88 proc. Polaków nie ma zaległości w regulowaniu zobowiązań, ale dla wielu utrzymanie domowego budżetu w równowadze wymaga ograniczania wydatków i rezygnacji z przyjemności – wskazuje raport firmy KRUK „Indeksy Finansowe 2026”. Wynika z niego również, że Polacy coraz ostrożniej oceniają swoją sytuację finansową i rzadziej spodziewają się jej poprawy. Dzień bez Długów, obchodzony 17 listopada, ma łamać społeczne tabu dotyczące rozmów o zadłużeniu, a w tym roku dodatkowo zwrócić uwagę na codzienny wysiłek osób, które mimo trudności finansowych terminowo regulują swoje zobowiązania.
– W tegorocznym Dniu bez Długów chcielibyśmy zwrócić uwagę na 88 proc. badanych Polaków, którzy odpowiedzieli nam w „Indeksach Finansowych”, że nie mają zadłużenia. Są to osoby, które regularnie weryfikują swoje domowe budżety, ale nie jest powiedziane, że z łatwością przychodzi im zarządzanie nimi – mówi agencji Newseria Agnieszka Salach, rzeczniczka prasowa KRUK SA.
Raport „Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach” z badania przeprowadzonego wśród 1022 dorosłych Polaków w maju br. przez SW Research na zlecenie KRUK-a, wskazuje, że 96 proc. respondentów deklaruje kierowanie się określonymi zasadami zarządzania pieniędzmi. Niemal połowa rezygnuje z dodatkowych wydatków, aby w pierwszej kolejności opłacić rachunki, raty i czynsz. Z kolei 71,7 proc. badanych przynajmniej czasami ogranicza przyjemności z powodów finansowych, a 34,3 proc. robi to często. W ciągu ostatnich 12 miesięcy 21,7 proc. respondentów miało trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań. Wśród nich 67,6 proc. uznało te problemy za przejściowe, a 15,4 proc. za poważne.
– Jak pokazał nam raport „Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach” ponad 50 proc. Polaków chciałoby być docenianych za to, że spełnia swoje zobowiązania, nie tylko finansowe. To pokazuje, że liczą się dla nich zasady, budowanie ogólnej, społecznej odpowiedzialności i zaufania – ocenia Agnieszka Salach.
Zadłużenie wciąż powodem do wstydu
„Indeksy Finansowe” są przygotowywane cyklicznie od 2022 roku na podstawie badań zlecanych przez KRUK-a na panelu Ariadna. Z nowego badania, przeprowadzonego w sierpniu br. na grupie 1094 Polaków, wynika, że zdaniem 38 proc. ankietowanych długi to powód do wstydu, wobec 40 proc. rok wcześniej. Jednocześnie 66 proc. badanych zgadza się ze stwierdzeniem, że problemy ze spłatą zobowiązań mogą się przytrafić każdemu, a 81 proc. uważa, że każdy powinien spłacać swoje długi.
– Dzień bez Długów to inicjatywa, którą jako KRUK SA zapoczątkowaliśmy w 2009 roku. Ma ona zachęcić przede wszystkim do otwartej rozmowy na temat finansów. Ma również łamać tabu dotyczące zadłużenia, bo z naszych „Indeksów Finansowych” rok do roku, niezmiennie od 2022 roku, wynika, że kwestia ta wciąż wzbudza poczucie wstydu – podkreśla Agnieszka Salach. – Chcemy też zwrócić uwagę na to, że każdy z nas jest „cichym bohaterem”, który wykonuje ciężką pracę, aby opłacić swoje zobowiązania. Dla wielu osób być może jest to czymś naturalnym, nie zwracają na to uwagi, że rezygnują z różnego rodzaju przyjemności właśnie po to, żeby spiął się ich budżet domowy.
Coraz mniej optymizmu w ocenie finansów
Tegoroczne „Indeksy Finansowe” wskazują także, że 54 proc. respondentów ocenia swoją sytuację finansową jako średnią, 32 proc. jako dobrą, a 14 proc. jako złą. Mniej optymistycznie patrzą jednak w przyszłość. Odsetek osób oczekujących poprawy spadł z 20 do 14 proc., natomiast odsetek osób przewidujących pogorszenie wzrósł z 20 do 26 proc. Większość respondentów (60 proc.) nie spodziewa się zmian w swoich domowych budżetach.
