Choroby jelit to schorzenia układu pokarmowego, które mogą wpływać na różne części przewodu pokarmowego, a nawet na pracę innych narządów, w tym mózg. Mówi się nawet, że jelita to nasz drugi mózg! Ich rola jest tak ważna. A chorują coraz częściej.

10 najczęstszych chorób jelit – sprawdź objawy!

Choroby jelit to schorzenia układu pokarmowego, które mogą wpływać na różne części przewodu pokarmowego, a nawet na pracę innych narządów, w tym mózg. Mówi się nawet, że jelita to nasz drugi mózg! Ich rola jest tak ważna. A chorują coraz częściej…

Poznaj najczęstsze choroby jelit, ich objawy i możliwe wsparcie, w tym tabletki osłonowe na jelita. Kolejność opisanych schorzeń nie jest przypadkowa. Jednym z kryterium jest częstotliwość zachorowalności – im wyższe miejsce, tym częstsza dolegliwość:

1. Zespół jelita drażliwego (IBS)

Ta przewlekła czynnościowa choroba jelit to istna zmora. Zapada na nią coraz więcej osób. Najgorszy jest fakt, że przyczyna IBS nie jest do końca znana.
Jakie mogą wystąpić objawy?
Bóle brzucha lub dyskomfort, Wzdęcia, Zmiany w wypróżnieniach (biegunka, zaparcia lub oba na zmianę), Uczucie niepełnego wypróżnienia
Co może pomóc?
– zmiany w diecie, np. Wprowadzenie diety niskoresztkowej lub FODMAP,
– probiotyki,
– produkty i leki regulujące wypróżnienia,
– leki zmniejszające ból.

2. Zaparcia

Mówimy o nich, gdy problem z wypróżnianiem jest przewlekły. I nie chodzi tylko o twardość stolca, ale też o niską częstotliwość skutecznych wizyt w toalecie i niepełne wypróżnianie.
Jakie mogą wystąpić objawy?
Wypróżnianie mnie j niż 3 razy w tygodniu, twarde stolce, wzdęcia, bóle brzucha, uczucie niepełnego wypróżnienia.
Co może pomóc?
– ustalenie przyczyny (np. dieta, brak aktywności fizycznej, zbyt mała podaż płynów, problemy zdrowotne, przyjmowane leki).
– probiotyki,
– zwiększeni spożycia błonnika i płynów,
– dopasowana aktywność fizyczna pobudzająca jelita do pracy,
– w razie potrzeby – specyfiki przeczyszczające.

3. Nietolerancja laktozy

Nietolerancja laktozy to stan, w którym układ trawienny cierpi na niedobór laktazy – enzymu trawiącego laktozę (cukier mleczny). W wyniku tego niestrawiona laktoza fermentuje w jelitach, powodując objawy żołądkowo-jelitowe. Objawy zwykle pojawiają się w ciągu kilku godzin po spożyciu produktów zawierających laktozę, takich jak mleko, jogurt czy lody. Nietolerancja laktozy nie angażuje układu odpornościowego i nie jest alergią!
Jakie mogą wystąpić objawy?
Wzdęcia, gazy biegunka, bóle brzucha.
Co może pomóc?
– unikanie pokarmów zawierających laktozę,
– suplementacja enzymu laktazy.

WAŻNE! Za złe samopoczucie po spożyciu mleka i jego przetworów nie zawsze winę ponosi laktoza! Przyczyną przykrych dolegliwości mogą być także alergia na białka mleka, np. kazeinę lub beta-laktoglobulinę. Wtedy objawy nie obejmują tylko układu pokarmowego, ale również skórę i układ oddechowy.

