środa, 11 listopada, 2026
Godzinnik.pl Biznes Zakochaniu towarzyszą duże zmiany w zachowaniu i emocjach. Australijscy naukowcy zbadali, które...

Zakochaniu towarzyszą duże zmiany w zachowaniu i emocjach. Australijscy naukowcy zbadali, które obszary mózgu za to odpowiadają

Data publikacji:

Klucz do zrozumienia, co motywuje osoby zakochane do zaangażowania się w walkę o uwagę obiektu westchnień, znajduje się w dolnej części mózgu – dowiedli australijscy naukowcy. Wzmożone pobudzenie zlokalizowanego tam systemu aktywności behawioralnej sprawia, że ukochana osoba znajduje się w centrum naszego zainteresowania, dążymy do jak najczęstszego kontaktu z nią i dla niej jesteśmy też gotowi do zmiany swoich zachowań. Odkrycie może mieć znaczenie w badaniach nad ewolucją miłości romantycznej. Naukowcy wciąż nie mogą zidentyfikować, jaka jest jej geneza, choć wiadomo, że człowiek był do niej zdolny już w momencie pojawienia się na Ziemi jako gatunek.

– Jest wiele rodzajów miłości i każdy z nich wpływa na nas w nieco inny sposób. Zajmuję się zagadnieniem miłości romantycznej, czyli stanu, w którym jesteśmy na początku związku uczuciowego, kiedy tracimy głowę i uważamy ukochaną osobę za najważniejszą na świecie. Miłość romantyczna zmienia nas, sprawiając, że obiekt naszej miłości staje się centrum naszego świata. W części mózgu zachodzą duże zmiany, co oznacza, że wszelkie informacje związane z tą osobą są traktowane całkowicie odmiennie – mówi agencji Newseria Innowacje Adam Bode, doktorant antropologii biologicznej z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego, jeden z autorów badania.

Badania nad biologicznymi mechanizmami, które przyczyniają się do miłości romantycznej, stanowią słabo rozwiniętą gałąź nauki. Artykuł opublikowany w styczniu w „Behavioral Sciences” rzuca światło na to, jaką rolę w miłości romantycznej odgrywa behawioralny system aktywacji w ludzkim mózgu (BAS). Ogólnie mówiąc, BAS to mechanizm biologiczny wrażliwy na sygnały nagrody, braku kary i ucieczki od kary. Przyjmuje bodźce, które służą za wskazówki do zachowania ukierunkowanego na cel, i aktywuje zachowania pomagające ten cel osiągnąć. Większa wrażliwość BAS może skutkować większym zaangażowaniem się w podejmowanie wysiłków ukierunkowanych na cel.

– Behawioralny system aktywacji jest umiejscowiony w dolnej części mózgu i kieruje naszym zachowaniem. Niektórzy naukowcy wskazują na podobieństwa między miłością romantyczną a chorobą psychiczną, w szczególności uzależnieniem i hipomanią. Wiadomo, że behawioralny system aktywacji ma udział w hipomanii, więc pomyśleliśmy, że może on również odgrywać rolę w przypadku miłości romantycznej, a wyniki naszych badań to potwierdzają – mówi ekspert.

Badanie przeprowadzili naukowcy z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego, Uniwersytetu Południowej Australii i Uniwersytetu w Canberze. Wzięło w nim udział 1556 młodych dorosłych osób, które uważały, że są zakochane. Składało się ono z części ankietowej i analizy statystycznej, która pozwoliła zmierzyć, jaki jest związek BAS z intensywnością miłości romantycznej. Badania pokazały, że osoby doświadczające miłości romantycznej wykazują szereg funkcji poznawczych, emocji i zachowań, które sugerują wzmożoną aktywność BAS. Zmienia się postrzeganie ukochanej osoby, która nabiera dla nich szczególnego znaczenia.

Osoby zakochane podejmują więc szereg wysiłków, aby osiągnąć cel: angażują się w zaloty i są skłonne do zmiany codziennych priorytetów i przyzwyczajeń (np. ubioru, nawyków, wartości). Gdy już są blisko ukochanej osoby, w odpowiedzi na „sukces” wykazują brak sytości. Stąd bierze się chęć spędzania coraz większej ilości czasu z drugą osobą czy pokusa kontroli, która przejawia się np. w monitorowaniu aktywności partnera w mediach społecznościowych.

