród inwestorów. Budżet programu opiewa na 40 mln zł, a jego realizacja jest finansowana z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). W tegorocznym naborze, trwającym do połowy lipca, złożono 20 wniosków na łączną kwotę dofinansowania wynoszącą ponad 376 mln zł.
– Próbujemy udowodnić, że biznesy impaktowe mogą być opłacalne. Wydaje się, że finansowanie powinno być takie samo dla wszystkich start-upów. Niemniej jednak musimy zwrócić uwagę na to, że start-upy impaktowe w zależności od tego, na jakie wyzwania odpowiadają, mogą mieć inne modele biznesowe. Dlatego też ważne jest, aby przede wszystkim przemyślały swój model biznesowy, a potem starały się o finansowanie u funduszu venture capital, który faktycznie rozumie taki schemat – wskazuje w rozmowie z agencją Newseria Izabela Banaś, zastępczyni dyrektora Centrum Analiz i Strategii w PARP.
Jak podkreślił PARP, ogłaszając nabór, z danych ONZ wynika, że innowacje technologiczne mają potencjał, by wspomóc osiągnięcie 70 proc. ze 169 zadań określonych w SDG. Jednocześnie w latach 2022–2024 luka w finansowaniu celów zrównoważonego rozwoju przekraczała 4 bln dol. rocznie.
– Start-upy impaktowe potrzebują takiego samego wsparcia finansowego i gwarancji, jak również prawdopodobnie bardzo podobnych kwot jak pozostałe start-upy. Natomiast odróżnia je to, przynajmniej jeszcze do niedawna tak było, że musiały znaleźć nieco inne argumenty dla inwestorów, jeżeli chciały uzyskać ich wsparcie i zaufanie. Inwestorzy, którzy decydują się wspierać tego typu podmioty, mają swoje wskaźniki biznesowe, w tym impaktowe, które są często trudne do wyliczenia. Ponadto stopa zwrotu z inwestycji w tego typu przedsiębiorstwach czasami jest odłożona w czasie – wyjaśnia Maja Wasilewska, koordynatorka projektów w Centrum Analiz i Strategii PARP. – Jednym słowem, nakłady są duże, ryzyko większe, zwrot z inwestycji w dłuższym czasie, więc inwestorzy do pewnego czasu podchodzili dużo ostrożniej do tego typu przedsiębiorstw. To, czego potrzebują, to nie inny model finansowania, tylko większe zrozumienie ze strony inwestorów, dlaczego taki biznes może przynieść korzyść biznesową trochę później.
W Bazie Startupów Pozytywnego Wpływu prowadzonej w ramach Kozminski Business Hub znajdują się informacje o ponad 700 innowacyjnych podmiotach impaktowych na polskim rynku. Organizacja co roku wyróżnia najciekawsze z nich – w ramach ośmiu edycji Listy Startupów Pozytywnego Wpływu wyróżniła ponad 170 tego typu organizacji, z czego 21 pojawiło się na rynku w ostatnim roku. Jak wskazuje raport „Startupy pozytywnego wpływu. Ekosystem zmiany”, organizacje umieszczone na liście proponują takie produkty i usługi, które mają – potencjalnie lub realnie – pozytywny wpływ na środowisko i społeczeństwo, przyczyniając się do rozwiązywania najważniejszych wyzwań społecznych, środowiskowych i klimatycznych. Są to więc podmioty pracujące nad innowacjami łączącymi dwa światy – zysku i dobra wspólnego.
– Start-upy impaktowe nie działają w próżni. Działają w otoczeniu społecznym, gospodarczym, środowiskowym i one odpowiadają na te potrzeby. Często jest to uwarunkowane bardzo aktualną sytuacją. Tak jak podczas pandemii powstało bardzo dużo start-upów z obszaru medtech, tak w trakcie wojny było większe zainteresowanie wszelkimi technologiami podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwem, obronnością i wszystkim, co w tej chwili jest bolączką społeczną – wyjaśnia Maja Wasilewska.
