Na rynek zbóż oddziałują nie tylko czynniki polityczno-gospodarcze, ale w dużej mierze także środowiskowe. Produkcja rolna jest ściśle powiązana z warunkami pogodowymi panującymi na danym obszarze. Temperatura, wielkość opadów i intensywność nasłonecznienia mają bezpośredni wpływ na plony zbóż, a w konsekwencji także ich ceny.
Dlaczego pogoda oddziałuje na ceny zbóż?
Ceny zbóż są uzależnione od warunków produkcji rolnej. O ile niektóre z nich, takie jak koszty produkcji czy krajowa i unijna polityka rolna, są dosyć stabilne, o tyle inne pozostają trudne do przewidzenia. Jednym z czynników, które mogą zaburzyć ceny na rynku zbóż, są warunki pogodowe.
Czynniki meteorologiczne wpływają na długość okresu wegetacyjnego, bilans wodny oraz dostępność składników pokarmowych w glebie. Dodatkowo niekorzystne warunki pogodowe mogą opóźnić termin zasiewów i zbiorów. Wszystko to przekłada się na plony zbóż, ich jakość, dostępność na rynku, a w efekcie również ceny.
W jaki sposób pogoda wpływa na plony zbóż?
Pogoda oddziałuje na zboża na każdym etapie ich rozwoju: od kiełkowania, przez krzewienie, aż po dojrzewanie. Niedobór opadów i niskie temperatury na etapie zasiewów zbóż opóźniają ich wegetację. Późne przymrozki powodują uszkodzenia pędów i liści. Z kolei susze w fazach krzewienia czy kłoszenia mogą zmniejszyć plony.
Niekorzystny wpływ na zboża może mieć także niedobór słońca, który sprawia, że masa plonów jest mniejsza, a ich jakość gorsza. Również intensywne opady deszczu w sezonie wegetacyjnym negatywnie wpływają na zboża, zwiększając ryzyko rozwoju chorób grzybowych, opóźniając zasiewy i zbiory.
Klęski żywiołowe i anomalie pogodowe a rynek zbóż
W ostatnich latach rolnicy coraz częściej zmagają się z klęskami żywiołowymi i anomaliami pogodowymi. Intensywne deszcze i podtopienia, nawałnice, gradobicia, długotrwałe upały i susze stanowią poważne zagrożenie dla upraw. Klęski żywiołowe mogą doprowadzić do całkowitego zniszczenia plonów lub znacznego obniżenia ich jakości. W konsekwencji często powodują wahania cen zbóż na rynku lokalnym, a czasami również krajowym.
Zmniejszenie plonów czy też trudności w zbiorach na skutek czynników pogodowych prowadzą do obniżenia podaży zbóż na rynku. W efekcie mniejszej dostępności zbóż na rynku dochodzi natomiast do wzrostu ich cen. Złe warunki pogodowe mogą także powodować wzrost kosztów produkcji rolnej (związanych np. ze zwiększonym zużyciem nawozów i środków ochrony roślin), co dodatkowo powyższa ceny zbóż.
Choć czynniki pogodowe mają istotny wpływ na ceny zbóż, warto pamiętać, że regulacje krajowej i unijnej polityki rolnej mogą uchronić rolników przed negatywnymi konsekwencjami anomalii pogodowych, zapewniając opłacalność produkcji pomimo zmian klimatycznych.
Bibliografia:
- https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/podwyzki-cen-jedzenia-w-listopadzie-przez,9,0,2385929.html
- Tłuczak A., Wpływ czynników pogodowych na wielkość i ceny skupu pszenicy i żyta w Polsce, Woda – Środowisko – Obszary Wiejskie 2013, 11, 4 (36), 217–227.