Osoby doświadczające miłości romantycznej doświadczają długotrwałego afektu, pewności siebie i zwiększonej energii przez dłuższy czas, na co wskazują objawy hipomanii występujące u nastolatków.

– Wykazaliśmy, że osoby, u których występuje wysoki stopień wrażliwości behawioralnego systemu aktywacji w stosunku do ukochanej osoby, uzyskują również wysokie wskaźniki intensywności miłości romantycznej, co wskazuje na pewien udział BAS w miłości romantycznej – mówi Adam Bode.

Za miłość romantyczną naukowcy uznali stan, w którym jesteśmy na początku związku uczuciowego i dążymy do stworzenia długotrwałej bliskiej relacji z konkretną osobą. Ze względu na tak sformułowaną definicję do statystycznej części badania włączyli tych uczestników, którzy doświadczali zakochania przez 23 miesiące lub krócej.

- Reklama -

­– Wiemy, że informacje o ukochanej osobie mają szczególne znaczenie. Gdy mówimy o tej osobie, dużą aktywność wykazuje część mózgu określana jako pole brzuszne nakrywki, skąd rozchodzą się sygnały do pozostałych części mózgu, aby te informacje traktować w szczególny sposób. Miłość romantyczna wiąże się z wieloma neuroprzekaźnikami i hormonami, chociaż szczegóły dotyczące ich udziału nie zostały jeszcze poznane – wyjaśnia naukowiec z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego. – Przez większość czasu, kiedy jesteśmy zakochani, miłość romantyczna pełni cztery funkcje – decyduje o wyborze naszego partnera lub partnerki, skłania nas do starań o niego lub o nią, abyśmy mogli nawiązać relację, odpowiada za częste kontakty seksualne z partnerem lub partnerką w czasie trwania związku i sprawia, że tworzymy długoterminowe związki.

Badania australijskiego zespołu mogą pomóc nie tylko w zrozumieniu mechanizmów, ale i historii ewolucji romantycznej miłości. Wciąż niewiele konkretów o niej wiadomo. Zakłada się, że pojawiła się ona od ok. 8–6 mln lat temu do ok. 200 tys. lat temu.

– Ponieważ miłość romantyczna nie występuje u najbliższych nam żyjących naczelnych, szympansów i bonobo, prawdopodobnie pojawiła się po tym, gdy nasze linie ewolucyjne oddzieliły się od siebie. Jest to jednak uczucie występujące u wszystkich ludzi, więc wiadomo, że pojawiło się ono prawdopodobnie przed pojawieniem się pierwszego człowieka. Jedną z teorii, jaką sformułowałem, jest to, że miłość romantyczna wyewoluowała z więzi między matką a niemowlęciem, uległa replikacji i przyjęła nową funkcję – mówi Adam Bode.

Kolejne badania, w których wezmą udział także naukowcy z innych krajów, w tym z Polski, będą poświęcone m.in. wpływowi antydepresantów na odczuwanie miłości romantycznej.

Źródło: Newseria

NAJNOWSZE INFORMACJE

Banki mocniej wchodzą w finansowanie innowacji w Polsce. Pół miliarda złotych na rozwój polskiej przedsiębiorczości

500 mln zł – tyle łącznie przeznaczą Erste Bank Polska (wraz z Grupą Erste), Bank Pekao S.A. i PKO Bank Polski na Innovate Poland. Tym samym wartość kapitału zgromadzonego w programie wzrośnie do prawie 3 mld zł, a w skali całego programu do 4,5 mld zł.

Dystans edukacyjny między miastem a wsią rośnie. Technologie i sztuczna inteligencja mogą wyrównać szanse

Polski system edukacji coraz bardziej różnicuje szanse uczniów. Na nierówności wpływają m.in. zasobność portfela rodziców, dostęp do korepetycji, kapitał kulturowy rodziny, a także miejsce zamieszkania.

Blisko pół tysiąca polskich firm ma kontrakty przy budowie pierwszej elektrowni jądrowej. Barierą wejścia są m.in. wyśrubowane normy bezpieczeństwa

Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), odpowiedzialna za przygotowanie i budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo na Pomorzu, zawarła już blisko 500 kontraktów z krajowymi firmami o szacowanej łącznej wartości 1,25 mld zł.