4. Choroba Leśniowskiego-Crohna

To przewlekła choroba zapalna jelit, należąca do grupy nieswoistych zapaleń jelit (IBD), co utrudnia jej leczenie. Może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego, ale najczęściej obejmuje jelito cienkie i grube. Chociaż nie ma na nią pełnego skutecznego lekarstwa, dostępne metody leczenia mogą skutecznie kontrolować objawy, zmniejszać stany zapalne i poprawiać jakość życia pacjentów. Celem terapii jest wprowadzenie choroby w stan remisji (okresu bezobjawowego) oraz zapobieganie nawrotom.
Jakie mogą wystąpić objawy?
Bóle brzucha, biegunka (często z krwią), utrata masy ciała, zmęczenie, gorączka
Co może pomóc?
– leki przeciwzapalne, immunosupresyjne,
– terapia biologiczna (lekami działającymi na poziomie komórkowym, które blokują procesy zapalne),
– zmiana stylu życia (unikanie pokarmów, które zaostrzają objawy choroby).

5. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG)

To kolejna przewlekła choroba zapalna jelit, tyle że tym razem obszar zaognienia ogranicza się do jelita grubego (okrężnicy) i odbytnicy. Podobnie jak choroba Leśniowskiego-Crohna, WZJG należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit.
Jakie mogą wystąpić objawy?
Krwawa biegunka, bóle brzucha, utrata masy ciała, zmęczenie.
Co może pomóc?
– podobne sposoby jak w przypadku choroba Leśniowskiego-Crohna,
– mieszanki ziołowe (np. Wrzodziejące Jelitoziel dostępny na stronie zdrowersi.pl).

6. Choroba uchyłkowa jelita grubego

Uchyłki to małe, woreczkowate wypukłości, które tworzą się najczęściej w dolnej części jelita grubego (okrężnicy) na skutek zwiększonego ciśnienia w jelitach. Sama obecność uchyłków nazywana jest uchyłkowatością (diverticulosis), natomiast choroba uchyłkowa odnosi się do sytuacji, gdy uchyłki powodują objawy, a ich stan może się zaostrzać poprzez zapalenie, co prowadzi do zapalenia uchyłków (diverticulitis):
Jakie mogą wystąpić objawy?
– bóle brzucha, najczęściej po lewej stronie dolnej części brzucha, wzdęcia,
– zmiany w wypróżnieniach, np. naprzemienne biegunki i zaparcia,
– gorączka i dreszcze (przy zapaleniu uchyłków),
– nudności i wymioty (w cięższych przypadkach),
– krew w stolcu – może pojawić się, jeśli uchyłek pęknie i dojdzie do krwawienia.
Co może pomóc?
Podejmowane działania są odmienne dla różnych stadiów choroby. Wiadomo, że trzeba być pod opieką specjalisty, szczególnie, jeśli doszło do zapalenia uchyłków. A samodzielnie, szczególnie w początkowym stadium (łagodnych objawów) warto:
– zwiększyć ilość błonnika w diecie, aby unikać zaparć i zmniejszyć ciśnienie w jelitach,
– pić dużą ilość płynów,
– podejmować aktywność fizyczną, która pomoże w regulacji wypróżnień.

7. Celiakia

Celiakia to autoimmunologiczne schorzenie, w którym gluten (białko znajdujące się w pszenicy, życie i jęczmieniu) wywołuje reakcję immunologiczną prowadzącą do uszkodzenia kosmków jelitowych w jelicie cienkim.
Jakie mogą wystąpić objawy?
Bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, utrata masy ciała, niedobory witamin i minerałów prowadzące często do anemii, zmęczenie.
Co może pomóc?
– ścisła dieta bezglutenowa,
– w sytuacji przypadkowego spożycia niewielkiej ilości glutenu przez chorujących na celiakię lub dla osób z nietolerancją mogą pomóc enzymy wspomagające trawienie glutenu: endopeptydazy lub prolyl-endopeptydazy (PEP), które pomagają w rozkładzie białek glutenu, zwłaszcza jego frakcji bogatej w prolinę, która jest trudna do strawienia; Prolyl-endopeptydazy (PEP), Toleraza G.