Zobacz również:
BIZNES · 16.11.2026Kryzys może być dla firmy szansą na zmiany. Pochopne reakcje mogą jednak przynieść więcej szkody niż pożytku– Jeżeli chodzi o ocenę kondycji finansowej budżetów domowych, to „Indeksy Finansowe” w tym roku pokazały nam pewną stabilizację. Polacy bardzo ostrożnie podchodzą do oceny swojej kondycji finansowej, co może wynikać z wciąż rosnących kosztów życia – podkreśla rzeczniczka prasowa KRUK SA. – Mamy oczywiście poduszki finansowe, ale nie są one znacznych rozmiarów. Największy odsetek Polaków odpowiada, że w momencie utraty źródła dochodu byliby w stanie ze swoich oszczędności utrzymać się przez około trzy miesiące. Tak odpowiedziało ok. 27 proc. respondentów.
Według deklaracji ankietowanych w przypadku nagłej utraty źródła dochodu 15 proc. badanych byłoby w stanie się utrzymać bez pomocy bliskich i zaciągania pożyczek lub kredytów przez około tydzień, a 16 proc. przez około miesiąc. Kolejne 16 proc. deklaruje, że pieniędzy wystarczyłoby im na około sześć miesięcy, a tyle samo – na ponad rok. W porównaniu z 2025 rokiem odsetek osób deklarujących możliwość utrzymania się przez ponad 12 miesięcy spadł o 3 pkt proc.
Wśród osób z zaległościami finansowymi zmniejszył się natomiast odsetek tych, którym oszczędności wystarczyłyby na maksymalnie tydzień – z 46 proc. w 2025 roku do 27 proc. w 2026 roku. Większy odsetek tej grupy ankietowanych byłby w stanie się utrzymać ze swoich oszczędności przez dłuższy czas, co może oznaczać, że sytuacja zadłużonych ankietowanych poprawiła się w ciągu ostatnich miesięcy.
Polacy krytyczni wobec swojej wiedzy finansowej
49 proc. respondentów zadeklarowało, że nawyki finansowe rodziców i bliskich wpłynęły na ich własne decyzje finansowe, wobec 53 proc. rok wcześniej. Jednocześnie 47 proc. badanych uważa, że każdy powinien samodzielnie zadbać o rozwój swojej wiedzy finansowej. Taki sam odsetek wskazuje na odpowiedzialność szkół średnich, a 38 proc. – rodziny.
– Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym dysponują już swoją gotówką, więc jest to też pretekst do tego, żeby zacząć z nimi rozmawiać otwarcie na temat pieniędzy. Być może tutaj musi nastąpić zmiana pokoleniowa, dzięki której Jaś, który w tym momencie jest w przedszkolu, jako dorosły Jan będzie otwarcie rozmawiał o finansach – mówi rzeczniczka KRUK SA.
W tegorocznych „Indeksach Finansowych” 27 proc. respondentów wysoko ocenia swoją wiedzę i umiejętności zarządzania domowymi finansami, wobec 29 proc. rok wcześniej i 35 proc. w 2022 roku. Jednocześnie odsetek osób oceniających swoje kompetencje jako niskie wzrósł w ciągu roku z 13 do 17 proc. Choć badani coraz krytyczniej oceniają swoje umiejętności, tylko 26 proc. deklaruje potrzebę poszerzenia wiedzy finansowej, o 11 pkt proc. mniej niż w 2025 roku.
– Polacy potrafią powiedzieć, co to są przychody i wydatki, w jaki sposób mogą oszczędzać. Natomiast jeżeli chodzi o bardziej skomplikowane kwestie – czyli między innymi jak obliczyć całościowy koszt kredytu, który chcemy zaciągnąć, czy ile odsetek będziemy musieli zapłacić, kiedy spóźnimy się z płatnościami, co wiemy o różnych instrumentach finansowych związanych z inwestycjami, między innymi w obligacje, akcje, fundusze inwestycyjne – to tutaj gorzej sobie radzimy – podkreśla Agnieszka Salach.
Dwie trzecie respondentów deklaruje, że rozumie pojęcia dochodów i wydatków, a 53 proc. deklaruje, że potrafi zaplanować miesięczny budżet domowy. Znacznie mniej osób deklaruje umiejętność obliczenia całkowitego kosztu kredytu (19 proc.) oraz oceny wpływu inflacji na oszczędności (27 proc.). Tylko 8 proc. badanych potrafi, według własnej oceny, zarządzać portfelem inwestycyjnym. Jednocześnie 13 proc. respondentów nie przypisuje sobie żadnej z badanych umiejętności finansowych, wobec 9 proc. rok wcześniej.
Źródło: Newseria