– Bardzo trudno jest odpowiedzieć, które wyzwanie społeczne jest najbardziej aktualne. One są nieporównywalne. Jeżeli mówimy o wyzwaniu dotyczącym dobrej edukacji, to trudno mówić, że ono jest mniej ważne od tego dotyczącego zdrowia publicznego, równości czy zmian klimatycznych. One wszystkie muszą się rozwijać komplementarnie, ponieważ odpowiadają na różne nasze potrzeby – podkreśla Izabela Banaś.
Zobacz również:
BIZNES · 21.09.2026Sam pomysł to za mało. Inwestorzy szukają technologii z jasną wizją komercjalizacjiStart-upy impaktowe mogą korzystać ze wsparcia różnych programów PARP, które nie są projektowane specjalnie dla nich, m.in. Startup Booster Poland – DeepTech Goes Dual, który wspiera akcelerację start-upów deep tech skupiających się na rozwoju przełomowych technologii z potencjałem transformacyjnym, w tym zwłaszcza z zakresu dual-use, czy Startup Booster Poland – Scale Up Green, którego celem jest wsparcie rozwiązań umożliwiających zmianę modeli biznesowych w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym.
PARP zamierza pokazać, że technologia może jednocześnie odpowiadać na ważne problemy społeczne lub środowiskowe i być dobrym biznesem. W tym celu uruchamia konkurs Business Impact, w którym chce nagrodzić najlepsze technologiczne rozwiązania impaktowe z potencjałem do rozwoju lub skalowania zarówno w kraju, jak i za granicą. PARP szuka rozwiązań, które już funkcjonują na rynku, przynoszą przedsiębiorcom przychody i jednocześnie wywierają pozytywny wpływ w jednej z pięciu kategorii. To klimat i środowisko, a więc rozwiązania ograniczające negatywny wpływ gospodarki na środowisko i wspierające efektywne wykorzystanie zasobów; zdrowie i dobrostan, czyli technologie wspierające np. diagnostykę i profilaktykę; edukacja i rozwój kompetencji, czyli rozwiązania z obszaru edtech, reskilling i upskilling; integracja społeczna i równość, czyli technologie zwiększające dostępność czy wspierające osoby z niepełnosprawnościami; oraz odpowiedzialna żywność i rolnictwo, czyli rozwiązania z obszaru agrotech i foodtech.
– Mam nadzieję, że można jednocześnie budować dochodową firmę i rozwiązywać problemy społeczne. One zwykle dotyczą bardzo dużej liczby osób. W naszym przypadku to jest ponad 2 mln dzieci w Polsce – zaznacza Agnieszka Zielonka, współzałożycielka Banto. – Czy konsumenci i inwestorzy są w stanie płacić więcej za rozwiązanie impaktowe? To pokaże czas. Mam nadzieję, że nie tylko nam zależy na tym, żeby coś zmienić społecznie, że znajdą się osoby, które podzielają naszą misję, chcą udzielić wsparcia i jednocześnie na tym zarobić.
Banto tworzy zespół rodziców, psychologów dziecięcych oraz ekspertów technologicznych. Pracuje nad aplikacją, która w świecie cyfrowym pokazuje dzieciom w wieku od 8 do 13 lat, jak budować zdrowe relacje.
– We wrześniu będziemy przeprowadzać pilotaż, w którym będzie ok. 200 osób z 10 klas. W jego ramach planujemy zrobić pierwszą wstępną ankietę, która na początku bada, jak wygląda ten problem, zanim wprowadzimy naszą aplikację. Do tych samych osób chcemy wrócić po pół roku i zadać im dokładnie te same pytania, sprawdzając, czy coś się zmieniło – tłumaczy Agnieszka Zielonka.
Materiał powstał podczas PARP Future Camp 2026, wydarzenia współfinasowanego w ramach programów Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) oraz Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS).
Źródło: Newseria
