środa, 11 listopada, 2026
Godzinnik.pl Biznes Samorządy liczą na rządowe zmiany w systemie finansowania. Ministerialne rozwiązania potrzebne także...

Samorządy liczą na rządowe zmiany w systemie finansowania. Ministerialne rozwiązania potrzebne także w zakresie oświaty i służby zdrowia

Data publikacji:

Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie zmian w finansowaniu samorządów. Wpływy samorządów miałyby być oparte na lokalnej bazie podatkowej, czyli na tym, ile mają dochodu obywatele, którzy mieszkają na danym terenie, ile mają dochodu firmy, niezależnie od wysokości podatku PIT i CIT. Głównymi problemami poza finansami są kwestie demograficzne, zlecenia spółek komunalnych oraz funkcjonowanie oświaty i służby zdrowia. Sąsiadujące miejscowości dublują się w oddziałach ogólnych, które nie mają ani obsady, ani obłożenia. Wskazana byłaby specjalizacja.

– Główne problemy samorządu to są finanse i kwestie demograficzne, bo mieszkańców nam ubywa, niemniej jednak każda z naszych gmin ma swoją specyfikę i swoje problemy. W rozwiązaniu tych dwóch pierwszych na pewno muszą nam pomóc ministerstwa, rząd, w pozostałych sobie poradzimy – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Daniel Beger, prezydent Świętochłowic. – Bardzo dobry sygnał wysłał minister finansów Andrzej Domański, który spotkał się z samorządowcami jeszcze przed wyborami. Przedstawił wizję chęci partnerskiego traktowania samorządu. Wiemy, że trwają prace nad różnymi rozwiązaniami, poprzednie rządy również takie rozwiązania miały, ale one nigdy nie wchodziły w życie. Dajmy jeszcze chwilę czasu na to, żeby te rozwiązania proponowane przez ministra Domańskiego zostały wdrożone, dzięki czemu między innymi wpływy z podatku PIT, CIT będą na takim poziomie, które będą nas satysfakcjonowały.

Zmiany dotyczące finansowania jednostek samorządu terytorialnego miałyby wejść w życie nawet już od 1 stycznia 2025 roku. Minister finansów Andrzej Domański zapowiedział wprowadzenie mechanizmów, które będą zachęcać samorządy do inwestowania. Zasilanie samorządów ma się opierać na ich dochodach własnych – z PIT i CIT naliczanych na podstawie precyzyjnego algorytmu. Każda jednostka samorządu terytorialnego miałaby zyskać na tym rozwiązaniu. Całkowity koszt ma się zamknąć w 25 mld zł. Podstawowym założeniem reformy jest to, aby dochody były określane poprzez wskazanie procentowego udziału jednostki samorządu terytorialnego w dochodach podatkowych na jej terenie, czyli żeby dochody samorządów były warunkowane dochodami generowanymi przez mieszkańców i przez firmy znajdujące się na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego.

– Oprócz kwestii finansowych są także kwestie związane z tzw. in-house’em. Dzisiaj mając spółki komunalne, możemy przeznaczać na działania komercyjne jedynie 10 proc. przychodów, 90 proc. działalności musi być zlecone z miasta. Na poziomie europejskiej dyrektywy te proporcje to 80 do 20 proc. – mówi prezydent Świętochłowic. – To pozwoliłoby się rozwijać naszym spółkom komunalnym, mieć szerszy wachlarz inwestycji, które mogłyby realizować. U nas to oczywiście przekładałoby się na to, że więcej mieszkańców Świętochłowic, którzy w większości są zatrudnieni w tej spółce, mieliby większą gwarancję pracy.

