sobota, 14 listopada, 2026
Godzinnik.pl Polska Różnice płciowe w aktywności wokalnej pojawiają się już u niemowląt. W pierwszym...

Różnice płciowe w aktywności wokalnej pojawiają się już u niemowląt. W pierwszym roku życia to chłopcy są bardziej „gadatliwi” niż dziewczynki, w drugim jest odwrotnie

Data publikacji:

Niemowlę gaworzące w ramionach rodzica

Naukowcy z Uniwersytetu w Memphis przyjrzeli się różnicom w aktywności wokalnej niemowląt. Okazało się, że w pierwszym roku życia chłopcy wytwarzają więcej dźwięków zbliżonych do mowy, ale już w drugim roku życia to płeć żeńska ma przewagę, jeśli chodzi o rozwój języka. Badacze nie są pewni, skąd te różnice, ale wskazują na biologiczne wyjaśnienie tego zjawiska.

– Moim celem jest próba zrozumienia, jak powstał język. Od dawna podzielam opinię, że jeśli chcemy wyjaśnić to zagadnienie, powinniśmy zacząć od przyjrzenia się wokalizacji w okresie niemowlęcym. Jest to swego rodzaju model tworzenia się języka z bardzo prymitywnych początków. Nie są one błahe, ale ściśle prymitywne i polegają na umiejętności wokalizacji do woli w dowolnym momencie. To nie jest jedynie umiejętność, ale także skłonność, żeby celowo wokalizować 35 tys. razy dziennie – mówi agencji Newseria Innowacje prof. D. Kimbrough Oller z Uniwersytetu Memphis.

Wnioski z jego nowych badań pokryły się z tymi, które zostały opublikowane w „Current Biology” w 2020 roku. Wówczas prof. D. Kimbrough Oller i jego współpracownicy do próby wytypowali 65 chłopców i 35 dziewczynek do pierwszego roku życia. Tym razem zbadano tysiące niemowląt. Profesor przeanalizował nagrania zgromadzone przez Fundację LENA w Louisville w stanie Colorado. W ostatnich latach na potrzeby projektów LENA Start i LENA Home zebrano 450 tys. godzin nagrań z domów z udziałem niemal 6 tys. niemowląt z całych Stanów Zjednoczonych. Fundacja opracowała miniaturowy dyktafon, który zbierał dźwięki wydawane przez dziecko oraz głosy z otoczenia.

Następnie nagrania były analizowane za pomocą specjalnego oprogramowania zliczającego trzy kategorie. Pierwszą z nich stanowiły wokalizacje danego dziecka, ale tylko te przypominające mowę. Oprogramowanie odrzucało więc dźwięki płaczu, śmiechu, czknięć czy kaszlu, a liczyło wypowiadane przez niemowlę samogłoski, warczenia i krótkie dźwięki przypominające sylaby. Drugim wskaźnikiem była liczba słów wypowiedzianych przez osoby przebywające z niemowlęciem, a trzecim liczba tzw. zwrotów konwersacyjnych, czyli wszystkich przypadków, gdy dziecko wydało z siebie dźwięk i w ciągu 5 s dorosła osoba coś powiedziała lub odwrotnie.

Okazało się, że chłopcy w pierwszym roku życia wydawali z siebie 10 proc. więcej dźwięków przypominających mowę niż ich rówieśniczki. W drugim roku życia to dziewczynki wydawały o 7 proc. więcej takich wokalizacji niż chłopcy. To zaskakujące odkrycie, ponieważ dotychczas sądzono, że to płeć żeńska ma przewagę w zakresie języka. Odpowiedź na pytanie, dlaczego chłopcy w pierwszym roku życia wytwarzają więcej protogłosek, nie jest oczywista i wymaga dalszych badań. Prof. D. Kimbrough Oller sądzi jednak, że ma to związek z zakorzenioną ewolucyjnie potrzebą przetrwania.