8. Polipy jelita grubego

Polipy to małe, zwykle łagodne narośla, które mogą rozwijać się na wewnętrznej wyściółce jelita grubego. Są powszechne, zwykle u osób starszych. Choć większość polipów jest nieszkodliwa, niektóre mogą przekształcić się w raka.
Jakie mogą wystąpić objawy?
Krew w stolcu, zmiany w wypróżnieniach, zmęczenie (przy dużej utracie krwi)
Co może pomóc?
– regularna kontrola – najczęściej polipy są usuwane chirurgicznie, często podczas kolonoskopii.

9. Rak jelita grubego

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych. Stanowi 10% wszystkich nowotworów na świecie, a ryzyko zachorowania wzrasta po 50. roku życia. Rak jelita grubego często rozwija się z polipów, które przekształcają się w nowotwory złośliwe. Wczesne wykrycie polipów lub zmian rakowych podczas kolonoskopii znacznie zwiększa szanse na wyleczenie!
Jakie mogą wystąpić objawy?
Zmiany w wypróżnieniach (biegunka, zaparcia), krew w stolcu, utrata masy ciała, zmęczenie, ból brzucha
Co może pomóc?
– regularna kontrola istniejących polipów,
– chirurgiczne usunięcie, chemioterapia, radioterapia, immunoterapia.

10. Niedrożność jelit

Niedrożność jelit to stan, w którym ruch treści pokarmowej przez jelita jest zablokowany. Wyróżniamy niedrożność mechaniczną (np. spowodowana przez guzy, przepukliny, zrosty) lub niedrożność czynnościowa (np. w wyniku zaburzeń motoryki jelit).
Jakie mogą wystąpić objawy?
Silny ból brzucha, wzdęcia, brak wypróżnień i gazów, nudności i wymioty
Co może pomóc?
Sposoby radzenia sobie z niedrożnością jelit zależą od jej przyczyny, stopnia zaawansowania oraz ogólnego stanu zdrowia. Niedrożność jelit to poważny stan, który wymaga pilnej konsultacji z lekarzem, który dobierze odpowiedni sposób postępowania. Leczenie może obejmować metody zachowawcze, takie jak nawodnienie, odbarczenie przewodu pokarmowego oraz post, lub może wymagać interwencji chirurgicznej, jeśli przyczyną są zrosty, guzy, przepukliny lub martwica jelita. W każdym przypadku wczesna diagnoza i odpowiednie postępowanie są kluczowe dla uniknięcia powikłań i poprawy rokowań pacjenta.

Najczęstsze choroby jelit obejmują szeroki zakres problemów, od funkcjonalnych zaburzeń, takich jak zespół jelita drażliwego (IBS), po przewlekłe choroby zapalne jelit (IBD), a także stany wymagające pilnej interwencji, jak niedrożność jelit czy rak jelita grubego. Każda z tych chorób ma różne objawy i wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego. Wczesna diagnoza i właściwe leczenie mogą znacząco poprawić jakość życia i zmniejszyć ryzyko powikłań!

Warto znać związki aktywne, które wspierają zdrowie jelit niezależnie od konkretnej choroby: pomagają utrzymać prawidłowe funkcje jelit poprzez sprawne trawienie, równowagę mikrobioty jelitowej oraz łagodząc podrażnienia i stany zapalne. Do najważniejszych związków aktywnych, które mają korzystny wpływ na stan jelit należą: probiotyki, prebiotyki, błonnik pokarmowy, L-Glutamina, Kwasy tłuszczowe omega-3, Polifenole, Kwas masłowy, Aloes, Enzymy trawienne, D-mannoza. Wymienione związki mają udowodnione korzystne działanie na jelita. Są dostępne m.in. pod różną postacią suplementów diety na wspomnianej już stronie zdrowersi.pl.

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie poglądowy, informacyjny – nie stanowi porady medycznej. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów, niezbędna jest konsultacja z lekarzem.