Zamówienia publiczne w ramach instytucji „in-house” to jeden z rodzajów zamówień udzielanych w szczególnym trybie z tzw. wolnej ręki, czyli takich, które realizowane są własnymi siłami i we własnym zakresie oraz w ramach własnego przedsiębiorstwa. Zlecając zadanie własnej spółce komunalnej w ramach instytucji „in-house”, zamawiający ma wpływ na wysokość wynagrodzenia z tego tytułu. Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych ponad 90 proc. działalności kontrolowanej spółki dotyczy wykonywania zadań powierzonych jej przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Świętochłowice chlubią się wysokim współczynnikiem inwestycji w przeliczeniu na mieszkańca. Obecnie najważniejszą inwestycją w mieście, która została rozpoczęta jeszcze w poprzedniej kadencji, jest budowa hali sportowo-widowiskowej. Jej zakończenie planowane jest na wiosnę 2025 roku. Kolejnym wyzwaniem będzie realizacja Centrum Przesiadkowego „Mijanka”. To jest kluczowy projekt, który ma sprawić, że mieszkańcy przesiądą się z samochodów do komunikacji i udrożni się część ulic, nie tylko na terenie samego miasta, ale również całej metropolii.

Najpoważniejsze problemy, z jakimi boryka się miasto, to jednak oświata i służba zdrowia.

– Patrząc z perspektywy miasta na prawach powiatu, z racji subwencji, która nie pokrywa całości kosztów, jakie ponosimy, nadal około 30 proc. miasto musi generować ze swoich dochodów, aby pokryć koszty funkcjonowania oświaty. A nie mamy uczelni wyższych, mamy raptem dwie szkoły średnie i jedną szkołę zawodową. Koszty są ogromne i gdyby można było poszukać rozwiązań, gdzie Ministerstwo Edukacji gwarantowałoby 100 proc. subwencji, to my bardzo chętnie wzięlibyśmy na siebie kwestie infrastruktury, modernizacji placówek, tak żeby rzeczywiście ta oświata była na właściwym poziomie – wskazuje Daniel Beger. – Druga kwestia to jest służba zdrowia. Posiadamy szpital powiatowy, miasta ościenne Chorzów, Ruda Śląska czy Bytom również mają takie szpitale. Jest ogromny problem, zarówno z brakami kadrowymi wśród lekarzy, jak i z obłożeniem łóżek. Mając te same oddziały, obłożenie jest na poziomie 30–40 proc. Są to nieekonomiczne rozwiązania, tu potrzebne jest rozwiązanie odgórne, ministerialne, które sprawi, że będziemy mogli u siebie zachować instytucje medyczne, natomiast głównie ze specjalizacjami, a nie ogólne, tak żeby te oddziały pokrywały się w różnych miastach.

Źródło: Newseria

- Reklama -

NAJNOWSZE INFORMACJE

Banki mocniej wchodzą w finansowanie innowacji w Polsce. Pół miliarda złotych na rozwój polskiej przedsiębiorczości

500 mln zł – tyle łącznie przeznaczą Erste Bank Polska (wraz z Grupą Erste), Bank Pekao S.A. i PKO Bank Polski na Innovate Poland. Tym samym wartość kapitału zgromadzonego w programie wzrośnie do prawie 3 mld zł, a w skali całego programu do 4,5 mld zł.

Dystans edukacyjny między miastem a wsią rośnie. Technologie i sztuczna inteligencja mogą wyrównać szanse

Polski system edukacji coraz bardziej różnicuje szanse uczniów. Na nierówności wpływają m.in. zasobność portfela rodziców, dostęp do korepetycji, kapitał kulturowy rodziny, a także miejsce zamieszkania.

Blisko pół tysiąca polskich firm ma kontrakty przy budowie pierwszej elektrowni jądrowej. Barierą wejścia są m.in. wyśrubowane normy bezpieczeństwa

Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), odpowiedzialna za przygotowanie i budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo na Pomorzu, zawarła już blisko 500 kontraktów z krajowymi firmami o szacowanej łącznej wartości 1,25 mld zł.

Rafał Szatan w świecie mazowieckich legend. „Tak jak mój bohater lubię porządek i jestem taki trochę pan Excel”

W spektaklu „Gdzie jest Róża?” aktor wciela się w urzędnika, który najlepiej odnajduje się w uporządkowanej rzeczywistości. Przywiązuje dużą wagę do procedur, dokumentacji i precyzji, a wszelkie odstępstwa od ustalonych reguł wywołują u niego niepokój.