Rafał Szatan w świecie mazowieckich legend. „Tak jak mój bohater lubię porządek i jestem taki trochę pan Excel”

W spektaklu „Gdzie jest Róża?” aktor wciela się w urzędnika, który najlepiej odnajduje się w uporządkowanej rzeczywistości. Przywiązuje dużą wagę do procedur, dokumentacji i precyzji, a wszelkie odstępstwa od ustalonych reguł wywołują u niego niepokój.

Europa wciąż ma problem z korupcją. Trwają prace nad nową unijną strategią przeciw nadużyciom

W 2025 roku osiem z 20 państw postrzeganych jako najmniej skorumpowane na świecie stanowiły państwa członkowskie Unii Europejskiej.

Rośnie liczba cyberataków na samorządy. Same przepisy nie wzmocnią ich bezpieczeństwa

W 2025 roku w jednostkach samorządu terytorialnego odnotowano blisko 3,3 tys. incydentów cyberbezpieczeństwa, o ponad 60 proc. więcej niż rok wcześniej – wynika z danych CSIRT NASK.

Pokolenie X kluczowe dla rynku pracy. Jest zaangażowane i gotowe pracować dłużej, niż przewiduje wiek emerytalny

W warunkach zmian demograficznych i rosnących niedoborów kompetencyjnych pokolenie X – czyli osoby urodzone w latach 1965–1980 – staje się zasobem o strategicznym znaczeniu dla organizacji.

Zagrożenia ze strony Rosji pokazują znaczenie europejskiej jedności. Parlament Europejski z nagrodą za bronienie wspólnych wartości

89 proc. obywateli Unii Europejskiej uważa, że państwa członkowskie powinny ściślej współpracować, aby skuteczniej odpowiadać na globalne wyzwania – wynika z badań Eurobarometru.

Kultura może napędzać polskie PKB. Potrzebuje inwestycji i mecenatu firm prywatnych

Inwestycje w kulturę przyciągają turystów, wspierają rozwój przedsiębiorczości i pomagają budować rozpoznawalność Polski za granicą – wskazuje dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Alicja Węgorzewska wygrywa w sądzie walkę o dobre imię. Dwadzieścia pięć sprostowań po publikacjach o operze

Dyrektor Warszawskiej Opery Kameralnej doczekała się prawomocnych rozstrzygnięć w sprawie publikacji „Newsweeka” z 2024 roku. Jak podkreśla, sąd nakazał opublikowanie 25 sprostowań dotyczących zarówno jej działalności zawodowej, jak i życia prywatnego.

Obronność, rozszerzenie UE i wieloletni budżet. Metsola i Czarzasty w Sejmie o priorytetach Europy

Bezpieczeństwo, obronność, wsparcie dla Ukrainy, rozszerzenie Unii Europejskiej i kształt kolejnego wieloletniego budżetu UE – to główne tematy rozmów przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli z marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym.

Dominika Tajner: Nie trzeba czekać, aż coś zacznie boleć. Ja wykryłam u siebie nowotwór dzięki profilaktyce

Historia Dominiki Tajner pokazuje, jak ważne są badania profilaktyczne. Dzięki systematycznej kontroli stanu zdrowia udało jej się bowiem na wczesnym etapie wykryć nowotwór i z nim wygrać.

O TYM SIĘ MÓWI

Banki mocniej wchodzą w finansowanie innowacji w Polsce. Pół miliarda złotych na rozwój polskiej przedsiębiorczości

500 mln zł – tyle łącznie przeznaczą Erste Bank Polska (wraz z Grupą Erste), Bank Pekao S.A. i PKO Bank Polski na Innovate Poland. Tym samym wartość kapitału zgromadzonego w programie wzrośnie do prawie 3 mld zł, a w skali całego programu do 4,5 mld zł.

Dystans edukacyjny między miastem a wsią rośnie. Technologie i sztuczna inteligencja mogą wyrównać szanse

Polski system edukacji coraz bardziej różnicuje szanse uczniów. Na nierówności wpływają m.in. zasobność portfela rodziców, dostęp do korepetycji, kapitał kulturowy rodziny, a także miejsce zamieszkania.

Blisko pół tysiąca polskich firm ma kontrakty przy budowie pierwszej elektrowni jądrowej. Barierą wejścia są m.in. wyśrubowane normy bezpieczeństwa

Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), odpowiedzialna za przygotowanie i budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo na Pomorzu, zawarła już blisko 500 kontraktów z krajowymi firmami o szacowanej łącznej wartości 1,25 mld zł.