– Żeby to wyjaśnić, musimy uświadomić sobie, dlaczego niemowlęta w ogóle wokalizują. W pierwszym roku życia wytwarzają ogromne liczby protodźwięków: cztery–pięć na minutę w każdej godzinie czuwania. Wraz ze współpracownikami opracowaliśmy teorię, że niemowlęta wytwarzają te dźwięki jako tzw. sygnały dobrego stanu zdrowia, które oznaczają, że czują się dobrze i że czas poświęcany im przez opiekunów przynosi efekty. Jak można sobie wyobrazić, w dalekiej przeszłości niemowlęta były bardzo narażone na niebezpieczeństwo. Nadal są, rodzą się całkowicie bezradne, jednak jeszcze kilkaset lat temu większość nie przeżywała roku. W historii ludzkości były czasy, że rodzice musieli zwracać uwagę na to, które spośród ich potomstwa mają największe szanse na przeżycie. Dlatego dzieci, które robiły wrażenie chorych, były porzucane. Według naszej hipotezy wokalizacje wytwarzane przez niemowlęta są więc efektem naturalnej selekcji i służą jako informacja dla rodziców, że dziecko ma się dobrze. Prawdopodobnie większość wokalizacji dziecko wytwarza wtedy, gdy czuje się świetnie, i rodzice to dostrzegają – tłumaczy badacz z Uniwersytetu Memphis. – Warto zauważyć, że małpy człekokształtne tego nie robią. Młode małp człekokształtnych wydają bardzo niewiele dźwięków i żadne z nich nie mają charakteru rozpoznawczego.

Profesor dodaje, że chłopcy są bardziej narażeni na śmierć w pierwszym roku niż dziewczęta, stąd może wynikać większa liczba wokalizacji świadczącej o dobrym samopoczuciu i zdrowiu. W drugim roku życia natomiast wskaźniki śmiertelności są niższe. 

Jak informuje prof. D. Kimbrough Oller, żeby potwierdzić tę hipotezę, potrzebne będą dalsze badania, uwzględniające także reakcje dorosłych na dźwięki wydawane przez niemowlęta.

– Planujemy monitorować stany fizjologiczne dorosłych podczas słyszenia różnego rodzaju odgłosów, w tym wydawanych przez dzieci. Na przykład za pomocą pomiarów fal mózgowych, reakcji skórno-galwanicznej, tętna, ciśnienia krwi będziemy śledzić różne reakcje fizjologiczne, które mogą wskazywać na rzeczywiste reakcje na dźwięki wydawane przez małe dzieci. Wydaje mi się, że powinniśmy móc wskazać oznaki pewnego rodzaju pozytywnej reakcji ze strony rodzica słyszącego, kiedy jego dziecko wydaje radosne dźwięki. Jest to jedna z gałęzi badań, które staramy się obecnie rozwinąć – mówi naukowiec z Uniwersytetu w Memphis.

- Reklama -

Źródło: Newseria

NAJNOWSZE INFORMACJE

Małgorzata Ohme: Jeżdżę raz czy dwa razy w roku nurkować na Malediwy. W podwodnym świecie mój umysł jest w stanie medytacyjnym

Wyjazdy na Malediwy, które początkowo miały przede wszystkim charakter inspiracyjno-rozwojowy, przyniosły Małgorzacie Ohme coś jeszcze – odkrycie nowej pasji.

Polacy żyją coraz dłużej, ale w gorszym zdrowiu. Konieczny większy nacisk na profilaktykę

– Wydłużaniu życia dzięki postępowi medycyny nie zawsze towarzyszy równie szybkie wydłużanie okresu życia bez niepełnosprawności. To wyzwanie, którym polski system ochrony zdrowia musi się zająć – ocenia gen broni prof. Grzegorz Gielerak z WIM-PIB.

Trwają prace nad zmianami dla morskiej energetyki wiatrowej. Kolejna aukcja w przyszłym roku

Ministerstwo Klimatu i Środowiska obecnie pracuje nad projektem ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw.

UE chce ułatwić podejmowanie pracy w innych państwach. Zmiany obejmą kwalifikacje i dokumenty ubezpieczeniowe

Komisja Europejska chce ułatwić obywatelom UE podejmowanie pracy w innych krajach członkowskich i uprościć związane z tym procedury.