Europa wciąż ma problem z korupcją. Trwają prace nad nową unijną strategią przeciw nadużyciom

W 2025 roku osiem z 20 państw postrzeganych jako najmniej skorumpowane na świecie stanowiły państwa członkowskie Unii Europejskiej.

Rośnie liczba cyberataków na samorządy. Same przepisy nie wzmocnią ich bezpieczeństwa

W 2025 roku w jednostkach samorządu terytorialnego odnotowano blisko 3,3 tys. incydentów cyberbezpieczeństwa, o ponad 60 proc. więcej niż rok wcześniej – wynika z danych CSIRT NASK.

Pokolenie X kluczowe dla rynku pracy. Jest zaangażowane i gotowe pracować dłużej, niż przewiduje wiek emerytalny

W warunkach zmian demograficznych i rosnących niedoborów kompetencyjnych pokolenie X – czyli osoby urodzone w latach 1965–1980 – staje się zasobem o strategicznym znaczeniu dla organizacji.

Zagrożenia ze strony Rosji pokazują znaczenie europejskiej jedności. Parlament Europejski z nagrodą za bronienie wspólnych wartości

89 proc. obywateli Unii Europejskiej uważa, że państwa członkowskie powinny ściślej współpracować, aby skuteczniej odpowiadać na globalne wyzwania – wynika z badań Eurobarometru.

Kultura może napędzać polskie PKB. Potrzebuje inwestycji i mecenatu firm prywatnych

Inwestycje w kulturę przyciągają turystów, wspierają rozwój przedsiębiorczości i pomagają budować rozpoznawalność Polski za granicą – wskazuje dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Alicja Węgorzewska wygrywa w sądzie walkę o dobre imię. Dwadzieścia pięć sprostowań po publikacjach o operze

Dyrektor Warszawskiej Opery Kameralnej doczekała się prawomocnych rozstrzygnięć w sprawie publikacji „Newsweeka” z 2024 roku. Jak podkreśla, sąd nakazał opublikowanie 25 sprostowań dotyczących zarówno jej działalności zawodowej, jak i życia prywatnego.

Obronność, rozszerzenie UE i wieloletni budżet. Metsola i Czarzasty w Sejmie o priorytetach Europy

Bezpieczeństwo, obronność, wsparcie dla Ukrainy, rozszerzenie Unii Europejskiej i kształt kolejnego wieloletniego budżetu UE – to główne tematy rozmów przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli z marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym.

Dominika Tajner: Nie trzeba czekać, aż coś zacznie boleć. Ja wykryłam u siebie nowotwór dzięki profilaktyce

Historia Dominiki Tajner pokazuje, jak ważne są badania profilaktyczne. Dzięki systematycznej kontroli stanu zdrowia udało jej się bowiem na wczesnym etapie wykryć nowotwór i z nim wygrać.

O TYM SIĘ MÓWI

Banki mocniej wchodzą w finansowanie innowacji w Polsce. Pół miliarda złotych na rozwój polskiej przedsiębiorczości

500 mln zł – tyle łącznie przeznaczą Erste Bank Polska (wraz z Grupą Erste), Bank Pekao S.A. i PKO Bank Polski na Innovate Poland. Tym samym wartość kapitału zgromadzonego w programie wzrośnie do prawie 3 mld zł, a w skali całego programu do 4,5 mld zł.

Dystans edukacyjny między miastem a wsią rośnie. Technologie i sztuczna inteligencja mogą wyrównać szanse

Polski system edukacji coraz bardziej różnicuje szanse uczniów. Na nierówności wpływają m.in. zasobność portfela rodziców, dostęp do korepetycji, kapitał kulturowy rodziny, a także miejsce zamieszkania.

Blisko pół tysiąca polskich firm ma kontrakty przy budowie pierwszej elektrowni jądrowej. Barierą wejścia są m.in. wyśrubowane normy bezpieczeństwa

Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), odpowiedzialna za przygotowanie i budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo na Pomorzu, zawarła już blisko 500 kontraktów z krajowymi firmami o szacowanej łącznej wartości 1,25 mld zł.