Widły wózka widłowego każdego dnia przenoszą ciężar ładunku i mają kontakt z paletami, posadzką oraz elementami regałów. Z czasem stal ściera się, a przeciążenia i uderzenia mogą powodować odkształcenia. Sama ocena wzrokowa nie wystarcza. Stan wideł trzeba sprawdzić przez pomiar ich grubości, geometrii i wzajemnego położenia.
Grubość ramienia i zużycie w strefie pięty
Największe zużycie zwykle pojawia się w okolicy pięty, czyli miejsca, w którym poziome ramię przechodzi w pionowy trzon. Właśnie tę część trzeba dokładnie zmierzyć. Do kontroli można wykorzystać suwmiarkę lub specjalny przymiar do wideł, który pozwala porównać grubość trzonu z grubością ramienia w strefie narażonej na ścieranie.
Jeżeli grubość ramienia lub trzonu spadła do 90% wartości pierwotnej albo osiągnęła minimum określone przez producenta, wideł nie należy dalej eksploatować. Utrata 10% materiału stanowi więc ważną granicę oceny zużycia. Technik powinien wykonać pomiar w kilku punktach, ponieważ ścieranie nie zawsze przebiega równomiernie.
Różnica wysokości końcówek wideł
Obie widły powinny znajdować się na zbliżonej wysokości. Różnica między ich końcówkami może świadczyć o trwałym odkształceniu jednego z ramion albo o problemie z mocowaniem.
Technik wykonuje pomiar po zamontowaniu obu wideł na karetce i ustawieniu wózka na równej powierzchni. Podczas oceny odnosi różnicę wysokości końcówek do długości ramienia. Jeżeli przekracza ona 3% długości widły albo limit określony przez producenta wózka, komplet wymaga wycofania z użytkowania do czasu dalszej oceny.
Prostoliniowość ramienia i trzonu
Wygięcie wideł może powstać po przeciążeniu, uderzeniu w przeszkodę lub nieprawidłowym pobieraniu ładunku. Kontrola obejmuje górną powierzchnię ramienia oraz przednią powierzchnię trzonu.
Odchylenie prostoliniowości większe niż 0,5% długości ramienia stanowi sygnał do wycofania widły z eksploatacji. Przy ramieniu o długości 1200 mm granica 0,5% odpowiada 6 mm. Taki pomiar pozwala wykryć deformację, która przy pobieżnych oględzinach może pozostać niezauważona.
Kąt między ramieniem a trzonem
Kolejny parametr to kąt między poziomym ramieniem a pionowym trzonem. W standardowej konstrukcji wartość nominalna wynosi zwykle około 90°. Do kontroli można wykorzystać przymiar do wideł.
Producenci i instrukcje kontrolne często podają tolerancję do 3° względem wartości nominalnej. Nadmierne otwarcie kąta może wskazywać na przeciążenie i trwałe odkształcenie stali. Technik powinien jednak zawsze porównać wynik z wymaganiami producenta konkretnej widły lub wózka.
Co jeszcze trzeba sprawdzić podczas kontroli?
Same wymiary nie opisują całego stanu technicznego wideł. Kontrola powinna objąć również:
- pęknięcia powierzchniowe, szczególnie w strefie pięty i przy zaczepach,
- zużycie górnego i dolnego zaczepu,
- stan blokady pozycjonującej na karetce,
- ślady korozji, uderzeń i miejscowego wytarcia,
- czytelność oznaczeń dotyczących m.in. udźwigu i środka ciężkości.
Jeżeli serwisant podejrzewa pęknięcie, może rozszerzyć kontrolę o odpowiednie badania nieniszczące. Pozwalają one wykryć nieciągłości materiału, których nie widać podczas zwykłych oględzin.
Jak często mierzyć zużycie wideł?
Pełną kontrolę warto wpisać do harmonogramu obsługi wózka. ISO 5057 przewiduje przegląd wideł w odstępach nie dłuższych niż 12 miesięcy. Intensywna eksploatacja lub ciężkie warunki mogą wymagać częstszej kontroli.
Operator powinien także reagować po przeciążeniu, uderzeniu, kolizji albo zauważeniu trwałego odkształcenia. Pomiar po takim zdarzeniu może ujawnić zmianę geometrii, której codzienne oględziny nie pokażą.
Kiedy pomiar prowadzi do wymiany wideł?
Przekroczenie dopuszczalnego zużycia nie oznacza, że każdy element można przywrócić do pierwotnych parametrów przez napawanie lub inne doraźne zabiegi. Zakres napraw zależy od rodzaju uszkodzenia, konstrukcji widły i wymagań producenta. Przy dużym ubytku materiału lub pęknięciu konieczna może okazać się wymiana.
Przy zakupie nowych wideł do wózków widłowych trzeba uwzględnić m.in. długość, przekrój, udźwig, środek ciężkości oraz klasę karetki. Wymiary starego kompletu pomagają w identyfikacji, ale przed zamówieniem trzeba sprawdzić także parametry wózka i sposób użytkowania osprzętu.
Regularne pomiary pozwalają wykryć zużycie, zanim widły przekroczą dopuszczalne wartości. Jeśli szukasz nowych wideł standardowych albo specjalistycznych, zapoznaj się z ofertą Lubritech. Firma wykonuje widły do różnych typów wózków, także na podstawie wymiarów, projektu lub wzoru dostarczonego przez klienta, dzięki czemu można dopasować osprzęt do parametrów konkretnej maszyny i rodzaju wykonywanej pracy.