Polska dąży do stałej obecności w G20. Mogłaby na tym skorzystać gospodarczo i politycznie

Polska w 2026 roku uczestniczy w pracach G20 na zaproszenie Stanów Zjednoczonych, a w przyszłym ma wziąć udział w szczycie organizowanym przez Wielką Brytanię.

Aneta Zając: Jestem dla siebie ważna. Nikt tak dobrze nie zadba o moje zdrowie jak ja sama

Rak piersi przez długi czas może się rozwijać bezobjawowo lub dawać tylko dyskretne dolegliwości. Z tego powodu dużą rolę we wczesnym wykryciu nowotworu odgrywa czujność pacjentki.

Wchodzący na rynek pracy muszą się odnaleźć w świecie AI. Odwaga i krytyczne myślenie wśród kompetencji przyszłości

Myślenie analityczne, elastyczność i odporność na zmiany, kreatywność, a także ciekawość i uczenie się przez całe życie – to niektóre z kompetencji przyszłości, które według raportu World Economic Forum „Future of Jobs 2025” do 2030 roku nabiorą większego…

Ponad 5,5 tys. pacjentów czeka na opiekę długoterminową w domu. Placówki wciąż nie otrzymały zapłaty za nadwykonania

Ponad 5,5 tys. pacjentów czeka na objęcie pielęgniarską opieką długoterminową w domu. Tymczasem placówki, które ją realizują, wciąż nie otrzymały zapłaty za większość świadczeń wykonanych ponad limit w 2025 roku.

Banki mocniej wchodzą w finansowanie innowacji w Polsce. Pół miliarda złotych na rozwój polskiej przedsiębiorczości

500 mln zł – tyle łącznie przeznaczą Erste Bank Polska (wraz z Grupą Erste), Bank Pekao S.A. i PKO Bank Polski na Innovate Poland. Tym samym wartość kapitału zgromadzonego w programie wzrośnie do prawie 3 mld zł, a w skali całego programu do 4,5 mld zł.

Dystans edukacyjny między miastem a wsią rośnie. Technologie i sztuczna inteligencja mogą wyrównać szanse

Polski system edukacji coraz bardziej różnicuje szanse uczniów. Na nierówności wpływają m.in. zasobność portfela rodziców, dostęp do korepetycji, kapitał kulturowy rodziny, a także miejsce zamieszkania.

Blisko pół tysiąca polskich firm ma kontrakty przy budowie pierwszej elektrowni jądrowej. Barierą wejścia są m.in. wyśrubowane normy bezpieczeństwa

Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), odpowiedzialna za przygotowanie i budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo na Pomorzu, zawarła już blisko 500 kontraktów z krajowymi firmami o szacowanej łącznej wartości 1,25 mld zł.

Rafał Szatan w świecie mazowieckich legend. „Tak jak mój bohater lubię porządek i jestem taki trochę pan Excel”

W spektaklu „Gdzie jest Róża?” aktor wciela się w urzędnika, który najlepiej odnajduje się w uporządkowanej rzeczywistości. Przywiązuje dużą wagę do procedur, dokumentacji i precyzji, a wszelkie odstępstwa od ustalonych reguł wywołują u niego niepokój.

O TYM SIĘ MÓWI

Małgorzata Ohme: Jeżdżę raz czy dwa razy w roku nurkować na Malediwy. W podwodnym świecie mój umysł jest w stanie medytacyjnym

Wyjazdy na Malediwy, które początkowo miały przede wszystkim charakter inspiracyjno-rozwojowy, przyniosły Małgorzacie Ohme coś jeszcze – odkrycie nowej pasji.

Polacy żyją coraz dłużej, ale w gorszym zdrowiu. Konieczny większy nacisk na profilaktykę

– Wydłużaniu życia dzięki postępowi medycyny nie zawsze towarzyszy równie szybkie wydłużanie okresu życia bez niepełnosprawności. To wyzwanie, którym polski system ochrony zdrowia musi się zająć – ocenia gen broni prof. Grzegorz Gielerak z WIM-PIB.

Trwają prace nad zmianami dla morskiej energetyki wiatrowej. Kolejna aukcja w przyszłym roku

Ministerstwo Klimatu i Środowiska obecnie pracuje nad projektem ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw.